Суссе – Тунистің орталық-шығыс қаласы, Хаммамет шығанағында орналасқан. 271 мыңнан астам халқы бар, туризм, өңделген тағам, зейтүн майы өндірісімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тунистегі қала: Сусс немесе Сусса (سوسة) – Тунистегі қала, Сусс облысының орталығы. Елорда Тунистің оңтүстігінде орналасқан, қаланың халқы 271 428 адамды құрайды (2014 жылғы мәлімет). Сусс елдің шығыс бөлігінің ортасында, Жерорта теңізінің бөлігі – Хаммамет шығанағында жатыр. Оның экономикасы көлік құралдары, өңделген азық-түлік, зәйтүн майы, тоқыма және туризм салаларына негізделген. Бұл қалада Сусс университеті орналасқан.
a city in Tunisia
Sousse or Soussa (سوسة, ) is a city in Tunisia, capital of the Sousse Governorate. Located south of the capital Tunis, the city has 271,428 inhabitants (2014). Sousse is in the central east of the country, on the Gulf of Hammamet, which is a part of the Mediterranean Sea. Its economy is based on transport equipment, processed food, olive oil, textiles, and tourism. It is home to the Université de Sousse.
Топонимика
Соусе және Соусса – араб тіліндегі Суса есімінің француз тіліндегі жазылу түрлері. Қазіргі қалаға сонымен қатар антик дәуірде бірнеше тілде әртүрлі атаулары болған Хадруметум қаласының қираған орындары да кіреді.
Sousse and Soussa are both French spellings of the Arabic name Sūsa. The present city has also grown to include the ruins of Hadrumetum, which had many names in several languages during antiquity.
География
Сус Тунистің орталығында, Тунис Сахелінің жағалауында және елдің шығысында Жерорта теңізімен шектеседі. Қаланың ауданы 45 км² және теңіз деңгейінен 25 метр биіктікте орналасқан. Сус екі вадидің арасында жатыр: солтүстік және солтүстік-батыста Вади Блибан (және оның саласы Вади әл-Харруб), ал оңтүстік-шығыста Вади әл-Халлуф. Жер асты негізінен шөгінді, бірақ жағалауға жақын жерлерде терең аллювиалды шөгінділер де бар. Қала төрт муниципалды ауданға бөлінеді: Сус Норд, Сус Сюд, Сус Медина және Сус Риад. Бірінші екеуі 1976 жылдың 11 ақпанында, ал соңғы екеуі 1982 жылдың 19 ақпанында құрылған. Оның негізгі сайлау округтері мен делегациясы төрт: Сус Сиди Абдельхамид, Сус Медина, Сус Джаухара және Сус Риад. Оның географиялық коды – 31.
Sousse is in the center of Tunisia, on the Tunisian Sahel coast and on the Mediterranean Sea bordering the east of the country. The city covers 45 km2 and is 25 meters above sea level. Sousse is between two wadis: the Wadi Bliban (and its tributary the Wadi al Kharrub) to the north and northwest and the Wadi al Halluf to the southeast. The subsoil is mostly sedimentary with some deep alluvial deposits, which are more recent closer to the coast. It is divided into four municipal districts: Sousse Nord, Sousse Sud, Sousse Médina and Sousse Riadh. The first two were created on 11 February 1976 and the last two on 19 February 1982. Its main constituencies and Delegation are four in number: Sousse Sidi Abdelhamid, Sousse Médina, Sousse Jawhara and Sousse Riadh. Its geographic code is 31.
Адромет
Біздің заманымыздан бұрынғы XI ғасырда тирліктер Гадруметұмды сауда бекеті ретінде және Италия мен Гибралтар бұғазына қарайтын сауда жолдарындағы тоқтау орны ретінде құрды. Оның құрылуы (ескі Суссадан солтүстікке қарай шамамен 10 шақырым жерде) Карфагеннің құрылуынан бұрын болды, бірақ басқа батыс финикиялық колониялар сияқты, ол Набуходоносор II-нің 580 және 570 жылдары Тирді ұзақ қоршауынан кейін Карфаген империясының құрамына кірді. Қала үшінші Сицилия соғысында, екінші және үшінші Пуника соғыстарында (соңғысында ол Римге карфагендіктерге қарсы көмектесу арқылы қосымша аумақтар мен ерекше жеңілдіктер алды) және Цезарьдың азамат соғысында көзге түсті, сол кезде Цезарь жағаға шыққанда аяғынан тайып, құлай жаздады. Бұл жаман белгіні болдырмау үшін ол топыраққа толы екі қолын ұстап, «Мен сені енді алдым, Африка!» (Teneo te Africa!) деп айғайлады. Римдік Африкадағы Карфагеннен кейінгі екінші ірі қала болған ол, Диоклетиан реформалары кезінде Виззакена провинциясының астанасы атанды. Оның туғандарының арасында заңгер Сальвий Юлиан, император Клодий Альбин және көптеген христиан қасиеттері болды. Қаланың астында римдік және византиялық катакомбалар кеңінен сақталған. Вандалдар 434 жылы Гадруметұмды тонады, бірақ ол олардың мемлекетінің маңызды орталығы болып қала берді; онда епископ пен проконсул шейіт болды. Византия империясы 534 жылы Вандал соғысы кезінде қаланы қайта басып алып, жаңа бекіністер мен шіркеулерді салуды қамтитын қоғамдық жұмыстар бағдарламасын бастады. Қала 7 ғасырда Омейяд халифатының Солтүстік Африканы жаулап алу кезінде тоналды. 1987 жылғы ICOMOS есебіне сәйкес, Уқба ибн Нафидің қаланы қоршауы мен басып алуы оның дерлік толық қирауына әкелді, сондықтан Гадруметұмның ескерткіштері «жерінде сақталған жоқ». Мұнара мен күзет мұнарасының функцияларын біріктіретін биік құрылыс, әлі де тамаша жағдайда сақталған және әлемнің түкпір-түкпірінен келушілерді қызықтырады. Оның мешіті аймақтағы ең көне мешіттердің бірі саналады, ал 9 ғасырда салынған қаланың бас мешіті де сондай қамал сияқты көрінеді. Суза 12 ғасырда Норман Сицилиясымен қысқа мерзімге басылып алынды; 16 ғасырда Осман империясының құрамына кірді; ал 18 ғасырда француз және венеция флотымен бомбаланды. Орта ғасырлық Суза тоқыма өнеркәсібімен танымал болды, ол жібек және зығыр маталарын өндірді. Оның ең танымал өнімдерінің бірі шуқа деп аталатын киім болды. 15 және 16 ғасырларда Махдияның құлдырауынан кейін Суза Сахель аймағындағы ең маңызды қала болып қала берді, оның халқы шамамен 15 000 адамды құрады. 2015 жылдың 26 маусымында жалғыз қарулы шабуыл жасаушы Сейфеддин Резгуи Якуби Риу Империал Мархаба және Совива қонақүйлері жанында күнге күйіп жатқан туристерге оқ атып, 38 адамды өлтіріп, 39 адамды жаралады, содан кейін полиция тарапынан атып өлтірді.
In the 11th centuryBC, Tyrians established Hadrumetum as a trading post and waypoint along their trade routes to Italy and the Strait of Gibraltar. Its establishment (at a river mouth about 6 mile (10 km) north of old Sousse) preceded Carthage's but, like other western Phoenician colonies, it became part of the Carthaginian Empire following Nebuchadnezzar II's long siege of Tyre in the 580s and 570sBC. The city featured in the Third Sicilian War, the Second and Third Punic Wars (in the latter of which it secured additional territory and special privileges by aiding Rome against what was left of the Carthaginians), and Caesar's Civil War, when it was the scene of Caesar's famously deft recovery: upon tripping while coming ashore, he dealt with the poor omen this threatened to become by grabbing handfuls of dirt and proclaiming "I have you now, Africa!" (Teneo te Africa!) The second city in Roman Africa after Carthage, it became the capital of the province of Byzacena during the Diocletianic Reforms. Its native sons included the jurist Salvius Julianus, the emperor Clodius Albinus, and numerous Christian saints. The Roman and Byzantine catacombs beneath the city are extensive. The Vandals sacked Hadrumetum in 434 but it remained a place of importance within their kingdom; a bishop and proconsul were martyred there during the Vandals' periodic forced conversions of their subjects to Arianism. The Byzantine Empire reconquered the town in 534 during the Vandal War and engaged in a public works program that included new fortifications and churches. The town was sacked during the Umayyad Caliphate's 7th century conquest of North Africa. According to a 1987 ICOMOS report, Uqba ibn Nafi's siege and capture of the city resulted in its almost complete destruction, such that no monument of Hadrumetum "subsists in situ". A soaring structure that combined the purposes of a minaret and a watch tower, it remains in outstanding condition and draws visitors from around the world. Its mosque is sometimes accounted the oldest surviving in the region and the town's main mosque, also built during the 9th century, has a similarly fortress like appearance. Susa was briefly occupied by Norman Sicily in the 12th century; it fell to the Ottoman Empire in the 16th; and it was bombarded by a French and Venetian fleet in the 18th. Medieval Susa was known for its textile industries, producing silk and flax fabrics called Sūsī. Especially renowned were its robes called shuqqas, some of which were mass produced and sold ready to wear throughout the Mediterranean. After the decline of Mahdia in the 15th and 16th centuries, Susa remained as the most important town in the Sahel region, with a population of about 15,000. On 26 June 2015, a lone gunman, Seifeddine Rezgui Yacoubi, opened fire on tourists sunbathing on a beach near the Riu Imperial Marhaba and Soviva hotels, killing 38 and wounding 39, before being shot dead by the police.
Демография
2019 жылы Сусса қаласының халқы 737 027 адамды құрады. 2014 жылы еркектер халық құрамының 50,1%-ын (509 456 адам) құраса, әйелдер 49,9%-ын (507 426 адам) құрады.
As of 2019, Sousse's population was 737,027. Males represent 50.1% of the population structure (with a population of 509,456) against 49.9% by females (with a population of 507,426) in 2014.
Мемлекеттік қызметтер
Қалада бұрын Орталық университеті деп аталатын Сус университеті, оның ішінде Ибн әл-Джаззар медицина факультеті, Сус инженерлерінің ұлттық мектебі және 1999 жылы құрылған Сус жоғары музыка институты бар. Суссада пилоттық орта мектеп, ұлдар орта мектебі, Тахар Сфар орта мектебі (бұрын қыздар орта мектебі), 20 наурыз 1934 орта мектебі (техникалық орта мектеп), Абделазиз Эль Бахи орта мектебі немесе Джаухара орта мектебі сияқты орта мектептер, сондай-ақ Сусса пилоттық колледжі, Мохамед Эль Аруи колледжі және Константин колледжі бар. Сусс аймақтағы ең ірі Сахлул ауруханасы арқылы медициналық қызмет көрсетіледі.
The city contains the University of Sousse, formerly known as the University of the Center, including its Ibn El Jazzar, Faculty of Medicine, the Sousse National School of Engineers, and the Higher Institute of Music of Sousse, founded in 1999. There are a number of high schools, such as the pilot high school of Sousse, the boys' high school, the Tahar Sfar high school (formerly the young girls' high school), the 20 – March 1934 high school (technical high school), the Abdelaziz El Bahi high school or the Jawhara high school, and colleges, such as the Pilot College of Sousse, the Mohamed El Aroui College and the Constantine College. Sousse is served by a hospital, the Hospital of Sahloul, the largest in the region.
Экономика
Суссаның ең маңызды экономикалық қызметі үшінші секторда жүзеге асырылады, ол қаланың жұмыс күшінің 50% астамын жұмыспен қамтиды және әкімшілік, білім беру, денсаулық сақтау, сауда, байланыс және банк ісін қамтиды. Архитектурасы қазіргі заманғы және кереметтей ақ болғанымен, Тунис еліндегі дәстүрлі ғимараттардың үлгісімен салынған, тар көшелермен және аркалармен толық. Жағалау бойындағы қонақүйлер Сусса қаласынан басталып, мильдермен жалтыр таза теңіз арқылы Порт-Эль-Кантауи портына және одан солтүстікке қарай созылып жатыр.
Sousse's most important economic activity takes place in the tertiary sector, which employs over 50% of the city's workforce and includes administration, education, healthcare, trade, communications, and banking. The architecture, although modern and dazzlingly white, has been modeled on the more traditional buildings in Tunisia, complete with narrow streets and arches. The hotels that line the beachfront extend from Sousse itself along miles of sparkling clean sea to the harbor of Port El Kantaoui and to the north of the harbor.
Ұлы мешіт
Мединаның кіреберісінде орналасқан, бұл мешіт 850-851 жылдары Аглабид ханы Абул-Аббас I (841-856) салған, Сусса Рибаты салынғалы шамамен отыз жыл өткен соң. Зиадет Алла I (817-838) билік еткен жылдардан кейін бірнеше жыл өткенде Ифрикия мен Сахельдің екінші қаласы болған қаланың ең танымал нышаны осы мешіт. Кейіннен Ибрагим II (875-902) билік кезінде ғимарат кеңейтілді.
Located at the entrance to the medina, it was erected by the Aghlabid sovereign Aboul Abbas I (841–856) in 850–851, almost thirty years after the construction of the Ribat of Sousse. This mosque is the most emblematic of a city that became a few years after the reign of Ziadet Allah I (817–838), the second city of Ifriqiya and the Sahel. Subsequently, the building is enlarged during the reign of Ibrahim II (875–902).
Спорт
Сусс қаласын «Этоль Спортив дю Сахель» клубы ұсынады, ол ірі көпсалалы спорт клубы. Футбол қаланың ең танымал спорты, ал «ES Sahel» Тунис футбол чемпионатында он рет және Тунис кубогында он рет жеңіске жеткен. Команданың үй стадионы – «Олимпик стадионы». Гандбол, баскетбол және волейбол да кең таралған.
Sousse is represented by Étoile Sportive du Sahel, a large multisport club. Football is the city's most popular sport, and ES Sahel has won the Tunisian football championship ten times and the Tunisian Cup ten times. The team's home ground is Stade Olympique de Sousse. Handball, basketball, and volleyball are also popular.