Гарри Бертуа (1915-1978) – итало-американ суретші, дизайнер, жиһаз өндіруші. Америкаға көшіп, өнер мен зергерлік шеберлігін үйренді. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық-американдық суретші және дизайнер (1915–1978)
Italian American artist and designer (1915–1978)
Гарри Бертоя (10 наурыз 1915 – 6 қараша 1978) – итальяндық тегі американдық суретші, дыбыс өнерінің мүсіншісі және заманауи жиһаз дизайнері. Бертоя Италияның Порденоне провинциясындағы Сан-Лоренцо-д'Арзене қаласында дүниеге келген. 15 жасында Детройтке көшу мүмкіндігі туғанда, Гарри Америкаға саяхаттап, үлкен ағасы Орестемен бірге тұруды жөн көрді. Ағылшын тілін және автобус кестесін үйренген соң, ол Касс техникалық орта мектебіне түсіп, өнер мен дизайнды оқыды және шамамен 1930–1936 жылдары қолмен зергерлік бұйымдар жасау өнерін меңгерді. Сол кезде Луиза Грин, Мэри Дэвис және Грета Пак есімді үш зергерлік және металл өңдеу шебері сабақ берді. 1936 жылы ол Детройт өнер және қолөнер қоғамының өнер мектебінде оқыды, қазіргі кезде ол Шығармашылық зерттеулер колледжі деп аталады. 1937 жылы ол Кранбрук өнер академиясында оқуға стипендия алды, онда алғаш рет Уолтер Гропиус, Эдмунд Н. Бэкон, Рей және Чарльз Эймс, сондай-ақ Флоренс Ноллмен танысты. Мақсаты – Бертояның туындыларының толық тізімін және ресурстарын ұсыну, оның ішінде суреттері, графикасы (монотиптерді қоса алғанда), жиһазы, зергерлік бұйымдары, металл өнімдері, дыбыс жазбалары және мүсіндері. Ағымдағы жоба ретінде Гарри Бертояның «Жалпы каталог» онлайн режимінде кезең-кезеңімен жарияланып, жүргізіліп жатқан зерттеулерге сәйкес үнемі жаңартылып тұрады. Ол ғалымдарға, педагогтарға, коллекционерлерге, өнер мамандарына және Бертояның туындыларын тереңірек тануға ниетті кез келген адамға қолжетімді болады.
Harry Bertoia (March 10, 1915 – November 6, 1978) was an Italian born American artist, sound art sculptor, and modern furniture designer. Bertoia was born in San Lorenzo d'Arzene, Pordenone, Italy. At age 15, given the opportunity to move to Detroit, Harry chose to adventure to America and live with his older brother, Oreste. After learning English and the bus schedule, he enrolled in Cass Technical High School, where he studied art and design and learned the skill of handmade jewelry making ca.1930–1936. At that time, there were three jewelry and metals teachers Louise Green, Mary Davis, and Greta Pack. In 1936 he attended the Art School of the Detroit Society of Arts and Crafts, now known as the College for Creative Studies. The following year in 1937 he received a scholarship to study at the Cranbrook Academy of Art where he encountered Walter Gropius, Edmund N. Bacon, Ray and Charles Eames, and Florence Knoll for the first time. The goal is to provide a comprehensive record and resource of Bertoia's work, and will include his painting, graphics (including monotypes), furniture, jewelry, metalwork, sound recordings, and sculpture. An ongoing project, the Harry Bertoia Catalogue Raisonné will be available online, published in stages, and regularly updated to reflect ongoing research. It will be accessible to scholars, educators, collectors, arts professionals, and any member of the public wishing to gain a deeper understanding of Bertoia's work.
Мансап
Алғашқыда суретшілікке бейімделген, бірақ 1939 жылы металл шеберханасын қайта ашуды сұраған Бертоя зергерлік дизайн мен металл өңдеуді оқытты. Кейіннен, соғыс кезінде металл сирек және өте қымбат болғандықтан, ол зергерлік бұйымдар жасауға көшті, тіпті Рей Имс пен Эдмунд Бэконның әйелі Рут үшін үйлену сақиналарын жасады. Барлық металл соғысқа жұмсалғаннан кейін, ол графика бойынша оқытушы болды. 1943 жылы Кранбрукта Бригитта Валентинерге үйленді, содан кейін Эванс Продукт Компаниясының қалыпталған фанера бөлімінде Чарльз мен Реймен жұмыс істеу үшін Калифорнияға көшті. Бертоя Санта-Моника колледжінде дәнекерлеу техникасын үйреніп, дыбыс мүсіндерін жасаумен тәжірибелеуге кірісті. 1946 жылға дейін ол онда жұмыс істеді, содан кейін Ла-Холладағы Электроникалық теңіз зертханасында жұмыс істегенге дейін зергерлік бұйымдарын және монотипияларын сатты. 1950 жылы ол Пенсильванияға Ханс пен Флоренс Ноллмен бірге жұмыс істеуге шақырылды. (Флоренс де Кранбрукте оқыған.) Осы кезеңде ол Нолл үшін «Бертоя коллекциясы» деп аталған бес сымнан жасалған бұйымды жобалады. Олардың ішінде әйгілі алмаз орындық болды – дәнекерленген темір тордан жасалған, сұйық, мүсіндік форма. Бертояның сөзімен айтқанда: «Егер сіз осы орындықтарға қарасаңыз, олар негізінен ауадан жасалған, мүсін сияқты. Кеңістік олардың арасынан өтеді». Орындықтар жеңіл торға әртүрлі деңгейде төсеммен жабдықталды және бастапқыда қолмен жасалды, өйткені жаппай өндіріс процесі табылмады. Айырықшасы, кресло шетіне тор орындықтың екі жағына дәнекерленген екі жұқа сым қолданылды. Бұл дизайнға Эймс отбасы Герман Миллер өндірген сым креслоға патент алған. Герман Миллер соңында жеңіске жетті, ал Бертоя мен Нолл орындықтың шетін қайта жобалады, қалың, бір сымды пайдаланды және орындық сымдарының шетін тегіс бұрышпен тегістеді – осылай орындықтар әлі де өндіріледі. Дегенмен, Бертояның алмаз орындығы бірден коммерциялық сәттілікке ие болды. Тек 2005 жылы ғана Бертояның асимметриялық шезлонгасы Милан жиһаз көрмесінде таныстырылды және дереу сатылып кетті.
Starting out as a painting student but soon being asked to reopen the metal workshop in 1939, Bertoia taught jewelry design and metal work. Later, as the war effort made metal a rare and very expensive commodity he began to focus his efforts on jewelry making, even designing and creating wedding rings for Ray Eames and Edmund Bacon's wife Ruth. When all the metal was taken up by war efforts, he became the graphics instructor. Still at Cranbrook, in 1943 he married Brigitta Valentiner, and then moved to California to work for Charles and Ray at the Molded Plywood Division of the Evans Product Company. Bertoia also learned welding techniques at Santa Monica College and began experimenting with sound sculptures. Bertoia worked there until 1946, then sold his jewelry and monotypes until obtaining work with the Electronics Naval Lab in La Jolla. In 1950, he was invited to move to Pennsylvania to work with Hans and Florence Knoll. (Florence studied also at Cranbrook.) During this period he designed five wire pieces that became known as the Bertoia Collection for Knoll. Among these was the famous diamond chair, a fluid, sculptural form made from a welded lattice work of steel. In Bertoia's own words, "If you look at these chairs, they are mainly made of air, like sculpture. Space passes right through them." The chairs were produced with varying degrees of upholstery over their light grid work, and they were handmade at first because a suitable mass production process could not be found. Unfortunately, the chair edge utilized two thin wires welded on either side of the mesh seat. This design had been granted a patent to the Eames for the wire chair produced by Herman Miller. Herman Miller eventually won and Bertoia & Knoll redesigned the seat edge, using a thicker, single wire, and grinding down the edge of the seat wires at a smooth angle—the same way the chairs are still produced. Nonetheless, the commercial success enjoyed by Bertoia's diamond chair was immediate. It was only in 2005 that Bertoia's asymmetrical chaise longue was introduced at the Milan Furniture Fair and sold out immediately.
Басқа жұмыстар
Бертоя 1970 жылғы 14 қарашада болған ұшақ апатынан кейін университет футбол командасын құрметтеу үшін Батыс Вирджиния штатының Хантингтон қаласында Маршалл университетінің фонтанының мүсіншісі ретінде тағайындалды. Осы апат туралы толық ақпарат алу үшін Маршалл университетінің әуе апатын қараңыз. 1954 жылы Гордон Баншафт салған Manufacturer's Hanover Trust (қазір JPMorgan Chase) ғимараты (510 Fifth Avenue, West 43rd Street, New York City) екінші қабатта Бертояның толық ғимарат енін жабатын экранды мүсінін қамтыды. Ол 2010 жылы J.P. Morgan Chase компаниясымен демонтаждалып, алынып тасталды. 2011 жылдан кейін экранды мүсін қайтадан екінші қабатқа орнатылып, қазірге дейін көрініп тұр. 2016 жылдың қазан айынан бастап бұл орын Калифорниялық ашық ауадағы өмір салты бренді The North Face компаниясының жаһандық штаб-пәтері болып табылады. Бертояға 1958 жылы Венесуэланың Каракастағы АҚШ елшілігі үшін экранды мүсін жасау тапсырылды. Шакао муниципалитетінде (бұрынғы Сукре ауданы) орналасқан ғимарат қазір Венесуэланың Халық билігі туризм министрлігінің бас кеңсесі болып табылады, ал елшілік 1995 жылы Валье-Арибадағы үлкен алаңға көшірілді. Бертояның ғимараттың толық тік бойын жабатын мүсіні әлі де өз орнында тұр. "Алтын Күн" 1967 жылы Мичиган штатының Флинт қаласындағы The Whiting атты концерт залы үшін жасалды. Диаметрі 7 фут болатын шар тәрізді мүсін ғимараттың вестибюлінен ілінген, ол 675 алтын жалатылған тот баспайтын болаттан жасалған тармақтардан тұрады.
Bertoia was the sculptor commissioned to create the Marshall University fountain in Huntington, West Virginia, to honor the university's football team in the wake of the plane crash that killed them on November 14, 1970. For more information on the disaster, see Marshall University air disaster. The 1954 Gordon Bunshaft building for Manufacturer's Hanover Trust now JPMorgan Chase (510 Fifth Avenue at West 43rd Street, New York City) included a full building width, second floor screen sculpture by Bertoia. It was dismantled and removed in 2010 by J. P. Morgan Chase. At some point after 2011, the screen sculpture was re installed on the second floor, where it is now on view. Since October 2016, this location is the global flagship for The North Face, a California based outdoor lifestyle brand. Bertoia was also commissioned to make a screen sculpture for the Embassy of the United States in Caracas, Venezuela, in 1958. The building, located in the Chacao Municipality (former Sucre District), now serves as the headquarters of Venezuela's Ministry of the People's Power for Tourism, while the embassy was moved to a bigger site in Valle Arriba in 1995. Bertoia's sculpture, spanning the entire vertical length of the building, is still in place. The 'Golden Sun' was commissioned in 1967 for The Whiting, an auditorium in Flint, Michigan. Seven feet in diameter, the spherical sculpture consists of 675 gold plated stainless steel branches and hangs in the building's lobby.
Жеке өмір
1943 жылы Бертоя Кранбрук студенті Бригитта Валентинерге (Детройт өнер институтының сол кездегі директоры Вильгельм Валентинердің қызы) үйленді. Оның бір немересі және екі немере қызы (біреуі жас кезінде қайтыс болды) мен үш шөбересі оның әулетін жалғастырды. Кейінгі екі буынның кейбір өкілдері өнермен айналысады. Бертоя 1978 жылғы 6 қарашада Барто, Пенсильванияда 63 жасында өкпе рагынан қайтыс болды және ол өзі жасаған мүсіндік гонгтардың бірінің астына жерленді. Бригитта Валентинер 2007 жылы 87 жасында қайтыс болды.
In 1943 Bertoia married fellow Cranbrook student Brigitta Valentiner (daughter of Wilhelm Valentiner, then director of the Detroit Institute of Arts). One grandson and two granddaughters (one who died young), and three great grandchildren have carried on his lineage. Some members of the subsequent two generations are engaged in artistic endeavors. Bertoia died of lung cancer in Barto, Pennsylvania, at the age of 63 on November 6, 1978 and is buried underneath one of the sculptural gongs he created. Brigitta Valentiner, died in 2007, aged 87.