Кіріспе
Американдық режиссер Ричард Алан Датчер (1964 жылы туған) – американдық тәуелсіз режиссер, өзінің фильмдерін өндіріп, сценарийін жазып, режиссерлік қойып, монтаждап, көбінесе өзі де басты рөлде ойнайды. 2000 жылы ЛДС миссионерлері туралы «God’s Army» атты сәтті фильм түсіргеннен кейін Датчер Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (ЛДС шіркеуі) мүшелері арасында кеңінен танылды. «Deseret News» газетінің кино сыншысы Джефф Вис Датчерді «Мормон киносының әкесі» деп атады, бұл атақ Датчер үшін жеке өте маңызды. 2007 жылы Датчер ЛДС шіркеуінен шықты. Датчер 1988 жылы Бригам Янг университетін кино мамандығы бойынша бітірді. 1988 жылы Гвенге үйленді, 1999 жылы Юта штатының Мэплтон қаласына көшіп барды. Олардың жеті баласы бар. 23 жыл бірге тұрғаннан кейін 2011 жылы ажырасып кетті. Фильм кинотеатрларда көрсетілмеді, бірақ 1997 жылы HBO және Cinemax телеарналарында қысқа мерзімге көрсетілді. Фильм инвесторларға ақша төлейтіндей табыс әкелмесе де, Датчердің көркем фильмдер жасау жолындағы мансабын бастады. Фильм туралы Датчер былай деді:
Richard Alan Dutcher (born 1964) is an American independent filmmaker who produces, writes, directs, edits, and frequently stars in his films. After making God's Army, a successful 2000 movie about LDS missionaries, Dutcher became well known among members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). Film critic Jeff Vice, of the Deseret News, dubbed Dutcher "The Godfather of Mormon Cinema," a title that is very important personally for Dutcher. In 2007, Dutcher left the LDS Church. Dutcher graduated from Brigham Young University in 1988 with a degree in film. Dutcher was married in 1988 to Gwen, moving to Mapleton, Utah in 1999. They have seven children together. After 23 years of marriage, they divorced in 2011. The movie did not play in theaters but had a brief run in 1997 on HBO and Cinemax. While the movie did not make enough money to pay off investors, it did begin Dutcher's feature filmmaking career. Of the movie, Dutcher said:
quote|I'm never going to spend five years of my life again on something so trivial. But even if you like the movie – and if you do like it a lot, you probably have pretty low expectations – even if you like it, you walk away and say, it was fun, it was 90 minutes of completely disposable fun, and you'd forget about it. Nobody would be thinking about it the next day. And I thought, that's not worth five years of my life. The amount of work and sacrifice and time and risk if I'm going to do that again, and I am going to do that again, next time it's going to be for something that means something. The success of God's Army among Mormon audiences is credited (by Dutcher) for launching the LDS Cinema movement of the early to mid 2000s, a small film niche of LDS movies made primarily by and for Mormon audiences.
«Мен өмірімнің бес жылын ешқашан осындай маңызсыз нәрсеге жұмсамаймын. Бірақ егер сізге фильм ұнаса да, тіпті қатты ұнаса да, сіздің күтіңіз аз болуы мүмкін. Егер сізге ұнаса да, одан кейін «Бұл қызық болды, толыққанды бір реттік 90 минуттық ойын-сауық болды» деп айтып, ұмытып кетесіз. Ешкім де ертеңіне осы туралы ойламайды. Мен: «Бұл бес жылға тұрмайды» дедім. Егер мен тағы да сондай істесем, келесі жолы мағынасы бар нәрсе үшін істеймін». «God’s Army» фильмінің мормондық көрермендер арасындағы сәттілігі (Датчердің айтуынша) 2000-жылдардың басында және ортасында ЛДС кино қозғалысын бастады, бұл негізінен мормондық көрермендер үшін жасалған ЛДС фильмдерінің шағын кино саласы.
Richard Alan Dutcher (born 1964) is an American independent filmmaker who produces, writes, directs, edits, and frequently stars in his films. After making God's Army, a successful 2000 movie about LDS missionaries, Dutcher became well known among members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). Film critic Jeff Vice, of the Deseret News, dubbed Dutcher "The Godfather of Mormon Cinema," a title that is very important personally for Dutcher. In 2007, Dutcher left the LDS Church. Dutcher graduated from Brigham Young University in 1988 with a degree in film. Dutcher was married in 1988 to Gwen, moving to Mapleton, Utah in 1999. They have seven children together. After 23 years of marriage, they divorced in 2011. The movie did not play in theaters but had a brief run in 1997 on HBO and Cinemax. While the movie did not make enough money to pay off investors, it did begin Dutcher's feature filmmaking career. Of the movie, Dutcher said:
quote|I'm never going to spend five years of my life again on something so trivial. But even if you like the movie – and if you do like it a lot, you probably have pretty low expectations – even if you like it, you walk away and say, it was fun, it was 90 minutes of completely disposable fun, and you'd forget about it. Nobody would be thinking about it the next day. And I thought, that's not worth five years of my life. The amount of work and sacrifice and time and risk if I'm going to do that again, and I am going to do that again, next time it's going to be for something that means something. The success of God's Army among Mormon audiences is credited (by Dutcher) for launching the LDS Cinema movement of the early to mid 2000s, a small film niche of LDS movies made primarily by and for Mormon audiences.
Бригам қаласы
2001 жылы Датчер "Бригам Сити" фильмін түсірді. Бұл фильм – Юта штатының бұрын-соңды кісі өлтіру қылмысы тіркелмеген шағын қаласындағы сериялық кісі өлтірушіні іздеу туралы. "Құдай Армиясы" фильміндегідей, Датчер өзі сценарийін жазып, режиссерлік жасады және бас рөлді өзі сомдады, ал Excel Entertainment Group фильмді көрсетумен айналысты. Фильмде тығыз байланысты діни қауымдастықтың, көбінесе ИЖС (Әкейлердің Ыстық Көлінің Шіркеуі) мүшелерінің, осы жағдайға қалай ден қойып, оны қалай шешетіні көрсетіледі. Жалпы алғанда, "Бригам Сити" сыншылар тарапынан "Құдай Армиясынан" жақсы баға алды, бірақ кинотеатрларда көрсетілген кезде 852 206 доллар ғана таба алды, бұл "Құдай Армиясынан" әлдеқайда аз, тіпті бюджеті одан едәуір жоғары болса да.
Пайғамбардың
2003 жылы Датчер өзінің ең амбициялық киножобасын жариялады: «Пайғамбар» – ДСҰ шіркеуінің негізін қалаушы Джозеф Смит өмірінен алынған, Датчердің өзі жазған сценарий негізінде түсірілетін тарихи фильм. Юта штатында өткен баспасөз конференциясында Датчер бұл фильмді «мормондық киноөндірісінің Эвересті» деп атап, 2005 жылы кинотеатрларда көрсету үшін 2004 жылы «негізгі түсірілімдерді» жүргізуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ Вал Килмер мен Ф. Мюррей Абрахамның Джозеф Смит және Иллинойс штатының губернаторы Томас Форд рөлдерін ойнастыруға келісім бергенін (кестеге қарай отырып) хабарлады. Фильмнің бюджеті 12 миллион доллардан аспауы тиіс деп жоспарланған. Алайда, бұл фильм ешқашан түсірілмеді.
Қасиетті күйлер
Датчердің келесі фильмі, States of Grace (сонымен қатар God's Army 2: States of Grace деп аталады) 2005 жылғы 4 қарашада шықты. Бұл фильм Лос-Анджелестегі миссионерлер тобының бандалық соғыстың ортасында қалуын көрсетеді. States of Grace фильмі Датчердің фильмдерінің арасында ең көп оң пікір алған фильм болды. Boxofficemagazine журналынан Вейд Мейджор режиссер туралы: «Датчер әлемдегі ең жақсы тәуелсіз фильмдер жасаушылардың қатарына қосылды» деп жазды. Дегенмен, бұл фильм сол кездегі Датчердің ең аз табыс әкелген фильмі болды. States of Grace кинотеатрларда 203 144 доллар таба алды, бұл «Құдайдың әскері» фильмінің кинотеатрлық табысынан он есе аз.
Құлау
Датчердің келесі фильмі "Falling" голливудтық видеооператор Эрик Бойл (Датчер ойнайды) туралы баяндайды. Ол бір топтың жасаған қылмысын түсіріп алып, сол кадрларды Лос-Анджелес жаңалықтар станциясына қысқа мерзімде үлкен ақшаға сатады. Бойлдің өмірі оның ізіне түскен қылмыскерлердің кінәлі кадрлармен байланысы бар барлық адамдарға шабуыл жасауымен қиын жағдайға түседі. Сұхбат беру кезінде Датчер бұл туындысының өзінің барлық жұмыстарының ең жекесі екенін және фильмді өзі тарататынын айтты. Фильм 2008 жылдың қаңтар айында Юта штатында бір апта бойы, ал 2008 жылдың тамызында Лос-Анджелесте бір экранда көрсетілді. Кейіннен 2012 жылдың 27 сәуірінде Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласындағы Бродвей театрында бірнеше апта бойы қайта көрсетілді. Фильм әлі де DVD немесе басқа да форматтарда жарық көрген жоқ. "Los Angeles Times" газеті "Falling" фильмін "соңғы жылдардағы осындай фильмдердің ішіндегі ең жақсы туындылардың бірі" деп сипаттады, ал "Los Angeles City Beat" оны "өте талантты суретшінің жан тебіренісі" деп атады.
Зұлым періште
2009 жылы Датчер Кристофер Шепардты басты рөлде, ал Винг Рэймсті (Миссия: Импоссоль, Пулп Фикшн) қосалқы рөлде сомдаған «Evil Angel» әрекет және қорқыныш фильмін жасады. Басқа фильмдеріндей, Датчер сценарийін өзі жазып, режиссерлік жасады және өзін де қосалқы рөлге тартты. Фильмнің 2012 жылдың қазан айында шығатыны туралы хабарланған, бірақ ол АҚШ-та әлі көрсетілген жоқ. «Evil Angel» бірнеше шетелдік нарықта сәл табысқа жетті, бірақ кейін Датчер сотта оған тиісті роялти төленбегенін мәлімдеді. Датчер 2017 жылы Юта штатындағы жылжымайтын мүлікке инвестиция жасайтын Рик Кербердің ісіне куә болды. Кербер фильмді қаржыландырған, бірақ кейіннен Понци схемасын ұйымдастырғаны үшін айыпталып, сотталды. Ол инвесторлардың мүлік сатып алуға жұмсалатынын сенген 5 миллион долларын фильм өндірісіне жұмсады.
Триптикалық
2010 жылы Датчер «Tryptic» фильмін аяқтау үшін қаржы жинау мақсатында Kickstarter кампаниясын іске қосты, осы фильмнің сценарийін ол өзі жазып, режиссерлік жасады. Фильмнің Kickstarter бетінде Датчер дереу қаржыландыру қажеттігін түсіндірді:
«Tryptic» фильмі үшін ашылған Kickstarter кампаниясы 7000 доллар жинауды көздеді. 2010 жылдың 1 қарашасында бұл кампания 73 демеушінің көмегімен 10 095 доллар – мақсат-мүддесінің 144 пайызын – жинап, сәтті аяқталды. 2014 жылдың желтоқсанына дейін фильм әлі аяқталған жоқ.
Бардағы жігіттер
2012 жылы Датчер өзінің "Қыздар ақымақ" фильміне оралды және "Бардағы жігіттер" атты төмен бюджетті комедияны жасады, оның сценарийін өзі жазып, режиссерлік етіп, басты рөлде өзі ойнады. Фильмнің 150 000 долларлық бюджеті Датчердің "Ричард Датчердің кино продюсерлері шеберлік класы" деп аталған курсының 23 студенті жинады. Датчер және оның 23 студенті "23-жоба" деп аталатын ұйым құрды, онда барлық 23 студент фильмнің продюсерлері және қаржы жинаушылар болып табылады. Көп импровизацияланған сценарий бойынша Солт-Лейк-Ситиде жеті күнде түсірілген фильм "жанжалсыз" және туған күн тойында әзілдер айтып, әңгімелесетін достар тобы туралы. 2014 жылдың мамырында Датчер фильмнің шығарылуы туралы жаңалықтар жақын арада жарияланатынын мәлімдеді.
Қоштасу хаты
2007 жылы «Provo Daily Herald» газеті Дутчердің ашық хатын жариялады, онда ол: «Мен енді шіркеудің толыққанды мүшесі емеспін» деп мәлімдеді. Ол рухани саяхатқа шыққанын түсіндіріп, «бұл мормондық догмаға қайшы келуі мүмкін» деді. Ол фильм арқылы адамның рухани әлемін кеңінен зерттеуге үміттенеді, бірақ ерте шіркеудің басшысы Оливер Каудери сияқты, бір күні ол да қайта оралуы мүмкін. Дутчер мормондық киносының «бірнеше доллар табуға тырысатын» төмен сапалы фильмдердің көбеюінен құлдырап бара жатқанына қынжылды. Ол мормондық кинодан өзін-өзі мазақ етуге көп сүйенетін «ақымақтық», күлкісіз комедиялар мен мағынасыз отбасылық фильмдерден бас тартуды ұсынды. Оның пікірінше, шіркеу түсірген фильмдер «мормондықтың сұлулығы мен күшін көрсете алмайды», керісінше, «мормон тарихы мен кітаптарының әдемі әрі толық емес қайталаулары» болып табылады. Мормондық киноның әлеуеті әлі толыққанды бағаланбаған және пайдаланылмаған. Дутчер нарықты мормондық тақырыптар мен тәжірибенің тереңдігін ашатын, сапалы фильмдерді қайта енгізу арқылы жандандыруға болатынын ойлады. Ол «таза» фильмдер түсірудің орнына, зорлық-зомбылық пен жамандаудан аулақ болудың қажеті жоқ екенін, «G» санатындағы өтіріктен гөрі «R» санатындағы шындықты айту жақсы» деді. Бұл хат ЛДС шіркеуінің бірқатар мүшелерінен, әсіресе Дутчердің сын-пікірлеріне ішкі кірістірілген мормондық кинорежиссер Кит Мерриллден күшті қарсылық тудырды. Меррилл өзінің ызалы реакциясында Дутчердің әлеуметтік және рухани құндылықтардың маңыздылығын жоққа шығарып, мақтандылық танытқанын айтты. Меррилл Дутчердің соңғы фильмдеріне деген жағымсыз реакцияға байланысты ЛДС киносына шабуыл жасағанын көрді. Екі күннен кейін редакторға жолдаған хатында Меррилл өзінің қатал сын-пікірлері үшін кешірім сұрады, Дутчердің кеткеніне өкінді және оған болашақта сәттілік тіледі.
Фильмнің пландары
Бір кезде Датчер "Пайғамбар: Джозеф Смит туралы оқиға" атты фильмді түсіруді жоспарлаған. Датчер өзінің "Қоштасу сөздері" хатында Джозеф Смит туралы фильміне қатысты жоспарлары туралы нақты айтпағанмен, енді мормон фильмдерін түсірмейтінін мәлімдеді. Датчердің "Falling" фильмі 2008 жылдың 18 қаңтарында Солт-Лейк-Ситидегі бір кинотеатрда көрсетілді, кейіннен ол фильмнің шығындарын өтемейтінін білгендіктен, арт-хаус кинотеатрларына таратылды. Датчердің "Қоштасу сөздері" хатында осы және болашақ фильмдер рухани мазмұнды болуы мүмкін, бірақ мормондықпен байланысты болмайды.