Кіріспе

Сент-Лендри – АҚШ-тың Луизиана штатында орналасқан приход. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 82 540 адамды құрайды. Приходтың орталығы – Опелузас қаласы. Бұл приход 1807 жылы құрылған. Сент-Лендри приходы Опелузас, Луизиана штатының Микрополитендік статистикалық аймағын (μSA) құрайды, сонымен қатар Лафайетте – Опелузас – Морган-Сити, Луизиана штатының Біріктірілген статистикалық аймағына кіреді. Бұл Луизиана штатындағы креол және каджун мәдениеті мен мұрасының ортасы.

Француз және испан аумағы

Жер, кейіннен Сент-Ландри округіне айналған, кем дегенде 10 500 ж.б.д. кезінде қоныстанған, бұл үш тарихи тұрғын орындағы қазба жұмыстарынан анықталды. 15 ғасырда Опелуса тайпасы Атчафалая және Сабин өзендері арасындағы (Луизиана мен Техас шекарасында) аймаққа қоныстанды. Опелуса тайпасы соғысшыл болғандықтан, өз территориясын қорғау үшін көршілеріне шабуыл жасаған. Опелуса территориясына алғаш рет келген еуропалық – француз саудагері Мишель де Биротт. Ол 1690 жылы келіп, Опелуса тайпасымен келісімге келді. Тоғыз жылдан кейін Франция Луизиананы отар деп жариялады және Опелуса тайпасының қоныстанған жерін Опелуса территориясы деп атады. Атакапа тайпасының (Шығыс Атакапа) қоныстанған Атчафалая өзені, Мексика шығанағы және Баю Неспик арасындағы Опелуса территориясының оңтүстігіндегі аймақ Атакапа территориясы деп аталды. 1764 жылы Франция қазіргі Опелуса қаласының солтүстігінде (қазіргі Вашингтонға жақын) Опелуса бекетін құрды. Кейбір үндістер жаңа келгендерге жер сатты. Алайда, 1760 жылы Шығыс Атакапа басшысы Кинемо Вермильон өзені мен Баю-Теш арасындағы жерді француз Габриэль Фузелье де ла Клерге сатқанда, ашуланған Опелуса тайпасы Атакапа тайпасын (Шығыс Атакапа) құртты. 1762 жылы Франция Луизиананы және оның территорияларын Испанияға өткізді. Испания билігі кезінде Опелуса бекеті Оңтүстік-Батыс Луизиананың әкімшілік орталығы болды. 1769 жылға қарай Опелуса бекетінде шамамен 100 отбасы тұрды. 1780 мен 1820 жылдар арасында алғашқы қоныс аударушыларға Атакапа территориясынан, Пойнт-Купе территориясынан және Атчафалая өзені аймағының шығысынан келгендер қосылды. Оларға Гаити/Сент-Домингдегі құлдар төңкерісінен кейін кеткен француз Вест-Индиясынан келген иммигранттар қосылды. Жаңа қоныс аударушылардың көп бөлігі француз, испандар, француз креолдары, испан креолдары, африкалықтар және афроамерикандықтар болды. Атакапа бекетінен келгендердің арасында көптеген акадиялықтар болды. Бұл француздықтар 1763 жылы Нова-Скотиядан көшіп келді, оларды ағылшыздар жеті жылдық соғыста (Солтүстік Америкада француз-үнді соғысы деп белгілі) жеңілгеннен кейін қуды. Оларды Жан Жак Блез д'Аббади басқарды. Д'Аббади 1763 жылдан 1765 жылға дейін аумақтың губернаторы болды. Француз қауымы 1766 жылға дейін Сент-Ландри католик шіркеуін салды, ол 7 ғасырдағы Париж епископы Сент-Ландриге (Ландерикус) арналған. 1805 жылдың 10 сәуірінде, АҚШ Луизиананы сатып алғаннан кейін, бекет Опелуса қаласы деп аталды және Орельс территориясының бөлігі Опелуса округінің орталығы болды. 1807 жылы аумақ округтерге қайта ұйымдастырылғанда, Опелуса Сент-Ландри округінің орталығы болып тағайындалды.

АҚШ-тың сатып алуы

Америка Құрама Штаттары 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы осы аумақты бақылауына алды. Оңтүстіктен және АҚШ-тың басқа аймақтарынан американдықтар осы жерге көшіп келе бастады, бұл алғашқы ірі ағылшын тілді халықтың келуін және ағылшын тілін кеңінен қолдану қажеттілігінің туындауын білдірді. Приходтың шекарасы Ачафалая және Сабин өзендері арасындағы, Рапидс және Вернон, Лафайетт және Сент-Мартин приходтары арасындағы Опелузас аумағының шамамен жартысын қамтыды. Содан бері приходтың аумағы кішіреп, оның жерінен тағы алты приход құрылды. Оларға Калькасье, Акадия, Еванжелин, Джефф Дэвис, Борегард және Аллен жатады. Опелузас қаласы Санкт-Лендри приходының құрылғаннан бері үкімет орталығы болып табылады. Санкт-Лендри приходы бастапқыда қазіргі Акадия, Еванжелин және Санкт-Лендри приходтарының барлық аумағын қамтыды. Уақыт өте келе ол үш жеке приходқа бөлінді. Санкт-Лендридің оңтүстік-батыс бөлігі 1886 жылы Акадия приходына айналды. Луизиана штатының Өкілдер палатасына «Николлз приходына құру және оны ұйымдастыру туралы заң» деген заң жобасы енгізілді. Кейіннен заң жобасының атауы «Акадия приходына құру туралы заң» деп өзгертілді. Рейндегі католик шіркеуінің алғашқы пасторы әке Джозеф Антониоз Акадия приходы деген атауды ұсынған деп есептеледі. Заң жобасы 11 маусымда палатада, 28 маусымда сенатта мақұлданды және 30 маусымда губернатор Сэмюэл Д. МакЭнери бекітті. 6 қазан күні приходтың құрылуын растау үшін сайлау өтті, онда 2516 дауыс «жақтас» және 1521 дауыс «қарсы» болды. Санкт-Лендридің солтүстік-батыс бөлігі бөлініп шыққанда тағы да бөлінді. 1908 жылдың маусымында Санкт-Лендри приходының бір бөлігінен жаңа приход құру туралы заң қабылданды. Бұл жаңа приход 1910 жылы Еванжелин приходы деп аталды. Жаңа приход құрылғанға дейін Юнис және Виль Платт жаңа приходтың орталығы болу үшін бәсекелестікке түсті. Виль Платт 1909 жылдың 12 сәуірінде сайлаушылармен таңдалды. Сайлаудан кейін Юнис Санкт-Лендри приходында қалатынын мәлімдеді.

Опелуса қазағы

Луизиананың 1868 жылғы Конституциясының және АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуі ратификацияланғаннан кейін, 1868 жылдың жазында Сент-Лендри округінде ақ демократтар мен қара республикашылдар арасындағы шиеленіс күшейді. 28 қыркүйекте ақ нәсілді мұғалім және республикалық газет редакторы Эмерсон Бентли Луизиана штатының Опелуаса қаласында қара балаларға сабақ беріп жатқанда үш ақ үстемдікшілдің шабуылына ұшырап, қоршауға алынды. Бентлидің қаза тапқаны туралы қауесет, негізсіз болғанымен, қара республикашылдар мен ақ нәсілшіл демократтарды, соның ішінде Ақ Камелия рыцарларының Сент-Лендри округі бөлімшесін, зорлықпен кек алуға шақыруға әкелді. Бентлидің Нью-Орлеанға құпия түрде қашуынан кейін бірнеше күн өткен соң, қырғын басталды. Көптеген қара азаматтар қарулы күштермен салыстырғанда аз болғандықтан, олар қуылды, тұтқынға алынды, атылып өлтірілді және келесі апталарда дарға асылды. Қаза болғандардың саны туралы бағалар әртүрлі болғанымен, бірнеше дереккөз 200-300 қара және бірнеше ондаған ақ адамның қаза тапқанын көрсетеді, бұл Реконструкция дәуіріндегі ең қанды қырғын және Америка тарихындағы ең ірі трагедиялардың бірі. Қырғыннан кейін Сент-Лендри округіндегі Республикалық партия бірнеше жылға таратылды.

2019 жылғы қара шіркеу өрттері

10 күн ішінде үш қара шіркеу – 100 жылдан астам тарихы бар Санкт-Мария баптистік шіркеуі (26 наурыз 2019), Үлкен Одақ баптистік шіркеуі (2 сәуір 2019) және Маунт-Плезант баптистік шіркеуі (4 сәуір 2019) вандалдың қолынан өртке ұшырады. Бұл оқиға шенеуніктердің алаңдаушылығын тудырды, өйткені өрттерді нәсілшіл және радикалдық топ немесе адамның салғаны болжалды. Ақырында полиция Сент-Лендри округі шерифінің қызметкерінің ұлын ұстады. 21 жасар Холден Мэтьюс қара шіркеулеріне өрт қойғаны үшін айыпталып отыр.

География

АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қауымның жалпы ауданы 939 шаршы миль (2,432 км2) құрайды, оның 924 шаршы милі (2,393 км2) құрлық, ал 15 шаршы милі (39 км2) (0,6%) су алабын құрайды.

Демография

Сент-Лэндри округінің нәсілдік құрамы 2020 жылғы мәліметтер бойынша:

Нәсіл саны пайызбен
Ақ (испандық емес) 43 225 52,37%
Қара немесе африкалық америкалық (испандық емес) 34 218 41,46%
Жергілікті американдықтар 153 0,19%
Азиялықтар 374 0,45%
Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 12 0,01%
Басқа/аралас 2 380 2,88%
Испан немесе латиноамерикандықтар 2 178 2,64%

2020 жылғы АҚШ халық санауына сәйкес, округте 82 540 адам, 30 441 шаруашылық және 20 790 отбасы тұрады.

Құқық қорғау органдары

Сент-Лендри округінің шериф кеңсесі (SLPSO) – Сент-Лендри округіндегі басты құқық қорғау органы. Ол шерифтің билігінде, ол округтің бас құқық қорғау қызметкері болып табылады. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, Сент-Лендри округінің шерифі – Бобби Дж. Гвидроз. 2015 жылы кеңсе қысқа мерзімге ұлттық назар аударды, себебі оның эксцентриктік «Қылмысты тоқтату» бейнелері, қоғамдық байланыс офицері (кейін АҚШ өкілі) Клей Хиггинс есімді адамның қатысуымен, кеңінен таралды және Джимми Фэллонның «Tonight Show» бағдарламасында көрсетілді. Хиггинс видеолар ACLU-дан сынға ұшырағаннан кейін бөлімнен кетті, ал шериф Гвидроз болашақ бейнелерді «жұмсартуға» бұйрық берді.