Кіріспе

Доминикан Республикасының провинциясы

Монессенор Нуэль (monseˈɲoɾ noˈwel) – Доминикан Республикасының орталық аймағында орналасқан провинция. 1982 жылы Ла-Вега провинциясынан бөлініп шықты.

Атауы

Провинция Монсеньор доктор Адольфо Алехандро Нуэль и Бобадилланың (1862-1937) есімімен аталады, ол Санто-Доминго архиепискобы және 1912 жылдан 1913 жылға дейін Республика Президенті қызметін атқарған.

Тарих

Испандықтар келген кезде Монсеньор Нуэль провинциясының аумағы Тайно Магуа басшылығына тиесілі болды. 1495 жылы Бартоломе Колон аралды зерттеу сапары барысында, Бонао есімді бас қолбасшы басқарған жергілікті тайно тайпаларының қарсылығын тоқтату үшін Сонадорда бекініс салуға бұйрық берді. Осы жерде салынған алғашқы бекініс Бонао Абахо, Ла Колония немесе Ла Энтрада деп аталды, кейін оны Франсиско Рольданның адамдары басып алды. Испандықтардың қысымына ұшыраған және жеңілген Ринкон-де-Юбоа немесе Бонао-Ариба тайпасы Лос-Капасес аймағындағы Ультимо-Сиело үңгірлеріне қарай көтеріліп, сол жерден жоғалып кетті. 1497 жылы Франсиско Рольдан және 70 көтерілісші, Рольдан көтерілісіне қатысушылар, Колумб ағайындыларының билігіне қарсы Бонао аумағында паналады. Көтеріліс 1498 жылдың қазан айында аяқталды. Бонао қаласының тарихы осы көтеріліспен тікелей байланысты, себебі оған қатысқандардың бір бөлігі көтеріліс аяқталғаннан кейін сол жерде қалды. 1508 жылдың 7 желтоқсанында Бонаоға ресми түрде қала мәртебесі берілді және қалалық елтаңба табысталды. Бұл қаланың негізгі экономикалық қызметі алтын өндіру болды. Испандықтардың аралдағы алтын қоры таусылғаннан кейін, Бакалавр Алонсо де Парада король Карлос V-ге жолдаған есебінде және Роберто Марте жазған Хуан Баутиста Муньостың қолжазбаларындағы Санто-Доминго кітабында айтылғандай, Бонаода екі қант фабрикасы салынды:

Бонаомен байланысты Монсеньор Нуэль есімі алғаш рет 1936 жылы Республиканың бұрынғы президентінің құрметіне Санто-Домингода пайда болды. 1960 жылы қаланың атауы Бонао деп қайта жаңартылды, ал муниципалитет Монсеньор Нуэль атауын сақтап қалды. Осы атау 1982 жылы сол кездегі президент Сальвадор Хорхе Бланконың үкіметі кезінде құрылған провинцияға да берілді.

География

Облыстың ауданы 992,39 км² (383,16 шаршы миль) және ол орталық Сибао аймағында орналасқан. Солтүстік және батыс жағынан Ла Вега провинциясымен, шығыс жағынан Санчес-Рамирес және Монте-Плата провинцияларымен, оңтүстік жағынан Сан-Кристобаль және Сан-Хосе-де-Окоа провинцияларымен шектеседі. Орталық тау тізбегі провинцияның солтүстігінде және батысында жатыр, ал осы тау тізбегінің бір тармағы – Ямаса таулары провинцияның шығыс шекарасын құрайды. Облыстың негізгі өзені Юна, ал қалған өзендердің барлығы осы өзеннің салалары болып табылады. Олардың ішінде Бланко, Маймон, Хума, Масипедро және Хима өзендері бар. Ринкон тоғаны да осы провинцияда орналасқан.

Экономика және даму

Аймақтың басты экономикалық қызметіне жергілікті кәсіпорындар, ауыл шаруашылығы өндірушілері және Falconbridge Dominicana деп белгілі тау-кен компаниясы (Falcondo) қамтамасыз ететін табыс үстемдік етеді. Осы провинцияда ферроникельді кен өндіру орналасқан, ол бүгінгі таңда елдегі маңызды металл кенін өндіру саласы болып табылады. Провинцияның негізгі ауыл шаруашылығы өнімдері – күріш, кофе және какао. Сонымен қатар, жұмыс орындарын ұсынатын маңызды компаниялар да бар: Bonao Industrial, Hanesbrands Dos Rios Textiles, Inc. Облыста сауда, информатика, өнеркәсіптік техникалық мамандықтар, политехникалық және басқа да салаларға маманданған бірнеше мемлекеттік және жеке бастауыш және орта білім беру орындары бар. Бонао қаласында мемлекеттік Санто-Доминго автономды университетінің (CURCE UASD) аймақтық бөлімшесі орналасқан жоғары білім беру орталығы да бар. Облыста теледидар, радио және цифрлық медиа сияқты бірнеше коммуникация орталықтары жұмыс істейді. Телевизия саласында, Бонао және Маймон қалаларына түрлі телеарналарды ұсынатын Telecasa компаниясы бар, олардың ішінде: Yunavisión 10-арна, Maimón Tv 3-арна және Bonao Tv 12-арна. Радиода: Latina FM және Novel 93 FM.