Кіріспе

Американдық фолк, блюз және джаз әншісі

Барбара Дэйн (нағыз аты Барбара Джин Спилман; 12 мамыр 1927 жылы туған) – американдық фолк, блюз және джаз әншісі, гитарист, жазбалар продюсері және саяси белсенді. Ол Ирвин Сильбермен бірге Paredon Records компаниясын құрды. Джаз сыншысы Леонард Федер 1950 жылдардың соңында оны былай деп сипаттады: "Стереодағы Бесси Смит". Time журналы Дэйн туралы: "Дауысы таза, бай және 20 караттық алмастан да сирек кездесетін құнды" деп жазды және Луи Армстронгтың Пасадена джаз фестивалінде оны естігендегі таңдануын келтірді: "Сен сол қызды естідің бе? Ол керемет!" Оның 85 жылдығында The Boston Globe музыка сыншысы Джеймс Рид оны "американ музыкасының нағыз танылмаған қаһармандарының бірі" деп атады.

Ерте өмір

Дэйннің ата-анасы 1920 жылдары Арканзастан Детройтке келді. Мектеп бітірген соң Дайн нәсілдік теңдік және экономикалық әділдік үшін митингтерде жиі ән айта бастады. Әлі жасөспірім кезінде ол жергілікті музыкалық топтармен бірге ойнап, жергілікті промоутерлердің назарын аударды. Оған Альвино Рейдің тобымен гастрольдік сапарға шығу туралы ұсыныс жасалды, бірақ ол фабрика қақпаларында және кәсіподақтардың үйлерінде ән салуды жөн көрді.

Әнші мансабы

Ebony журналына ол "көзге түсетіндей сары, әсіресе сол қуатты, қараңғы альт дауысы қиындықтар, адалсыздық және еркіндік туралы айтқанда, жарылқаушы жігермен, ынтамен және кемтарларға деген махаббатпен [оған] өзіне есім шығарды, оған блюз тууына көмектескен джаздың ең көне шеберлерінің қолдауы болды". Жеті беттік мақала Дэйннің Мемфис Слим, Уилли Диксон, Мэдди Уотерс, Клара Уорд, Мама Янси, Кішкентай Бауыр Монтгомери және тағы басқалармен жұмыс істеген суреттерімен толы болды. 1959 жылы Луи Армстронг Time журналының оқырмандарына: "Сендер сол қызды байқадыңыздар ма? Ол керемет!" деді. Осы жерде Дейн өзінің екі үздік музыкалық серігімен: Кенни "Жақсы Жаңалық" Уитсонмен (фортепиано және корнетте) және бұрынғы Эллингтон бассисі Уэллман Браудпен үнемі өнер көрсетті. Вьетнам соғысы кезеңіндегі әскери қозғалысына арналған сөйлевінде (мәтіні Paredon Records-тің 1970 жылғы FTA! GI Resistance LP әндері кітабында кездеседі), Барбара Дейн: "Мен ашкөз менеджерлердің біреуін жалдауға тым қатпарлы болдым, мүмкін, себебі мен өз пікірімді айтуды жақсы көретін әйелмін. Мен әрқашан өзімнің келісімдерімді жасадым, экономикалық жағын есептегеннен кейін, қашан және қайда жұмыс істейтінімді өзім таңдай алдым, үш баламмен көбірек уақыт өткізіп, саяси жұмыстармен айналыстым, тіпті "үлкен жетістіктерге" ұмтылмағаным үшін соңында көбірек ақша таптым. Мен керемет жазбалар жасадым, себебі мен талантты музыканттарды таңдап, олармен жұмыс істей алдым". Дайнды әнші Сара Кинг алдағы "Толық белгісіз" фильмінде бейнелейді.

Саяси белсенділік

Ол өзінің фольклорлық стильдегі гитарасымен кофеханалардағы жеке орындаушы ретінде өнер көрсетуді жалғастырды. Ол сейсмикалық тұрақсыз Бодега шығанағында Тынық мұхиты газ және электр стансасын салуға қарсы шықты. Осы ұсынысқа қарсылықты ұйымдастыру барысында ол Уоли Роуз, Боб Хелм, Боб Мильке және Лу Уоттерспен бірге Fantasy лейблінде альбом жазды. Ол "Blues Over Bodega" атауымен ән мен "San Andreas Fault" тағы бір күйді қамтыды. Азаматтық құқықтар күресі кеңіне таралып, Вьетнам соғысының шиеленісі күшейген кезде ол бейбітшілік пен әділдік қозғалыстарындағы жұмысын күшейтті. Ол Вашингтон қаласында және АҚШ-тың барлық жерінде бейбітшілік демонстрацияларында ән шырқады, сонымен қатар әлемнің түкпір-түкпіріндегі соғысқа қарсы GI кофеханаларын аралады. 1966 жылы Дэйн революциядан кейінгі Кубаға гастрольдеген алғашқы американ музыканты болды. 1964 жылғы қаңтарда Боб Дилан "Broadside" журналына жазған ашық хатында Дэйннің адалдығын жоғары бағалады: "Бұл шайқастың батырлары – мен, Джоан [Бейз] және The Kingston Trio емес, бірақ ақшаға мұқтаж жандар бар, мысалы Том Пэкстон, Барбара Дэйн және Джонни Херальд сияқтылар. Егер мұндай сөз қолданылса, олар – нағыз батырлар. Бізге олар сияқты, қандай пайда көруге болса да, өзінің санасына қарсы кете алмайтын адамдар керек. Менің ойымша, бүкіл әлемдегі ең маңызды нәрсе – осы." 1970 жылы Дэйн күйеуі Ирвин Сильбермен бірге халықаралық наразылық музыкасына маманданған Paredon Records лейблін құрды. Ол 12 жыл ішінде, оның ішінде өзінің үш альбомын қамтитын, шамамен 50 альбом шығарды. Кейіннен лейбл Смитсониялық институттың Smithsonian Folkways лейбліне қосылды және оның каталогы арқылы қолжетімді. 1978 жылы Дэйн Пит Сигермен бірге Нью-Йорктегі ереуілдегі көмір шахтерлерінің митингісіне қатысты.

Блюз әншісі және үлгілі тұлға

Дэйн 70-ге жуық шақта, Сан-Франциско Экзаминер газетінің джаз сыншысы Филип Элууд оның туралы былай деді: "Дэйн қайта келді және әдемі, оның үлкен дауысы бар, керемет түрде сарыналған, материалға қарамастан, ұсыныстарын тамаша етуге қабілетті. Ол – жан-жүректен шырқалатын блюз әншісі, оған теңдес жоқ." Блюз жазушысы Ли Хильдебранд оны "1920-жылдардың классикалық блюзін ең жақсы түсіндіретін, мүмкін, қазіргі замандағы ең білгір шебер" деп атайды. Стивен Шорт жасаған 2010 жылғы KALW радиосындағы Дэйн туралы репортажда блюз әншісі Бонни Райт: "Ол әрқашан мен үшін үлгі және қаһарман болды – музыкалық және саяси тұрғыдан. Оның өмір жолы менің өміріме соншалықты әсер етті, оның өміріндей өмір сүрген адамды мен бұрын-соңда көрген емеспін" деді.

Отбасы

Дана фольклор әншісі Рольф Канға үйленген. Олардың ұлы Джесси Кан да халық музыканты болды. Дане мен зергер Байрон Менендестің ұлы Пабло Менендес Кубадағы көпмәдениетті музыкалық ансамбль – «Мезкла» тобын жетекшілік етеді. Данедің қызы Нина Менендес Бей-Ареа Фламенко фестивалі мен Фестиваль Фламенко Gitano-ның көркемдік директоры болып табылады. 1964 жылы Дана коммунист белсендісі және «Sing Out!» журналының бұрынғы редакторы Ирвин Сильберге үйленді, ол 2010 жылы қайтыс болды.