Кіріспе

Доминикан Республикасының провинциясы

Ла Алтаграсия (la altaˈɣɾasja) – Доминикан Республикасының шығыс бөлігінде орналасқан провинция. Бұл Атлант мұхиты мен Кариб теңізімен шектесетін жалғыз аймақ. Ол екі муниципалитетке бөлінген, ал астанасы – Пунта-Кана жағажай қаласы. Провинция 1961 жылғы 27 ақпанда екіге бөлінген Ла Алтаграсия провинциясының және Ла Романа провинциясының бір бөлігі болды. "La Altagracia" атауы "Жоғары инаят" деген мағынаны білдіреді және 16 ғасырдың басында Испаниядан осы аймаққа әкелінген Алтаграсия ханымының суретін еске түсіреді. Осы бейнеге көптеген кереметтер жатқызылады. Қазіргі таңда туризм саласында елдегі жетекші провинция болып табылады. Бұл провинцияға аралдағы ең маңызды әуежай – Пунта-Кана халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді.

Тарих

1505 жылы Хуан де Эскивель Хигуэй таино басшылығын басып алып, 1506 жылы Овандоның бұйрығымен қалаға айналдырған бекініс салды, оны Сальвалеон де Хигуэй деп атады. Бірнеше жыл өткен соң, 1508 жылдың 7 желтоқсанында Севильядан жіберілген Корольдік жарлық бойынша бұл қалаға қанатты елтаңба берілді. Испан отаршылдық кезеңінде Хигуэй Сейбо аймағының бір бөлігі болып қала берді. 1844 жылы Республика жарияланғанда, Орталық Үкімет Кеңесі оны Эль Сейбо департаментінің құрамына қарасты жалпы бөлік ретінде белгіледі. Ла Алтаграсия провинциясы ресми түрде құрылған 1959 жылға дейін бұл жағдай сақталды, ол Ла Романа провинциясына тиесілі болған шығыс бөлігін қамтыды. Бұл аймақ 1945 жылы Хигуэй Алтаграсия деген атпен провинция мәртебесіне көтерілген кезде де Алтаграсия деп аталды. Базилика Катедраль Нуэстра Сеньора де ла Алтаграсия Хигуэйде орналасқан және Доминикан Республикасының ең маңызды діни ескерткіштерінің бірі болып табылады. Бұл - Алтаграсия Анасының (Virgen de la Altagracia) құрметке шақырылатын орны. Базилика 1971 жылдың 21 қаңтарында, 1572 жылы салынған ескі киелі орынның орнына ашылды. 1970 жылдың 12 қазанында ол ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Бұл базилика латын кресі пішіндес үлкен құрылыс. Кіреберіс есігі алтын жалатылған қоладан жасалған және Римде Папа Иоанн Павел II-нің батасын алды. Онда 45 қола қоңырау бар, биік мұнарасы бар.

География

Ла Алтаграсия – елдегі екінші ірі провинция. Бұл провинция солтүстігінде Атлант мұхитымен, оңтүстігінде Кариб теңізімен, шығысында Мона каналымен, батысында Ла Романа және Эль Сейбо провинцияларымен шектеседі. Провинцияның ең маңызды өзені – Юма, басқа да маңызды өзендері – Дуэй, Маймон, Чавон, Анамуя, Санат және Йону. Ла Алтаграсия Кариб теңізінің жағалау жазықтарының бөлігі болғандықтан, провинцияның оңтүстік бөлігі елдің басқа аймақтарына қарағанда салыстырмалы түрде тегіс рельефке ие. Солтүстікке қарай Шығыс Кордильераның етегі жатыр, онда Ескі төбе көтеріледі, ол биіктігімен провинцияның ең жоғары нүктесі болып табылады. Провинцияда үш қорғалған аймақ бар: Шығыс ұлттық паркі, Баваро лагунасы және Маймон лагунасы. Шығыс ұлттық паркі – құрлықтағы, теңіздегі және құстардың әртүрлі биологиялық түрлерінің мекені. Бұл парктегі ең көрнекті теңіз түрлерінің ішінде дельфиндер мен манаттар бар. Баваро лагунасы – жойылу қаупі төнген балық – ципринодон николсидің мекені және суық солтүстіктен қашып келген көшпелі үйректердің уақытша панасы болып табылады.

Экономика

Туризм провинцияның басты экономикалық салаларының бірі болып табылады. Онда жоғары сапалы халықаралық қонақ үй кешендері орналасқан, бұл оны Кариб теңізі мен Латын Америкасының ішкі аймағындағы маңызды туристік орталықтардың біріне қояды. Бұл провинция үшін өте маңызды кіріс көзі болып табылады, әсіресе Баваро және Пунта-Кана аймақтары кеңінен танымал. Провинцияда мал шаруашылығы мен ауыл шаруашылығына негізделген маңызды экономикалық қызмет те бар. Шамамен 775,000 гектар жер мал шаруашылығына бөлінген, бұл оны мал басының саны бойынша екінші провинцияға айналдырады. Ауыл шаруашылығы қант қамысы мен күріш өндірісімен қатар жүгері, бұршақ және маниок, банан, ямс, тәтті картоп сияқты түрлі дақылдарды өндірумен байланысты. Сонымен қатар, жағалау аймақтарында балық аулау да кең таралған, ол дәстүрлі экономикалық қызметтің қатарында туристік және спорттық іс-шара ретінде де маңызды.

Халық саны

2010 жылғы халық санағы бойынша Ла Алтаграсия провинциясының халқы 273 210 адамды құрады, оның ішінде 143 010 ер адам және 130 200 әйел адам болды. Жалпы халықтың 77,8%-ы қалалық, ал 22,2%-ы ауылдық жерлерде тұрады. Ең көп халқы бар қала – Хигуэй, оның қалалық халқы 147 978 адамды құрайды, бұл провинцияның жалпы санының 54,2%-ын білдіреді. Бұл провинцияның 2002–2010 жылдар аралығындағы орташа жылдық өсім көрсеткіші 5,1% болды, бұл елдегі ең жоғары өсім көрсеткіші және ұлттық өсім көрсеткішінен (1,2%) асып түседі. Алдыңғы кезеңде (1993–2002) Ла Алтаграсия провинциясы да елдегі халық санының ең көп өсуін көрсеткен.