Кіріспе

Американдық баскетболшы

Кальберт Натаниел Чини (17 шілде 1971 жылы туған) – американдық баскетбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Қазіргі таңда Big Ten лигасының «Индиана Хузиерс» ерлер баскетбол командасының ойыншы дамыту директоры қызметін атқарады. 1989 жылдан 1993 жылға дейін жаттықтырушы Боб Найттың басшылығымен «Индиана Хузиерс» ерлер баскетбол командасының құрамында өнер көрсетті. Чини мансабын үш мәрте All American атанған ойыншы ретінде аяқтады және барлық уақытта Big Ten лигасының ең көп ұпай жинаған ойыншысы болып табылады – мансабында 2613 ұпай жинады. Ол «Индиана» командасын 105–27 есебімен жеңіске жеткізіп, төрт жыл қатарынан NCAA турниріне қатыстырды, соның ішінде 1992 жылы Final Four турниріне де жолдама алды. Колледжтегі баскетбол карьерасын аяқтағаннан кейін Чини барлық маусымдық наградаларды жеңіп алды, оның ішінде «Жылдың үздік ойыншысы» (Wooden және Naismith сыйлықтарын жеңіп алды), бірауыздан All American және Big Ten лигасының үздік ойыншысы атағын иеленді. Чини 13 жыл бойы НБА-да бес түрлі командада ойнады.

Ерте өмір

Эвансвилл қаласында туған Чейни Эвансвиллдегі Уильям Генри Харрисон орта мектебінде баскетболмен айналысты және 1989 жылы Индиана штатының All-Star командасына шақырылды. Чейни орта мектепте көзге түсті, бірақ соңғы курсының ортасында алған жарақаты оны ұлттық назардан шығарып, Индиана университетінің 1989 жылғы №1 рейтингтегі талапкерлер тізімінде жақсы танылмаған күйде қалдырды. Чейни "Хузиерс" сапында төрт жыл ойнағанда команда 105-27 есебімен жеңіске жетіп, екі рет Big Ten чемпионатында жеңіс тұтып ('91 және '93). Чейнинің төрт жылдық карьерасында жеңіліп көрмеген 105 ойыны – бұл көрсеткіш бойынша "Хузиерс" тарихындағы ең жақсы нәтиже еді.

Бірінші жыл

Чейни мансабын жарқын бастады, бірінші курстағы маусымның ашылу ойынында 20 ұпай жинады (Индиана тарихындағы жалғыз бірінші курс студенті мұндай көрсеткішті көрсеткен). Алайда, 1989–90 жылғы команда қаңтар айында, конференцияға дейінгі 10 ойында жеңіске жеткеннен кейін, күштірек қарсыластармен кездесті. Биг Тендегі ойын қарқынына тосылған жас "Хузиер" командасы конференцияда 8–10 есебімен жеңіліске ұшырады және NCAA турнирінің ашылу ойынында Калифорниядан күтпеген жеңіліс көрді. Чейни бірінші курстағы маусымда ойын басына орташа есеппен 17 ұпай жинады. "Біздің бірінші курстағы маусымымыз өте нашар болды", - деді Чейни. "Біз өте жақсы бастадық, бірақ Биг Тенге кіргенде, қиындыққа тап болдық. Маусым аяқталғаннан кейін, жазда жаттығуларды бастағанда, біз жақсы команда болатынымызды білдім. Менің ойымша, алдағы үш жылда біз есепке алынарлық командаға айналатын едік". Чейни: "Менің екінші курстағы маусымым өте жақсы болды, бірақ мен көптеген халықаралық жарыстарда ойнадым. Америка турнирі мен Әлемдік университеттер командасы құрамында болдым. Мен өзімді шаршатып алдым деп ойлаймын, ал үшінші курсқа келген кезде, мен толықтай дайын болмадым". Батыс аймақтық финалында Альбукеркидегі UCLA-ға қарсы дайындық кезінде, жаттығулар аяқталар алдында бас жаттықтырушы Боб Найт Чейнидің артқы жағына камшымен соқты, өйткені команданың үздік мергені Чейни шалбарды сәл түсіріп иілген еді. Бейсенбі күні Альбукеркидегі екі газет те оқиғаның суреттерін жариялады. Суреттердің бірінде Чейни күліп тұрғандай көрінеді.

Ақырғы жыл

1992-93 жылғы маусымда Чини ойын сайын 22,4 ұпай және 6,2 допты қайтаруды орташа есеппен жинады. "Хузиерс" командасы тұрақты маусымды 31-4 жалпы есеппен және 17-1 конференциялық есеппен аяқтады, бұл үлкен ондық конференциясында 1-орынды иеленді. Үлкен ондық конференциясының чемпиондары ретінде "Хузиерс" 1993 жылғы NCAA турниріне 1-ші үміткер ретінде қатысуға шақырылды, онда олар екінші жыл қатарынан "Элит сегіздігіне" өтті, бірақ "Канзас" командасынан жеңілді. Оның ең жақсы көрсеткіші 1994-1995 жылдары болды, ол "Вашингтон" үшін карьералық ең жоғары көрсеткіш – 16,6 ұпай жинады. Ол алты жыл бойы "Буллетс/Визардс" командасында ойнады (соның ішінде 1997 жылы плей-оффқа қатысты). Содан кейін ол "Бостон Селтикс", "Денвер Наггетс" және "Юта Джаз" командаларында ойнады, ал карьерасын үш жыл "Голден Стейт Уорриорс" командасында аяқтап, 2005-06 маусымынан кейін зейнеткерлікке шықты. 1997 жылы Чини көптеген командаластарымен (Жуан Говард, Бен Уоллес және Ашраф Амая) бірге әнші Кристал Уотерстің 1996 жылғы "Егер жақсы сезінсең айт" бейнебаянында пайда болды. Сондай-ақ ол 1994 жылғы "Blue Chips" фильмінде Индиана университетінің "Hoosiers" командасының ойыншысы ретінде де көрінді.

НБА-дан кейінгі кезең

Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Чейни екі маусым бойы «Голден Стэйт Уорриорс» командасының штабында жұмыс істеді. 2009–10 жылдары ол алдыңғы кеңседе арнайы кеңесші болды, ал 2010–11 жылдары Индиана университетінің түлегі Кит Смарттың ассистенті болып қызмет етті. Содан кейін 2011 жылы ол Индианаға оралды және бас жаттықтырушы Том Креннің баскетбол операциялары жөніндегі директоры болып тағайындалды. Келесі жылы ол ішкі және сыртқы ойыншыларды дамыту директоры лауазымын қосты. 2013 жылдың 21 тамызында Чейни Индиана университетінің түлегі Джим Крюс бас жаттықтырушы болып жұмыс істейтін «Сент-Луис» университетінде ассистент жаттықтырушы лауазымын қабылдағанын хабарлады. 2013–14 маусымында «Сент-Луис» командасымен өткізген алғашқы жылында «Билликенс» 27–7 есебімен аяқтады, «Атлантик 10» конференциясының тұрақты маусымдағы жеңісін және NCAA турниріне қатысу құқығын жеңіп алды. Чейни 2016 жылы Крюс бас жаттықтырушы лауазымынан кеткен кезде «Сент-Луис» командасының штабынан кетті. Қазіргі уақытта Чейни 2023 жылы бастаған Индиана университетінде ойыншыларды дамыту директоры болып жұмыс істеп жатыр.