Кіріспе

Ли Бонтекоу (15 қаңтар 1931 - 8 қараша 2022) – американдық мүсінші және гравюра шебері, Нью-Йорк өнер әлемінің пионері. Ол өзінің туындыларын әрдайым бір жақсы танылған стильде ұстап, 1960 жылдары кеңінен танылды. Бонтекоу 1960-1970 жылдары абстрактілі мүсіндер жасады, ал 1970 жылдары вакуумдық қалыптау арқылы жасалған пластикалық балықтар, өсімдіктер және гүлдердің формаларын жасады. Оның суреттерінде, гравюраларында және мүсіндерінде бай, органикалық пішіндер мен қуатты энергия кездеседі. Оның туындылары Америка Құрама Штаттары мен Еуропаның көптеген маңызды музейлерінде көрсетілген және жинақталған.

Ерте өмір және білім

Бонтеку Род-Айленд штатының Провиденс қаласында дүниеге келген. Ол жалпы білім алу үшін Массачусетс штатының Хаверхилл қаласындағы Брэдфорд кіші колледжіне (қазіргі Брэдфорд колледжі) оқыды, содан кейін 1952 жылдан 1955 жылға дейін Нью-Йорктегі Өнер студенттері лигасына қатысты, онда мүсінші Уильям Зорахтан сабақ алды. 1954 жылдың жазында ол Мэн штатындағы Скоухеган сурет және мүсін мектебінде болды, онда дәнекерлеуді үйренді. 1957-1958 жылдары Римде оқу үшін АҚШ-Италия Фулбрайт комиссиясынан Фулбрайт стипендиясын алды. Оның екі ата-анасы да соғысқа қатысты. Анасы суасты кемелері үшін байланыс сымдарын тартып, әкесі әскерилерге планерлер сатқан. Кейін күйеуі Билл Джайлс Корея соғысында фельдшер болып қызмет етті.

Мансап

Бонтеку 1959 және 1960-шы жылдарда жасаған мүсіндерімен ең танымал болды, олар материалдар мен ұсынылымның көркемдік конвенцияларын қабырғаға іліну арқылы бұзды. Олар қайта өңделген кенеппен және өнеркәсіптік материалдармен (мысалы, конвейерлік ленталар немесе пошталық қаптар) және басқа да табылған заттармен қапталған дәнекерленген болаттан жасалған каркастардан тұрады. Оның ең жақсы туындылары бір мезгілде механикалық және органикалық, абстрактілі, бірақ соғыстың қатыгездігін еске түсіреді. Көркемөнер сыншысы Артур Данто оларды "күшті" деп сипаттады, 17 ғасыр ғалымы Роберт Хуктің "Micrographia" еңбегін еске түсіреді, "үлкейтілген жәндіктер, жауынгерлік маскалар және бронетехникалардың қиылысында" жатқандай. Ол алғашқы әйел суретшілердің бірі болды. Оның жұмысының ең ірі мысалы Нью-Йорктегі Линкольн өнер орталығындағы Дэвид Х. Кох театрының вестибюлінде орналасқан, бұл тапсырыс архитектор Филип Джонсонға берілген. 1970 жылдан 1991 жылға дейін Бруклин колледжінің өнер факультетінде оқытты. Ол онда белсенді студиялық тәжірибесін сақтап, бірақ сирек көрмелерге қатысты. 2003 жылы Лос-Анджелестегі Хаммер мұражайы мен Чикагодағы Қазіргі заманғы өнер мұражайының бірлестігімен ұйымдастырылған ретроспективті көрме арқылы ол қайтадан көпшіліктің назарына түсті, ол 2004 жылы Нью-Йорктегі Модерн өнер мұражайына жетті. Ретроспективаға оның өнер әлеміндегі мансабының және көпшілік көзден шегінгеннен кейін жасалған жұмыстарының кеңінен таныстырылуы кірді. Бұл көрмені "Менил" жинағы ұйымдастырды, ол Принстон университетінің өнер мұражайына сапарлады. Оның туындылары 2016 жылы Hauser Wirth & Schimmel галереясында өткен "Революция жасауда: 1947-2016 жылдардағы әйелдердің абстрактілі мүсіндері" көрмесіне де қосылды. 2017 жылы Гаагадағы Gemeentemuseum Бонтеку мен Джоан Банахтың бірлескен жұмысымен жасалған, "Sandbox" деп аталатын арнайы орналасқан инсталляцияны қоса алғанда, Бонтекудің суреттері мен мүсіндерінің ірі көрмесін ұйымдастырды. Көрмені Джоан Банах пен Лора Стампс кураторлық етті, ал оған Ханнибал (голландиялық) және Лондонның Koenig Books (ағылшын) баспаларынан шыққан толық суреттелген каталог қосылды. Каталогта Ли Бонтеку туралы Gemeentemuseum қазіргі заманғы өнер мұрағатының кураторы Лора Стампстың, Джоан Банахтың және Джереми Мелиустың жаңа эсселері, сондай-ақ Gemeentemuseum директоры Бенно Темпельдің кіріспесі бар.

Перспектива

1960 жылдары Бонтекудің туындылары сурет және мүсін арасындағы ерекше орны үшін мақтанышқа ие болды. Мүсінші Дональд Джадд оның жұмысы "өз өміршеңдігін, пішінін және күшін көрсетеді. Ол өздігінен бір нысанға айналады" деп жазды. Оның туындыларының ашықтығы, тәуелсіздігі және инженерлік процестері 1970-ші жылдардағы Феминистік өнер қозғалысымен қуана қабылданып, қуыстар мен тесіктерді пайдалану әйелдердің жыныс мүшелерімен байланыстырылып түсіндірілді, сондай-ақ орталық ядро бейнесі де осымен байланысты болды. Бұл суретшінің өзі жоққа шығарған ассоциация. Оның туындылары табиғат пен қиял арасындағы үйлесімге сілтеме жасайды, нәтижесінде табиғи түрде бейнеленген, бірақ гротеск түрде өзгерген ерекшеліктері бар жандар шығады.

Техника және материалдар

Бонтеку металл, қағаз, пластик және шыны талшық сияқты көптеген материалдармен жұмыс істеді. Ол сонымен қатар дәстүрден тыс материалдарды қолданды және жаңа техникалар ашты. 1950 жылдардың соңында ол суреттерінде оксиацетилен оттығын пайдаланып, оттан көмір шашырату арқылы бір процесті жасады, нәтижесінде "аэрографиямен" салынғандай көрінетін және терең, тоқты қара түстер пайда болды, оларды ол мүсіндік жұмыстарына да қолданды.

Жеке өмір және өлім

Бонтеку суретші Уильям Джайлсқа үйленген, олардың Валери есімді қызы болды. Бонтеку 2022 жылдың 8 қарашасында Флоридада 91 жасында дүние салды.

Мұра және танылу

1959 жылы Бонтеку Луи Комфорт Тиффани сыйлығын алды. 2004 жылы ол Ұлттық дизайн академиясына сайланды. 1963 жылы итальян фотографы Уго Мулас түсірген Бонтеку студиясында жұмыс істеп жатқан суреті Spoon тобының 2007 жылғы Ga Ga Ga Ga Ga альбомының обложкасы ретінде пайдаланылды. Аталған фотосуретте оң жақта көрініп тұрған аяқталғандай көрінетін мүсін қазір Гонолулу өнер мұражайының қорында сақталуда. Бонтекудің суреті Мэри Бет Эдельсонның 1972 жылғы "Американың әйел суретшілері" атты әйгілі плакатына енгізілген.