Кіріспе

Біріккен Араб Әмірліктерінің елдік кодты жоғары деңгейдегі домені ae – Біріккен Араб Әмірліктерінің Интернет домендік атаулар жүйесіндегі елдік кодты жоғары деңгейдегі домені (ccTLD). Оны БАӘ Телекоммуникациялар және цифрлық үкіметтік реттеуші органының (TDRA) құрамындағы aeDA басқарады. БАӘ-нің араб әліпбиіндегі халықаралық елдік кодты жоғары деңгейлі домені – امارات., ол Punycode жүйесінде xn--mgbaam7a8h деп көрсетіледі.

Екінші және үшінші деңгейдегі домендерді тіркеу

ae доменін БАӘ Телекоммуникациялар және цифрлық үкіметтік реттеуші органы (TDRA) басқарады. Тіркеулер тікелей екінші деңгейде (еркін аймақ) немесе үшінші деңгейде (шектелген аймақ) бірнеше санаттағы белгілер астында жүзеге асырылуы мүмкін. 1995–2003 жылдары .co.ae коммерциялық ұйымдар үшін қолданылды, бірақ 2003 жылы UAEnic оны екінші деңгейде тіркеулерді коммерциялық мақсатта пайдалануға басымдық беріп тоқтатты; тіркеушілер қаласа, бұрынғы .co.ae тіркеулерін сақтап қалуға рұқсат берілді. 2008 жылы ae домені ТРА-ға қайта тапсырылғанда, aeDA жаңа ережелерді жариялады, онда .co.ae тек жергілікті коммерциялық компаниялар үшін енгізілді, атауы бизнес атауымен байланысты болған жағдайда.

АЭА қайта өкілеттік беру

AE домені бастапқыда UUNET-ке берілген. Доменді елде басқару қажет деп танылғандықтан, 1995 жылы Біріккен Араб Әмірліктері Университетінің қысқа мерзімді басқаруынан кейін домен Этисалатқа берілді. Осы уақыттан бері Этисалат өзінің БАӘ Желілік Ақпараттық Орталығы (UAEnic) арқылы ae доменін басқаруға жауапты. GITEX 2006 кезінде TDRA, қазіргі ae ccTLD менеджері Etisalat/UAEnic-тен ae ccTLD басқару және операциялар TDRA-ға қайта тапсырылатындығын жариялады. ae Domain Administration (.aeDA) деп аталатын жаңа ұйым құрылды, ол соңғы DNS және Домендік Тіркелім технологияларын пайдалана отырып, ae доменін басқару және жұмысын жүргізеді. 2008 жылдың қаңтар айында IANA ae доменін TDRA-ға ресми түрде қайта тапсырды. 2008 жылдың 3 тамызында aeDA DNS-ті өз қолына алып, тіркелім-тіркеуші моделін қолдайтын жаңа тіркелім жүйесімен қызметтерін іске қосты. Қазіргі уақытта aeDA әлемнің әртүрлі аймақтарынан сегіз тіркеушіні аккредиттеді. БАӘ-дегі интернет пайдаланушылар алғаш рет доменді тіркеуге алты аптаға дейін уақыт алатын қолмен жүргізілетін процедурасыз, онлайн жүйе арқылы өз домендік атауларын автоматты түрде тіркеуге және басқаруға мүмкіндік алды. aeDA саясатына сәйкес, ағымдағы домен иелері тіркелімдер арасында тегін көшуге құқылы. ae – араб аймағындағы стандартты Тіркелім-Тіркеуші моделін қолданатын алғашқы ccTLD, ал aeDA – өзінің домендерін басқару үшін өнеркәсіп стандартындағы Кеңейтілген Қамтамасыз ету Протоколын қолданатын аймақтағы алғашқы тіркелім.

Тіркеушілердің арасындағы трансферттер

Тіркеушілер (домендік атау иелері) домендік атау паролін алған жағдайда, өз домендерін бір тіркеушіден екіншісіне ауыстыра алады. Домендік атау паролін aeDA веб-сайтындағы парольді қалпына келтіру арқылы онлайн алуға болады. aeda.net.ae. Осы парольді алғаннан кейін тіркеушілер осы парольді доменді тікелей ауыстыра алатын жаңа тіркеушіге беруге құқылы, бұл ретте ескі тіркеушімен байланысу қажет емес. Доменді жоғалтқан тіркеушілерге домен ауыстырылған кезде төлем алуға рұқсат етілмейді; бірақ жаңа тіркеушілер мұны істей алады.

Домендік атау бағасы

. ae домендік атауының бөлшек сауда бағасы провайдерге және домендік атаумен бірге ұсынылатын қолдау мен қызметтер деңгейіне байланысты 30 АҚШ долларынан 200 АҚШ долларына дейін ауыспайды. aeDA енгізілгеннен бері ae тіркеу бағасы айтарлықтай төмендеді. 2008 жылдың 3 тамызына дейін Etisalat компаниясы .ae доменін жылына шамамен 41 АҚШ долларына ұсынса, ac.ae, org.ae, gov.ae және sch.ae домендері жылына шамамен 20 АҚШ долларына ұсынылды. Халықаралық провайдерлер әкімшілік шығындарды өтеу үшін қолмен тіркеу процесі үшін шамамен 100–200 АҚШ долларын алған. 2008 жылдың тамызында aeDA іске қосылғаннан кейін, халықаралық тіркеушілерде .ae доменін тіркеу бағасы 30 АҚШ долларына дейін төмендеді.

Домендік атаулар саны

2012 жылдың 16 қыркүйегінде aeDA домендік атаулардың 100 000 тіркелгені туралы хабарлады. Gitex2008 көрмесінде aeDA домендік атаулардың көрсеткіші тіркелімде 90 000-нан астам домендік атау бар екенін көрсетті, бұл оны Араб аймағындағы ең ірі ұлттық домендік тіркелімге (ccTLD) айналдырды. 2023 жылдың мамыр айына дейін аймақта 300 000-нан астам домен тіркелген.

IDN және араб домендік атаулары

2009 жылдың 2 наурызында БАӘ Министрлік қызметтер жөніндегі кеңесі БАӘ Телекоммуникациялар және цифрлық үкіметтік реттеу органының (TDRA) ұсынысын қабылдады, онда елдің араб домендері үшін «Эмарат» домендік атауын араб әрпімен (امارات) тіркеу қажеттігі көрсетілген. Бұл домен араб тіліндегі сайттарды қараушы интернет қолданушыларының санын арттыруға және БАӘ-нің ұлттық ерекшеліктерін нығайтуға септігін тигізеді деп күтілуде. ICANN-ның 35-ші мәжілісінде (2009 жылғы 21-26 маусым, Сидней) aeDA өкілдері aeDA-ның EPP негізіндегі тіркеу жүйесі IDN хаттамалары мен нұсқауларымен толық үйлесімді екенін мәлімдеді. 2010 жылдың қаңтар айында ICANN БАӘ IDN ccTLD (DNS атауы: xn—mgbaam7a8h, امارات) домендік өтінім беру процесінде Fast Track String Evaluation бағалауынан өткен алғашқы төрт IDN ccTLD-нің бірі екенін жариялады.

БАӘ-нің ENUM (+971)

. aeDA, .ae доменін тіркеуші оператор, сонымен қатар БАӘ ENUM кеңістігінің (971) ресми операторы болып табылады. ENUM кеңістігі 2009 жылдың 16 сәуірінен бастап бұрынғы оператор Etisalat-тан қайта берілді.