Кіріспе

Монте-Кристи (Monte Cristi) – Доминикан Республикасының солтүстік-батысындағы провинция. Астанасы – Сан-Фернандо-де-Монте-Кристи (көбінесе жай ғана Монте-Кристи деп аталады). Монтекристи деп те жазылады. Монтекристи провинциясы елдің солтүстік жағалауындағы Сибао шекара аймағында орналасқан және Гаити мемлекетімен шектеседі. Монтекристи провинциясының ауданы 1 924,35 км². Ол алты муниципалитет пен төрт муниципалдық округке бөлінген. Монтекристиде Санто-Доминго қаласынан оңтүстіктен солтүстікке дейін созылатын Дуарте тас жолы аяқталады. Бұдан өзге, провинцияда Сан-Фернандо-де-Монтекристи қаласын басқа муниципалитеттермен және көршілес провинциялармен байланыстыратын қосалқы жолдар желісі бар.

Тарих

Монте-Кристи 1506 жылы Николас де Овандо құрған, ал 1533 жылы Хуан де Боланос пен Канар аралдарынан 63 отбасы қоныстанды. Олар кейіннен елдің әртүрлі аймақтарына көшіп, қаланы тастап кетті. Кейіннен қала қайтадан қоныстанды және 16 ғасырдың ортасы мен соңында дамыған, бай порты болды. 1600 жылдары Монтекристи жағалауы Кариб теңізіндегі қақпақшылардың белсенді орталығына айналды. 1756 жылы қала 20 ғасырдың басына дейін өркендеген сауда орталығы болды. Монте-Кристи 1800 жылдардың соңғы тоқсанында өсімге ұшырады. Қала алғашқы су құбыры, алғашқы теміржол және телефон сияқты көптеген жаңалықтардың алдында болды. 1802 жылғы апат салдарынан бастапқы бағытын жоғалтқан Яке-дель-Норте өзенінің арнасын өзгерту жөніндегі маңызды жұмыс жүргізілді. Қала Санто-Доминго, Сантьяго, Пуэрто-Плата және басқа да қалалардан, сондай-ақ шетелдіктерді (ағылшындар, француздар, испандықтар, қытайлар, американдықтар, оңтүстік америкалықтар және басқа Антиль аралдарынан келгендер) тартты. 1895 жылы Мелла көшесіндегі Гомес үйінде Максимо Гомес пен Хосе Марти Монтекристи манифестіне қол қойды. Олар Монтекристидегі "Ла Гранья" жағалауынан Кубаға оның тәуелсіздігі үшін күресу үшін аттанды. Монте-Кристидің экономикалық құлдырауы Еуропадағы шикізатқа деген сұраныстың төмендеуімен, диктатор Улисес Херео саяси қарсыласы Хуан Исидро Хименестен қашуға мәжбүр болған Каса Хименестің қиындықтарымен және Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарымен басталды.

География

Монтекристи провинциясы солтүстігінде Атлант мұхитымен, оңтүстігінде Даджабон және Сантьяго Родригес провинцияларымен, шығысында Вальверде провинциясымен және батысында Атлант мұхиты мен Гаити Республикасымен шектеседі. Монтекристи провинциясы негізінен көптеген төбелері бар кең жазық. Эль-Моро, шамамен 237 метр биіктігімен, Монтекристено жер бедерінің ерекше белгілерінің бірі болып табылады. Бұл – үстірт сияқты жалғыз тұрған биік тіктеп. Елдегі ең ірі Яке-дель-Норте өзені, Қиыр Орталық тау тізбегінен 296 шақырымдық саяхаттан кейін Монтекристи шығанағына құяды. Провинцияның үш маңызды өзені – Магуака, Гуаюбин және Индио – Яке-дель-Норте өзеніне қосылады. Шакуей өзені және оның саласы Макабон да провинциялық су алаптарының бір бөлігі болып табылады, олар көптеген шағын өзендерді толықтырады. Монтекристи провинциясы Бахо-Яке-дель-Норте суару аймағына жатады, оның құрамында екі түрлі суару аймағы бар: Вилла Васкес және Лас-Матас-де-Санта-Крус. Біріншісі шамамен 179 733 тапсырма, ал екіншісі 320 672 тапсырманы қамтиды. Монтекристи провинциясында елдегі ең әртүрлі және көптеген қорғалатын аумақтар жүйесі бар – барлығы алты, оларға ұлттық саябақтар, су асты ұлттық саябақтар, жабайы табиғат резерваттары және ғылыми қорықтар кіреді.

Экономика

Облыстың басты қызметі – ауыл шаруашылығы, оның ішінде жеміс-жидектер мен көкөністер өндірісі маңызды; сонымен қатар, ешкі, қой және мал өсіру де маңызды рөл атқарады. Жағалау аймағында балық аулау және тұз өндіру өріс алған. Туризмді дамыту қазіргі таңда Монтекристи қаласында шоғырланған, алайда бүкіл жағалау бойында, батыс (Пепилло Сальседо) және солтүстік бөліктерінде де үлкен әлеует бар. Атақты орындары – Моро үстірттігі және Сейте Херманс аралдары.