Кіріспе
1986 жылы Дэвид Анспаудың түсірген "Hoosiers" (кейбір елдерде "Best Shot" деп шығарылды) – 1986 жылғы американдық спорттық драмалық фильм, сценарийін Анжело Пиццо жазған және Дэвид Анспаутың режиссерлік дебюті. Фильм шағын Индиана қаласындағы мектептік баскетбол командасының штаттағы чемпионатқа қатысу тарихын баяндайды. Ол 1954 жылы штаттағы чемпионатты жеңіп алған Милан орта мектебінің командасынан шабыттанды. Джин Хакман Норман Дейл рөлінде, өткені күмәнді жаңа бапкер. Барбара Херши мен Дэннис Хоппер де фильмде ойнайды, Хоппердің баскетболға ғашық қала маскүні рөлі оған «Оскар» жүлдесіне ұсыныс жасады. Джерри Голдсмит өзінің музыкасы үшін де Академия сыйлығына ұсынылды. 2001 жылы «Hoosiers» киносы Конгресс кітапханасы тарапынан «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп танылып, АҚШ Ұлттық кино тізіліміне енгізілді және сақтауға алынды.
Hoosiers (released in some countries as Best Shot) is a 1986 American sports drama film written by Angelo Pizzo and directed by David Anspaugh in his feature directorial debut. It tells the story of a small town Indiana high school basketball team that enters the state championship. It is inspired in part by the Milan High School team who won the 1954 state championship. Gene Hackman stars as Norman Dale, a new coach with a spotty past. The film co stars Barbara Hershey and Dennis Hopper, whose role as the basketball loving town drunk earned him an Oscar nomination. Jerry Goldsmith was also nominated for an Academy Award for his score. In 2001, Hoosiers was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Сюжет
1951 жылы Норман Дейл Индиана штатының Хикори ауылына келеді. Оның ескі досы, мектеп директоры Клетус Саммерс оны азаматтық және тарих пәндерінің мұғалімі және баскетбол командасының жаттықтырушысы етіп тағайындайды. Баскетболға құмар қала тұрғындары Хикоридің ең үздік ойыншысы Джимми Читвудтың команданы тастап кеткеніне көңілі толады, себебі Джиммиге бұрынғы жаттықтырушы, оған әкесіндей болған адамның қазасы ауыр тиген еді. Танысу кешінде Дейл қала тұрғындарына бұрын колледж баскетбол командасын жаттықтырғанын айтады. Келесі күні Мира Флинер Дейлге Джиммиді командаға алуға тырыспауын ескертеді. Ол Джиммиге оқуына толыққанды назар аударуын қалайды, осылайша ол Хикориден алыс болашаққа қол жеткізе алады. Кішкентай мектепте бар болғаны жеті ойыншы бар. Алғашқы жаттығуда Дейл Бадди Уокерді әдепсіздігі үшін шеттетеді, соның салдарынан тағы бір ойыншы, Уит Батчер, наразылық білдіріп, командадан кетеді. Дейл қалғандарын (Рейд Батчер, Мерл Уэбб, Эверетт Флэтч, Стреп Пурл және жабдықтарды басқаратын Олли Маклелан) негізгі дағдылармен және физикалық жағдаймен жаттықтыра бастайды, бірақ бәсекелестік ойындар мен доп тастау жаттығуларын өткізбейді, бұл «Хаскерлердің» көңілін қалдырады. Уит кейін Дейлден кешірім сұрап, командаға қайта қосылады. Дейл «Хаскерлерге» допты лақтыру алдында төрт рет пас беруді бұйырады. Маусымның алғашқы ойынында Раде бұйрыққа бағынбайды және бірнеше рет допты пассыз себетке тигізеді. Дейл оны ойынның қалған бөлігінде алаңнан шығарып жібереді, тіпті Мерл қате жасағанда да, алаңда бар болғаны төрт «Хаскер» қалады. Келесі ойында қарсылас ойыншы Дейлдің кеудесіне тығып жібергенде, Раде оны қорғап, қарсылас ойыншыны ұрып жібереді. Қырқыс кезінде директор Саммерс, жаттықтырушының көмекшісі ретінде, жеңіл жүрек соғысынан зардап шегеді. Дейл бірден нәтиже бермейтін баяу, қорғаныс стилін қолдана отырып, қауымдастықтың қолдауын одан әрі әлсіретеді. Дейл алаңда ашуланып, екі ойыннан қуылды. Саммерс ауруға шалдыққандықтан, Дейл бұрынғы «Хаскер» ойыншысы Уилбур «Шутер» Флэтчті, Эверетттің алкогольге тәуелді әкесін, өзінің көмекші жаттықтырушысы болуын сұрайды, бірақ Шутер барлық ойындар мен жаттығулар кезінде ашық болуы керек. Шутер Дейлдің енді ешқандай ойыннан қуылмауы шартымен келіседі. Дейлдің Шутерді таңдауы қала тұрғындарын қыңырқалдырады және Эвереттті ұялтады. Маусымның ортасында наразы қала тұрғындары Дейлді жұмыстан босату үшін дауыс беруге шешім қабылдайды. Дауыс беру алдында Флинер Дейлдің өткенімен байланысты бірдеңе дұрыс емес екенін сезініп, оның бұрын ойыншыны ұрып, жаттықтырушылық қызметінен шеттетілгені туралы бірнеше жыл бұрынғы ақпаратты табады. Алайда Флинер бұл фактіні қала тұрғындарына жасырады, керісінше, жиналаста Дейлге тағы бір мүмкіндік беруді ұсынады. Дегенмен, олар жаттықтырушыны жұмыстан босатуға дауыс береді. Содан кейін Джимми Читвуд келіп, командаға қайта қосылатынын хабарлайды, бірақ Дейл жаттықтырушы болып қала берсе ғана. Жаңа дауыс беру өткізіледі, және тұрғындардың басым көпшілігі Дейлді сақтап қалуды жөн көреді. Джимми оралғаннан кейін, қайта жанданған «Хаскерлер» жеңістер сериясын жинады. Қала тұрғындарына (және Шутерге) Шутердің командаға қосқан үлесін дәлелдеу үшін Дейл ойыннан қасақана қуылды. Бұл Шутерді Хиккоридің соңғы секундта жеңіске жетуіне көмектесетін тактикалық схема құруға мәжбүр етеді. Шутер сондай-ақ ұлы Эверетттің құрметін қайта жеңіп алады. Шутердің қайтадан ауруға шалдыққан сәттеріне қарамастан, команда Джиммидің тамаша ойынының арқасында штаттағы турнирде жеңіске жетеді. Оли сияқты көзге түспеген ойыншылар мен дінге берілген Стреп те үлесін қосады. Хикори Индианаполистегі чемпионат ойындарына жетеді. Батлер Филдхауста, бұрын-соңды көрмеген ең үлкен көрермендер алдында «Хаскерлер» Оңтүстік Бенд Орталық «Аюларын» жеңудің қиын екенін түсінеді, себебі олардың бойлары биік және жақсы физикалық дайындыққа ие. Есесінен қалып қойғаннан кейін Хикори кері қайтып, ойынды соңғы секундтарда теңестіреді. Дейл уақыт сұрап, Джиммидің Мерл үшін айлакер болуын және соңғы соққыны оның жасауын қамтамасыз етеді. «Хаскерлер» ыңғайсыздық сезінеді, ал Дейл не болғанын білгісі келгенде Джимми жай ғана: «Мен оны іске асырамын» дейді. Ол ойын соңғы дабыл қаққанда ұпай жинап, жеңіске жетеді. Кейінірек бір бала Хикоридің үй спорт залында баскетбол ойнайды. Қабырғада ілінген үлкен қара-ақ команда суреті көрінеді, ал Дейл дауысы: «Мен сендерді жақсы көремін» дейді.
Шабыт
Фильм 1954 жылы Индиана штатының чемпиондары Милан орта мектебінің тарихынан шабыттанды. "Нағыз оқиғаға шабыттанды" деген сөз, "нағыз оқиғаға негізделген" дегеннен дұрыс, себебі екі команданың ортақ ештеңесі жоқ. АҚШ-тың көптеген штаттарында мектептердегі спорт командалары әдетте оқуға түскен студенттер санына байланысты түрлі сыныптарға бөлінеді және әр сынып бойынша жеке мемлекеттік чемпионаттар өткізіледі. 1954 жылы Индиана штаты барлық орта мектептер үшін бір баскетбол турнирін өткізді. Бұл практика 1997 жылға дейін сақталды. Хиккори командасының үй алаңы Найтстаун қаласында орналасқан және қазір "Хузиер спорт залы" деп аталады. Пиццо мен Анспау жобаға инвестиция табу үшін сценарийді екі жыл бойы ұсынды. Осы мақұлдауға қарамастан, қаржыгерлер өндіріс бюджетіне бар болғаны 6 миллион доллар бөлді, бұл Хиккори баскетбол командасының рөлін ойнаған актерлердің көп бөлігін және Нью-Ричмонд айманының жергілікті тұрғындарынан алынған көптеген каскадерлерді жалдауға мәжбүр етті. Джин Хакман бұл фильмтің "карьераны қирататынын" болжады. Шағын бюджетке, күмәнді болжамдарға және дистрибьютор "Орион Пикчерс" компаниясынан келген аз көмекке қарамастан, "Хузиерс" 28 миллион доллардан астам табыс тапты және екі "Оскар" номинациясын алды (Деннис Хоппер – үздік қосалқы актер және Джерри Голдсмит – үздік түпнұсқа музыкасы үшін). Фильм шыққаннан кейін көп ұзамай, фильмде баскетболшы рөлін ойнаған бес актер NCAA-дан үш ойынға өздерінің колледж баскетбол командаларынан шеттетілді. NCAA олар баскетбол ойнағаны үшін ақы алғанын анықтады, бұл оларды қатысуға жарамсыз етті.
Саундтрек
"Hoosiers" фильмінің музыкасын тәжірибелі композитор Джерри Голдсмит жазған. Голдсмит фильмнің музыкасын жазу үшін оркестрлік және электрондық элементтердің қоспасын 1950-жылдардың атмосферасына қарама-қарсы қойды. Ол сонымен қатар баскетбол добының спорт залының еденіндегі дыбысын қосымша соққы аспабы ретінде пайдаланып, музыканы фильммен байланыстыруға көмектесті. The Washington Post газетінің кино сыншысы Пол Аттаназио саундтректі жоғары бағалап, "Және ол тамаша (және жаңашыл) түрде композитор Джерри Голдсмитпен жасалған, ол электронды дыбыстарды симфониялық эффекттермен үйлестіріп, дәстүрлі ортада баскетболдың ритмикалық қарқынын сезіндіреді" деп жазды.