Кіріспе

Доминикан Республикасының провинциясы

Сантьяго (sanˈtjaɣo) – қазіргі таңда Доминикан Республикасының 32 провинциясының бірі. Ол 10 муниципалитетке бөлінген және оның астанасы Сантьяго-де-лос-Кабальерос қаласы. Доминикан Республикасының солтүстік-орталық бөлігінде, Сибао аймағында орналасқан. Солтүстік-батысында Вальверде, солтүстігінде Пуэрто-Плата, шығысында Эспайлат және Ла-Вега, оңтүстігінде Сан-Хуан және батысында Сантьяго Родригес провинцияларымен шектеседі. Бұл – интеллектуалдық, білім беру және мәдени орталық. Сонымен қатар, ром, тоқыма, темекі және сигара өндірісі орналасқан ірі өнеркәсіптік орталық. Аяқ киім, былғары бұйымдар және жиһаз жасау провинцияның экономикалық өмірінің маңызды бөлігін құрайды. Сантьягода төрт маңызды өнеркәсіптік еркін аймағы бар ірі еркін экономикалық аймақтар орналасқан; сонымен қатар маңызды цемент зауыты да бар. Сантьягода елдегі ең ірі медициналық орталықтардың бірі – Clínica Unión Médica орналасқан, ол Эль-Сибаоның барлық 14 провинциясына қызмет көрсетеді. Қаланың жанында көптеген әдемі қалалар бар, олардың көпшілігі өте гүлденген. Бұл жерді биік таулар қоршап тұр, ол жылдар бойы оны дауылдардан қорғап келеді және тау беткейлерінде тығыз тропикалық орманның өсуіне мүмкіндік береді, бұл таулар аймақтағы ең биік таулардың қатарында.

География

Сантьяго провинциясы елдің солтүстігін кесіп өтетін Солтүстік Кордильерадағы аңғарда орналасқан, сондай-ақ теңіз деңгейінен 1249 метр биіктіктегі Диего-де-Окампо шыңы да осы аймақта. Батысында Батыс Сибао аңғары мен Вега Реал аңғарының арасын бөліп тұратын көптеген төбелер бар. Провинцияның ең биік таулары – Ла Пелона, Ла Русилла (оны Ла Вега провинциясымен бөліседі) және Пико Дуарте (оны Сан-Хуан провинциясымен бөліседі), соңғысы Кариб аймағындағы ең биік тау. Провинцияда Хосе Армандо Бермудес ұлттық паркі орналасқан, ол елдегі ең ірі парктердің бірі және аралдағы ең маңызды орман қоры. Сантьяго арқылы өтетін негізгі өзен – Яке-дель-Норте, ол провинцияның оңтүстік бөлігімен шекаралас. Сонымен қатар, провинция арқылы өтетін маңызды өзендердің ішінде Бао, Ягуа, Иноа, Амина және Лисей өзендері бар.

Тарих

Сантьяго 1495 жылы Яке-дель-Норте өзенінің жағасында құрылды, бірақ 1504 жылы Диего-де-Окампо тауының етегіндегі Жакагуа ауылдық қауымына не себепті көшірілгені әлі толық анықталған жоқ. Бұл жер 1562 жылы болған жер сілкінісінен қирап, содан кейін қазіргі орнына көшірілді. 1504 жылы аралдың сол кездегі губернаторы Николас де Овандо провинцияны Жакагуаға көшірді. Бұл бекініс азаматтық қалаға айналды. Көшірудің нақты себептері белгісіз, бірақ жаңа елді мекен құнарлы жерге орналасқандығы мәлім. 1508 жылдың 7 шілдесінде Испания патшайымы Хуана I Сантьягоға қала мәртебесін беріп, сонымен қатар оған ақсүйектердің елтаңбасын да сыйлады.

Экономика

Сантьяго – елдің экономикалық жағынан ең маңызды провинцияларының бірі. Оның шамамен 1,5 миллион тұрғыны бар және экономикалық әртүрлілігіне байланысты жұмыссыздардың саны ең төмен провинция болып табылады. Сантьяго-де-лос-Кабальерос қаласында барлық түрдегі өнеркәсіптер шоғырланған. Күн сайын аймақтың әртүрлі бөліктерінен және елден миллионнан астам адам қозғалыс жасайды. Сантьяго провинциясы Доминикан Республикасының ЖІӨ-сінің 14%-ын құрайды. Сантьягода заманауи, жоғары сапалы ром және темекі өнеркәсібі дамыған, ол әлемнің ең талапкер нарықтарында бәсекелеседі. Темекі өнеркәсібі бұрынғысынша экономиканың тірекқабырғасы болып табылады және аймақта мыңдаған жұмыс орнын қамтамасыз етеді. Аймақ сонымен қатар Еуропаға шикі темекі, кофе және какао өндіріп, экспорттайды. Оның әртүрлі ауыл шаруашылығы Санто-Доминго нарығын және басқа да елді мекендерді қамтитын көптеген дақылдарды өндіреді. Аралдың орталық бөлігінде орналасқан Сантьяго, 2 сағаттық жерде Санто-Доминго және 45 минуттық жерде Пуэрто-Плата қалаларына қолайлы жолдары бар, екі қалада да тауарлар мен жолаушыларды шетелге және кері тасымалдауға арналған маңызды порттар мен әуежайлар орналасқан. Өнеркәсіп саласында да қауымдық бірлестіктер айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді. Сантьягодағы өнеркәсіп секторының дамуын екіге бөлуге болады: ұлттық өндіріс және еркін экспорт аймақтарының дамуы. Ішкі өндіріс темекі, аяқ киім, былғары, ет өңдеу, тағамдық қаптама (өсімдік және жануар майлары), металл механикасы, қаптау, керамика, қолөнер және цемент зауыттары, блоктар, терезелер, есіктер сияқты құрылыс материалдарын қоса алғанда, әртүрлі салаларда кеңінен таралған. Провинцияның тағы бір экономикалық артериясы – Сантьягоның индустриалдық еркін аймағы, ол елдің барлық еркін аймақтары өндіретін шетелдік валютаның шамамен 20%-ын құрайды. Бұл жаңа жұмыс орындарын ашу бойынша көшбасшы. 1995 жылға қарай, онда 79 компанияда 32 000 жұмыс орны болды, олар тоқыма, темекі, аяқ киім, пластик, былғары, байланыс, электр жабдықтары және тағы басқаларын өндірді. 1998 жылы 114 компанияда орташа есеппен 52 943 адам жұмыс істеді. Сантьягода қызмет көрсету секторы да қарқынды дамуда. Іскер азаматтардың кең және өнімді тобы, тиімді банк жүйесі, байланыс, туризм және әртүрлі салалардағы мамандар Доминикан Республикасының экономикалық және әлеуметтік дамуына үлкен үлес қосады. Доминикан Республикасындағы банк мекемелерінің көпшілігі Сантьягода жаңа филиалдар ашты, бұл провинцияның экономикасын жандандыруға көмектеседі. Бұл аймақта консолидацияланған еркін аймақтар Доминикан Республикасындағы ең күшті және ең жақсы құрылымдалған болып саналады. Жеті индустриалдық парк бар, олар шамамен 48 мың тікелей жұмыс орнын құрайды және аптасына шамамен 30 миллион песо айналым жасады. Экспорт көлемі жылына шамамен 600 миллион долларға бағаланады.