Кіріспе

Беларусь үшін интернет елдік кодты жоғарғы деңгей домені – .by. Бұл домен Беларусь Республикасының Президентіне қарасты Операциялық-талдау орталығы (Оперативно аналитический центр при Президенте Республики Беларусь) тарапынан басқарылады. BY коды – елдің бұрынғы атауы Белоруссияның ISO кодынан шыққан. Бұл домен Беларусь үшін 1994 жылдың 10 мамырында құрылған.

Құқықтық негіздеме

Беларусь Республикасы Президентінің жанындағы Операциялар және талдау орталығы кез келген адамға (Беларусьтің азаматы болмаса да) екінші деңгейдегі доменді, мысалы, something.by тіркеуге мүмкіндік береді. Дегенмен, үшінші деңгейлі домендер gov.by және mil.by тек мемлекеттік пайдалану үшін резервтелген. Екінші деңгейдегі домендерге таңдалған атаулар бұрын тіркелген немесе белгілі бренд атауларымен сәйкес келмеуі керек. Атауларда кемінде екі латын әрпі болуы тиіс және олар тырнақшамен басталуы немесе аяқталуы мүмкін емес (-). Екінші деңгейдегі атаулар, оларда қоғамдық жағынан ұятты немесе заңсыз деп саналатын сөздер мен тіркестер кездессе, ccTLD BY әкімшісі тарапынан қабылданбауы мүмкін.

Тарих

Бастапқыда Белоруссияда домендерді тіркеуді Open Contact Ltd. жүзеге асыратын бір ғана компания болды. 2006 жылдың қазан айында тағы екі беларусь компаниясы ақпаратты техникалық қорғауды қамтамасыз ету үшін лицензия алды, оның ішінде криптографиялық құралдармен орындау және цифрлық қолтаңбаны пайдалану. Бұл Reliable Software Inc. және Business Network JV компаниялары болды. Біріншісі сұранымдарды қабылдап, 2007 жылдың 27 наурызынан бастап доменді тіркей бастады. 2007 жылғы 3 қыркүйекте Extmedia компаниясына да лицензия берілді, ал 29 маусымда Active Technologies компаниясына. Қазіргі уақытта бес компанияның әрқайсысы доменді ресми түрде тіркейді. 1994 жылдан бастап by доменінің жалғыз техникалық әкімшісі Open Contact Ltd болды. 2010 жылдың қыркүйегінде Операциялар және талдау орталығы (OAC) жүргізген конкурстың нәтижелері бойынша, Интернет қауіпсіздігі мақсатындағы уәкілетті мемлекеттік орган, by доменін Reliable Software Inc. (hoster.by) компаниясына тапсырды. 2012 жылдың 7 ақпанында ICANN компанияның кандидатурасын біржақты мақұлдады. 2007 жылы Open Contact Ltd. компаниясы by доменінің техникалық әкімшісі болған кезде ұлттық домендерге арналған бағаны (88 АҚШ долларынан 60 АҚШ долларына дейін) төмендету туралы жариялады. Бұл шара беларусь веб-сайттарын жалпы жоғары деңгейдегі домендерден ұлттық домендерге көшіру процесін бастады. 2012 жылдан бастап, Reliable Software Inc. (hoster.by) by доменінің техникалық әкімшісі болғаннан кейін бірнеше өзгерістер қабылданды: Операциялар және талдау орталығында (OAC) сұранымдарды бағалау және домендік атауды 30 күндік тегін резервтеу жойылды және WHOIS қызметі жұмыс істей бастады.

Ақылы қызметтер

2011 жылдан бері валюта бағамының өзгеруіне байланысты баға төмендеді. .by доменін пайдалану құны алғашқы жылға 12 АҚШ доллары, ал доменді сақтау үшін екінші төлем 12 АҚШ доллары тұрады. Доменді жаңару жыл сайын жасалады. Ең көп алдын ала төлеу мерзімі – 1 жыл. Төлемдер тіркеушіге байланысты банк трансфері, WebMoney, кредиттік карта немесе қолма-қол ақша арқылы жүзеге асырылады.

Халықаралық ел коды жоғары деңгейдегі домен

Беларусь кіріліс әрпіндегі .бел жоғары деңгейлі доменін алуға өтініш берді, оны сол әрпіндегі субдомендермен қолдану жоспарланған, және бұл өтініш 2015 жылы ICANN ұйымынан мақұлданды.

Басқа қолданыстар

Бай коды Германияның Бавария (Бавария) штатындағы мекемелер доменді хакерлеу үшін пайдаланады, мысалы, bayern.by – Бавария туристік агенттігі. "By" норвег тілінде "қала" немесе "кеңсе" деген мағынаны білдіргендіктен, оны кейбір норвегиялық газеттер де қолданады, мысалы, osl.by – Осло газеті үшін және trd.by – Тронгейм газеті үшін.