Кіріспе

Маракайбо "Күннің сүйікті елі" (lang es) деп аталады. Маракайбо көлінің жағалауында дамыған мұнай өнеркәсібіне байланысты Венесуэланың батыс бөлігінің экономикалық орталығы болып саналады. Кейде ол "Венесуэланың алғашқы қаласы" деп аталады, себебі Венесуэла электр энергиясын қоса алғанда, түрлі қоғамдық қызметтерді алғаш болып қабылдаған және Венесуэла атауының шығу тегі осы Маракайбо көлімен байланысты есептеледі. Бұл аймақтағы ежелгі халықтар аравак және кариб тайпаларынан шыққан. Маракайбоның негізі қаланған күні әлі де даулы. 1529 жылы капитан Амброзио Эхингер, ал 1569 жылы капитан Алонсо Пачеко қала құруға әрекеттенген, бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды. 1574 жылы капитан Педро Малдонадо қалаға Ньюя Замора де ла Лагуна де Маракайбо деп атау берді. 1669 жылы көлдің басындағы Гибралтар қаласын қарақшылар қиратқаннан кейін, Маракайбо ішкі аймақтарға жүк тасымалдау орталығына айналды. Бірақ алғашқы қала 17 ғасырдың басында ғана орналасты. 1917 жылы мұнайдың табылуы көші-қон арқасында халықтың санының өсуіне себеп болды. Маракайбо қаласына Ла Чинита халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді. Генерал Рафаэль Урданета көпірі Маракайбоны елдің басқа аймақтарымен байланыстырады.

Этимология

Маракайбо атауының испандарға батыл түрде қарсылық көрсеткен және олармен шайқасып қаза тапқан батыр касик (туған жердің басшысы) Марадан шыққан деген әңгіме бар. Аңыз бойынша, Мара құлағанда Кокивакоа тайпасы "Мара кайо!" ("Мара құлдырады!") деп ұран салған, осылайша қаланың аты пайда болған – бірақ олардың испан тілінде айқайлағаны күмәнді. Басқа тарихшылардың айтуынша, бұл жердің жергілікті тілдегі алғашқы аты "Маара иво" болып, "Жыландарға толы орын" деген мағынаны білдірген.

Қор

Алғашқы жергілікті елді мекендер аравак және кариб тайпаларынан тараған. Басты топтың төңірегінде Маракайбо көлінің солтүстік жағалауында қанатты үйлер салған Ану тайпасы болды. Алғашқы еуропалықтар 1499 жылы келді. Қала үш рет негізделді: бірінші рет Кляйн Венедиг кезеңінде (1528–1546), Аугсбургтің Велсер банкирлері Испания королі I Карлдан Венесуэла провинциясына концессия алды. 1529 жылдың тамызында неміс Амброзиус Эхингер Маракайбо көліне алғашқы экспедиция ұйымдастырды, оған жергілікті Кокивакоа тайпасы қарсылық көрсетті. Бірнеше қанды шайқастарда жеңіске жеткен соң, ол 1529 жылдың 8 қыркүйегінде елді мекен құрды. Эхингер елді мекенді және көлді соғыста қаза тапқан Кокивакоа тайпасының батыр басшысы Мараның құрметіне Жаңа Нюрнберг (Neu Nürnberg) деп атады. Испандықтар иелік еткеннен кейін қала Маракайбо деп аталды. Аймақтағы әрекетсіздік салдарынан Николаус Федерманн 1535 жылы ауылды эвакуациялап, халқын Венесуэла провинциясының сол кездегі астанасы Санта-Ана-де-Короға жақын Санта-Мартаға көшірді. 1569 жылы капитан Алонсо Пачеко жасаған екінші әрекет 1573 жылы жергілікті тайпалардың шабуылдарынан қала эвакуацияланғанда уақытша тоқтап қалды. Еуропалық қоныс біршама уақыттан кейін, 1574 жылы қайта құрылды, губернатор Диего де Мазаригостың басшылығымен капитан Педро Малдонадо оны қайта негіздеп, Nueva Zamora de Maracaibo деп атады. "Ньюэва Замора" атауы Мазаригоның туған жері – Испаниядағы Замора қаласынан алынған. Қала толыққанды негізделгеннен кейін дамуға көшті. Ол Маракайбо көлінің батыс жағында орналасқан, мұнайға толы Маракайбо алабының ең маңызды ерекшелігі. Бағытты желдерге және қорғалған портына байланысты, қала көл жағасында, Венесуэла шығанағына қарай тартылатын жерде орналасқан.

Қылмыскерлердің шабуылдары

1614 жылы голландтық қарақшы Хенрик де Жерар Маракайбоны тонады, ал 1642 жылы қалаға ағылшын қарақшысы Уильям Джексон шабуыл жасады. 1667 жылы ол сегіз кемеден тұратын флотымен және 600 қарақшыдан тұратын экипажымен Маракайбо мен Гибралтарды тонады. Жолда ол испандық қазына кемесімен кездесіп, оны бай какао, асыл тастар және 260 мыңнан астам сегіздікпен бірге тартып алды. 1669 жылы наурыз айында Генри Морган Маракайбоны тонады, оның флоты алғаш көрілген кезде қала босады, содан кейін Маракайбо көлінің ішкі жағындағы Гибралтар испан елді мекеніне көбірек қазына іздеуге бет бұрды. Бірнеше аптадан кейін, көлден шығуға тырысқанда Морган Кариб теңізіне кіре берісте тұрған нығайтылған бекініс пен үш испан кемесін тапты. Олар – Магдалена, Сан-Луис және Соледад кемелері. Ол Магдаленаны жойды, ал Сан-Луисті оқ-дәріге толы кеме жіберіп, жарылыс жасатып өрттеді, содан кейін Соледад экипажы қарсылық көрсетпей берілді. Фортқа құрлықтан шабуыл жасағандай көрініс тудырып, испан губернаторын зеңбіректерді жылдыруға көндірді, осылайша олардың оқтарынан қашып құтылды. 1678 жылы маусымда алты кеме мен 700 сарбазбен келген француз командирі Мишель де Граммонт Маракайбоны басып алды, содан кейін Гибралтар сияқты бірнеше кіші қалаларды тонап, Трухильоға дейін ішкі аймаққа енді.

Венесуэланың тәуелсіздігі

1810 жылы Маракайбо провинциясы Венесуэланың Бірінші Республикасына қосылмады және Испания тажына адал болды. Маракайбо сол кезде Венесуэланың генерал-капитандығының орталығы болды. 1821 жылы тәуелсіздік үшін көтерілістер соғыс пен жаушылыққа әкеле бастады. Франсиско Томас Моралес басқарған роялистер, Рафаэль Урданета басқарған патриоттармен Хуана де Авила шайқасында провинцияны қайта бақылауға алу үшін күресті. Моралес 1822 жылы Испания билігін қайта орнатты, бірақ 24 шілде 1823 жылы Маракайбо көліндегі шайқаста жеңіліске ұшырады, бұл Венесуэланың тәуелсіздік күресінің аяқталуына әкелді.

Көпірдің құрылысы

1950 жылдары генерал Маркос Перес Хименестің диктаторлық режимі екі көл жағалауын байланыстыратын көпір салуды мақсат етті. Қала маңындағы Маракайбо көлінің тар жерлерінен көпір салу бойынша әртүрлі жобалар жүргізіліп жатыр. Генералдың үкіметі бұл "еркін ойлы қаланың" елдің қалған бөлігімен "байланыс" күшейтуі керек деп шешті. Көпірдің жобасына теміржол және туристік инфрақұрылымдарды қосу мүмкіндігі жан-жақты қарастырылды. 1958 жылғы 23 қаңтарда Перес Хименес режимінің құлауынан кейін, демократиялық және қаржылық жауапкершілігі жоғары үкімет бекітіп, қаржыландырған, бұрынғыдан қарапайым жоба іске асырылды. Есімдері атақты генерал және тәуелсіздік соғысының батыры Рафаэль Урданета есімімен аталатын "Маракайбо көлі үстіндегі El Puente sobre el Lago de Maracaibo" ("General Rafael Urdaneta" көпірі) 1962 жылы ашылды. Бұл жоба 40 айдың ішінде жоспарланған мерзімде аяқталды. Көпір құрылысы – керемет жетістік. Өте қиын жағдайларда салынған бұл көпір аяқталғаннан кейін әлемдегі ең ұзын алдын ала керілген бетонды көпірге айналды. Құрылыс қазір де үздіксіз пайдаланылуда және бүгінде Маракайбо қаласымен, сондай-ақ Зулия штатының көп бөлігімен және Венесуэланың қалған аймақтарымен байланыстырушы ең маңызды арна болып табылады.

Мәдениет

Маракайбодағы мәдениет өзінің гаиталарынан, десерттерінен, стилі мен басқа да әдет-ғұрыптарынан бастап, ежелгі халықтың күшті ықпалын сақтап келеді. Венесуэланың ірі жарнама агенттіктерінің көпшілігі Маракайбо мәдениетінің Каракас мәдениетінен қаншалықты ерекше екенін мойындайды. Мысалы, зерттеулер көрсетсе, Каракастағы ең танымал сусын бренді – Кока-Кола, ал Маракайбода – Пепси. Осы себепті көптеген брендтер өз өнімдері үшін арнайы жергілікті жарнамалар жасады (соның ішінде, жергілікті жұлдыздардың қатысуымен түсірілген бірнеше Pepsi жарнамалары). Гаита – Маракайбоға тән венесуэлалық халық музыкасының бір түрі. Жоан Короминастың сөзіне сүйенсек, ол «гаит» деген гот сөзінен шыққан болуы мүмкін, бұл сөз «furro» аспабының мембранасын жасау үшін қолданылатын ешкінің терісін білдіреді. Гаитада маракас, куатро, шарраска және тамбора (венесуэлалық барабан) сияқты басқа да аспаптар қолданылады. Әндердің тақырыптары көңілді және махаббат туралы әндерден бастап, наразылық әндеріне дейін алуан түрлі. Бұл стиль 1960 жылдары Венесуэланың барлық аймақтарында танымал болды және 1970 жылдары салса мен меренге сияқты басқа стильдермен үйлесті. Гаитаның танымал топтарына Маракайбо 15, Гран Кокивакоа, Баррио Обреро, Карденалес дель Эксито, Кокимба, Мелоди Гаита, Гуако, Эстреллас дель Зулия, Саладильо және тағы да басқалары жатады.