Кіріспе
жоқ. Төменде континенттер бойынша, содан кейін елдер бойынша тізімделген, құрдымға кеткен қалалардың толық емес тізімі берілген.
The following is an incomplete list of ghost towns, listed by continent, then by country.
Ангола
Арыстанның Сент-Мартины (португалша: São Martinho dos Tigres), қазір Арыстан аралы (португалша: Ilha dos Tigres) деп аталатын мүйісте орналасқан елді мекен, бастапқыда шағын, бірақ жақсы қалыптасқан балықшылар ауылы болды. Ол сумен жақын орналасқан Фос-ду-Кунне қаласынан, Куне өзенінің сағасынан қамтамасыз етілді. 1970 жылдары Арыстанның Сент-Мартины теңіз деңгейінің көтерілуінен материктен оқшауланды, ал оның сумен жабдықтау желісі үзілді; Тигр және Фос-ду-Кунне екеуі де кейіннен тастап кетілді. Оңтүстік Атлант мұхиты мен Тигр бұғазымен шектелген арал экологиялық жобаларға өте қолайлы аймақта жатыр. Бұл арал туралы BBC-нің "Белгісіз Африка: Ангола" деректі фильмінде айтылған. Фос-ду-Кунене, Арыстанның Сент-Мартинына жақын орналасқан және теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты тасталған. Nova Cidade de Kilamba – Луандаға жақын салынған, China International Trust and Investment Company компаниясының толық пайдаланбаған құрылысы. Қала халқының саны кейіннен өскенмен, бастапқыда ол "көшпенді қала" деп аталды және осылай қала береді деп болжанды. Лере, Орталық Африка Республикасы.
Мысыр
Авшалом, Дикла, Нахал Ям, Нетив ХаАсара, Суфа, Талмей Йосеф, Ямит және При'ел – 1967 жылғы Алты күндік соғыстан кейін Синай түбегінде салынған израильдік елді мекендер. Израиль үкіметі 1978 жылғы Кемп-Дэвид келісімінен және 1979 жылғы Египет-Израиль бейбіт шартынан кейін оларды таратып жіберді, қазіргі таңда олар тастап кетілген.
Эфиопия
Далоль – Далоль кратерінде орналасқан бұрынғы кен өндіруші қалашық, онда температура 104°F (40°C) дейін жете алады. Тиграй мен Афар облыстарының шекарасындағы Абала қаласы Тиграй соғысы кезінде болған бірнеше айлық қақтығыстардан кейін көбінесе тасталып кетті.
Кот - д ' Ивуар
Гранд-Бассам 1896 жылға дейін Кот-д'Ивуардың француз колониялық астанасы болды, бірақ француз колониялық үкіметі оны тастап кетті. 1960 жылы, Кот-д'Ивуар тәуелсіздік алған жылға дейін, қаладағы коммерциялық белсенділік біртіндеп әлсіреп, қала дерлік тоқтап қалды. Бүгінде қала туристік орталық ретінде жаңа өмірге келді, алайда ол әлі де көріпкелдер қаласының аурасын сақтап тұр.
Мавритания
Чингуетти – Адрар үстіртінің бұрынғы ортағасырлық сауда орталығы.
Марокко
Ахули – Марокконың орталық аймағындағы тасталған қорғасын кенішінің ауылы.
Оңтүстік Африка
Боуесдорп – Камискрунға жақын бұрынғы ауыл. Эврика қаласы – Мпумалангадағы тастап кетілген кен қалашығы. Қазір ол тарихи орын. Дипгезет – Мпумалангадағы тастап кетілген асбест кен қалашығы. Ол тайпалық жерлерге беріліп, Мсаули деп аталды. Лейдсдорп – Лимпопо провинциясындағы Цанаен қаласына жақын жердегі тастап кетілген кен қалашығы. Миллвуд – Кнысна маңындағы тастап кетілген кен қалашығы. Плайтиескраал – Перли жағалауына жақын тасталған балықшылар ауылы. Помфрет, Солтүстік-Батыс – Солтүстік-Батыс провинциясындағы тастап кетілген асбест кен қалашығы. Путсондервотер – Солтүстік Кейптегі тастап кетілген қала.
Судан
Суданның солтүстік-шығысында Савакин ескі қаласы жатыр. Қазір ол қирап жатыр. Оны қалпына келтіріп жатыр дегенді айтады және туристік орталық ретінде қайта ашылады.
Оңтүстік Судан
2011 жылы Оңтүстік Судандағы қақтығыстарда Лукангол қирады. Қирар алдында оның халқы 20 мың адамды құрады.
Батыс Сахара
Ла Гуера – Батыс Сахараның оңтүстік ұшындағы Атлантика мұхитының жағалауындағы қираған қала. Бұл Батыс Сахараның ең оңтүстік қаласы. 2002 жылдан бері адамдар тұрмайды және қаланың бір бөлігі жылжымалы құмға көміліп қалған.
Антарктика және Антарктикадан төменгі аралдар
Антарктида аралдары, әсіресе Оңтүстік Джорджия, 20-шы ғасырдың бірінші жартысында кит аулаушылар үшін танымал болды, және осы аралдардағы көптеген елді мекендер бұрынғы кит аулау станциялары. Көпшілігі Ұлы депрессия кезінде, кит аулау тиімсіз болғанда жабылды және қазірде тасталып қалған. Осы елді мекендерге мыналар кіреді:
Әзірбайжан
Агдам, Агдам ауданының орталығы. 1993 жылдың шілдесінде, қызу шайқастардан кейін, Агдам армян әскерлерімен жазғы шабуылдар кезінде басып алынды. Қала түскен кезде, оның барлық халқы шығысқа қарай қашуға мәжбүр болды. Көптеген әзербайжандықтар армян әскерлері тарапынан өлтірілді. Шайқас аяқталғаннан кейін армян күштері Агдамның бір бөлігін Әзербайжанның қайта басып алуына жол бермеу үшін қиратуға шешім қабылдады. Келесі онжылдықтарда, қараусыз қалған қала құрылыс материалдары үшін тоналды, бұл одан да көп зиян келтірді. Қазіргі уақытта Агдам – қираған, адам тұрмайтын қала. Қаланың ірі мешіті нашар күйде сақталған. Дегенмен, Агдам 2021 жылдың мамыр айынан бері қайта құрылуда, 2023 жылдың қараша айына қарай 19 тұрғыны тіркелді және 2026 жылға қарай жаңа тұрғындары болады деп күтілуде. Фузули қаласының әзербайжан азаматтары 1993 жылы Армениядан қуылды. Қала 2020 жылы Әзербайжан тарапынан қайта басып алынды және қазіргі уақытта қайта қоныстандырылуда. Жабrayіл қаласында армян халқы 1600 жылдарға дейін тұрған, бірақ кейін тастап кеткен. 1993 жылы Армения әзербайжандықтарды елден қуды. Шуша қаласы 100 жылдан астам уақыт бойы этникалық тазалау әрекеттеріне ұшырады, нәтижесінде қала 1920 жылғы армян халқына қарсы Шуша қырғынынан бастап Әзербайжан мен Армения тарапынан тасталған қалаға айналды. 1993 жылы Степанкерттен келген күштер олардың қаласын үздіксіз бомбалауға жауапты әзербайжандық бекінісін жою мақсатымен үйлерді өртеп жіберді, нәтижесінде әзербайжан халқы көшірілді. 2020 жылы армян халқы 2020 жылғы Таулы Қарабақ соғысында қайтадан қуылды. Степанкерт, 2023 жылы Әзербайжан мойындалмаған Арцах Республикасына қарсы шабуыл жасады. Астана – Степанкерт басып алынды және армян халқы Арменияға қашуға мәжбүр болды. Ресми мәліметтерге сәйкес, тарап кеткендердің саны 100 000-нан асты.
Бангладеш
Панам қаласы 19-ғасырдың соңында британдық үкімділік кезеңінде мақта маталарының сауда орталығы ретінде салынған. Осы жерде индуист мата саудагерлері өздерінің тұрғын үйлерін салған. 1965 жылғы Үнді-Пакистан соғысы мен мұсылман-индуист қақтығысынан кейін Панам қаласы құмға батқан, қараусыз қалған елді мекенге айналды. Бүгінде бұл аймақ Бангладештің археология департаментінің қорғауында. Панам қаласы аймағы Моғол кезеңінде үш кірпіштен салынған көпір – Панам көпірі, Далалпур көпірі және Панам Нагар көпірі арқылы бас қаламен байланысты болған. Көпірлер қазірге дейін пайдаланылуда.
Британдық Үнді мұхиты аумағы
Ист-Пойнт – Диего-Гарсия атоллындағы елді мекен, ол аумақтан халықтың шығарылуынан кейін тасталып, қазірде келушілерге кіруге тыйым салынған.
Қазақстан
Бокор төбелік станциясы 1921 жылы француз отарлаушылары салған демалыс орны болған.
Қытай
Ордос қаласының Кангбаши ауданы бір миллион адамға арналған еді, бірақ жылдам өскен жылжымайтын мүлік бағалары мен инфрақұрылымның жетіспеуі Ордос тұрғындарын жаңа салынған ауданға көшуден тоқтатты, және қазір ол көбінесе бос тұр. 2010 жылы Кангбаши халқы шамамен 20 000-нан 30 000-ға дейін болды, бұл оның толық сыйымдылығының аз бөлігі. Тарим алқабындағы Ния қаласы б.з. 500-1000 жылдары маңызды сауда орталығы болған. Хатуван – халқы азайып қалған балықшылар ауылы, қазір ол маңызды туристік орынға айналды.
Газа секторы
Бедола, Бней Атцмон, Дугит, Элей Синай, Гадид, Ган Ор, Ганеи Тал, Катиф, Керем Атцмона, Кфар Даром, Кфар Ям, Мораг, Нецзарим, Неве Декалим, Нецер Хазани, Нисанит, Пеат Саде, Рафия Ям, Слав және Тель Катифа – 1973 жылдан 1990 жылға дейін Газа секторында Хоф Аза аймақтық кеңесінің басшылығымен құрылған Израильдік елді мекендер. Барлығы 2005 жылы Израильдің бір жақты түрде шығару кезінде эвакуацияланды.
Грузия
Армази, елдің алғашқы астанасы, 736 жылы араб басқыншысы Марван ибн Мұхаммед тарапынан қиратылып, 12 ғасырда салынған, бірақ кейін тасталған шіркеуден басқа қайта жаңартылмады. Қазіргі таңда қираған орындары қорғалып сақталуда. Очамчире 1978 жылы 18 700 адамға толы қала болған, бірақ 1992-1993 жылдары грузиндерді этникалық тазарту салдарынан көбінесе тасталып қалды. Ткварчели – Абхазиядағы соғыс нәтижесінде халқы күрт азайған көмір өндіруші қала.
Үндістан
1964 жылғы Данушкоди циклонынан бұрын Памбан аралындағы Данушкоди гүлденген туристік қала болған. Фатхпур Сикри қысқа мерзімге Моғол империясының астанасы болды, бірақ салынысымен бірге тасталып, қазір ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген. Манду – Мадхья-Прадеш штатындағы бекініс қаласы, кем дегенде 555 жылға дейін тарихы бар. Ескі Гоа бір кезде шығыста христиан дінін тарату орталығы болды, бірақ 17 ғасырда безгек пен холера эпидемиясынан кейін көбінесе тасталып қалды. Росс аралы 1941 жылғы Андаман жер сілкінісіне дейін Андаман және Никобар аралдарының әкімшілік орталығы болды, нәтижесінде елді мекен қирады. Виджайнагара 1500 жылы шамамен 500 000 тұрғынымен әлемдегі екінші ірі қала болды. 1565 жылы мұсылман әскерлері басып алып, қиратқаннан кейін, ол сол күйінде тасталып қалды. Ханпи – осы қала ішіндегі Дүниежүзілік мұра. Лакпат бұрын Кучтың Кори бұғазының аузындағы қарқынды порты болған. 1819 жылғы жер сілкінісінен кейін Инд өзені өз бағытын өзгерткеніне байланысты, адамдар портынан бас тартылды. Қабырғамен қоршалған қалада қазір бірнеше жүз адам және көптеген қираған ғимараттар бар. Баңғар форты – Раджастхандағы Савай Мадхо Сингх патша салған 17 ғасырлық форт, аңыз бойынша, қарғыс салғаннан кейін тасталып кеткен. Кулдара – Джайсалмер қаласының жанындағы тасталған қала. Прабалград – Махараштра штатындағы Матеранның жанындағы төбелік форт, оның қиын қолжетімділігі мен судың жетіспеуіне байланысты тасталып кеткен. Мадх форты – Мумбайдың жанындағы кішкентай форт, маңыздылығы төмендегеннен кейін пайдаланылмайды. Хайдарабадтың жанындағы Голконда форты – бекініс қаласы және Құтб Шахи әулетінің орталығы, Мұғал императоры Аурангзебтің жеңілісінен кейін қиратылды.
Индонезия
Солтүстік Суматрадағы Каро аймағындағы Берастепу ауылы 2013 жылғы Синабунг тауының жанасуынан қалды. 2018 жылғы Сулавеси жер сілкінісі мен цунами салдарынан Палу қаласындағы, Орталық Сулавесидегі Петобо ауылы қирады.
Иран
Солтания XIV ғасырда Персияны билеген моңғол Илхан әулетінің астанасы болған, бірақ қазір "ұлы-құлы, қирап жатқан ескі оран".
Жапония
Хашима аралы 1887 жылдан 1974 жылға дейін жапондық кен өндіру қаласы болды. Бір кезде әлемдегі ең жоғары халық тығыздығымен (1959 жылы ) белгілі болған, арал көмір шахталары жабылғаннан кейін тасталып қалды. Окума, Фукусима – 11 515 тұрғыны бар үлкен жапон қаласы. Фукусима атом электр станциясы апатынан кейін, ядролық электр станциясын қоршаған аймақпен бірге (ерікті түрде) толығымен эвакуацияланды. Икешима аралы Нагасаки префектурасындағы кеншілер қаласы болды. Қаланың халқы 10 000-нан астам адамды құрады, бірақ 2001 жылы көмір шахталары жабылғаннан кейін мыңдаған адамдар кетіп қалды. 2018 жылы онда 130 адам тұрды.
Қазақстан
Шаған, бұрынғы кеңестік әуе базасы және қалалық мекен.
Қырғызстан
Балыкшы – көл жағасындағы қала. Халық саны көп болғанымен, қала бұрынғы өнеркәсіптік қуатынан күрт азайды. Еңгілшек – ежелгі советтік кен қаласы. Минг-Куш – 20 мыңнан 2 мыңға дейін халқы кеміген советтік уран өндіруші қала.
Лаос
Ботен, бір кезде құмар ойындары мен қылмыстың орталығы болған, казинолардың жабылуы және Қытайдың экономикалық саясаты салдарынан сиреп қалған аймаққа айналды. Лоечон, сондай-ақ Лахон деп те аталады, Тахекке жақын орналасқан ежелгі, тастай қалған қала.
Ливан
Библос ауданындағы Бьеррин қаласында Осман империясының билігінде болған Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қатыгез ашаршылықтан қалған тастап кетілген жібек фабрикасы болды. Халық арасындағы әңгімелерге сүйенсек, қаланың барлық тұрғындары Америкаға аттанған кемеде болған, ол кеме суға батып, қаланың тарихын бірге алып кеткен. Айн ел Халазун – Ливан азаматтық соғысында қиратылған христиан ауылы. Ауылдың жалғыз тұрғыны – 2008 жылғы «Бір адамдық ауыл» деректі фильмінде көрсетілген, өзінің қираған туған жеріне қайтып келген бұрынғы тұрғыны.
Малайзия
Букит-Куту – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон әскері бомбалағаннан кейін тасталып кеткен бұрынғы таулы станция. Букит-Бези – Малайзияның Теренггану штатындағы бұрынғы кеншілер қаласы. 1971 жылдан кейін Шығыс кен және металл корпорациясы (EMMCO) темір кенінің қоры таусылғандықтан қызметін тоқтатқаннан кейін халық саны күрт азайды. Перак штатындағы Кампунг Кепаянг қаласы көбінесе бос, тек екі-үш дүкен үйі ғана пайдаланылуда. Бұл басты жолдың кеңейтілуіне байланысты, көлік тұрағын қиындатып, дүкендердің табысын азайтты. Дегенмен, дүкендердің артындағы ауылдық үйлерде малайлар әлі де тұрып жатыр, ал Симпанг Пулайдағы мекенжайлар әлі де "Кампунг Кепаянг" деп жазылады. Сунгай Лембинг, Паханг, Малайзия. Пекан Папан – Пусингтегі (Перак) бір кезде гүлденген кеншілер қаласы.
Солтүстік Корея
Киджонг-донг – Оңтүстік Кореямен шекараға жақын құрылған, гөріпкелдік әсерін беру үшін жасалған жалған қала. Кумганг – Солтүстік Кореядағы Оңтүстік Корея туристік кешені, онда шекараның екі жағында қалған отбасылар кездесетін. Саяси шиеленіс салдарынан отбасылар Кумганг арқылы кездесу мүмкіндігінен айырылғаннан кейін, ол тез арада келушілер санын жоғалтты.
Оман
Сап Бани Хамис – қаньонның ортасында, тар жолмен ғана баруға болатын тастап кетілген ауыл.
Филиппин
Марави қаласының тұрғындары 2017 жылдан бері күштеп шығарылды.
Қатар
Әл-Ариш – Таяу Шығыстағы Катардың солтүстік жағалауындағы ежелгі балықшылар ауылы. Парсы шығанағының жағасында орналасқан ол 1970 жылдардың басында қалдырылып, содан бері көшіп кеткен қалаға айналды.
Ресей
Бутугичаг – бұрынғы ГУЛАГ-тың мәжбүрлі еңбек лагері, және тұтқындар уран өндірген санаулы лагерлердің бірі. Гамсутл – Дагестанның ең ежелгі елді мекендерінің бірі, 2015 жылы қоныс-жайдан айырылған. Халмер Ю – Коми Республикасындағы бұрынғы қала типтес поселке, 1995 жылы таратылған. 1993 жылы кен өндіруді тоқтату және 1995 жылға дейін поселкені жою туралы шешім қабылданды. Молога – Ярославль облысындағы қала, Рибинск су қоймасын құру үшін суға батырылған. Нефтегорск – Сахалин облысындағы бұрынғы қала, 1995 жылғы жер сілкінісінен дерлік қирап, қайта жаңартылмаған. Қадықчан – Магадан облысындағы бұрынғы кеншілер қаласы. Якутиядағы Кюбюме. Чукоткадағы Наукан.
Сингапур
Аралдың Лим Чу Канг ауданында орналасқан HDB үйлерінің бірнеше блогы Сингапурдегі жалғыз құлаған қала екені мәлім. Neo Tiew Estate (немесе ресми түрде Лим Чу Канг ауылдық орталығы) деп аталатын бұл жерде 2002 жылға дейін тұрғындар тұрған, содан кейін En bloc жобасы аясында олар көшірілді. Осы уақыттан бері Сингапур үкіметі оны мемлекеттік жер деп жариялады және үйлерді бұзуға немесе жаңартуға ешқандай шара қолданылмады. 2005-2009 жылдар аралығында бұл аумақты Сингапур армиясы оқу орталығы ретінде пайдаланды. 2008 жылы жаңа оқу орталығы салынғанға дейін. Бұл орын соңғы рет 2012 жылы "Ах бойз то Мэн" фильмінің түсірілімдері үшін қолданылды. Бүгінгі күнге дейін оның болашағы белгісіз.
Сирия
Кунейтра қаласы 1967 жылғы Алты күндік соғыс және 1973 жылғы Қом-Кіппур соғысынан кейін көшіп кетілген қалаға айналды. Бұзылған қираған орындары өзгеріссіз қалды, және бұл қирауды еске алу үшін мұражай салынды. Көптеген ғимараттардың қираған жерлерінде афишалар сақталған, ал қала соғыстардың салдарынан қалған күйінде сақталып келеді.
Тайвань
Тайваньдағы Санжи НЛО үйлері – Жаңа Тайбэй қаласында демалыс орталығы ретінде салынған, ұшақ пішіндес ғимараттардың жиынтығы еді. Олар 2010 жылы бұзылғанға дейін отыз жыл бойы тасталып қалған күйде тұрды.
Тайланд
Ескі Аюттая қаласы 1350 жылы негізделгеннен бастап, 1767 жылы бірмалықтар шапқалы салғанда және қиратқанға дейін елдің астанасы болды. Қазіргі кезде бұл орын Аюттая тарихи паркі болып табылады.
Түркия
Ани қаласы Карс провинциясында орналасқан. Бұл қала Армян Багратуни патшалығының бұрынғы астанасы болған. Ол XVIII ғасырдан бері тасталып, қазір мұражай қаласы ретінде сақталған. Бююкоран ауданындағы Чёкене 2008 жылға дейін ауыл болды. Ақша тапшылығы мен жұмыссыздық салдарынан үлкен қалаларға көшіп кетуге байланысты, қазір бұл жерде бос үйлер ғана қалған. 1923 жылы Түркия мен Грекия арасындағы халық алмасу келісімі нәтижесінде Қаякой тасталып, қазір мұражай ауылы ретінде сақталған. Түркияның Эгей теңізі (батыс) жағалауындағы Измир провинциясының Карабурун ауданының жанындағы Сазақты да гректер мекендеген. Олар халық алмасу шарты бойынша бұл аймақты тастап кеткен. Бүгінде Сазак толығымен көшпенді қалаға айналған.
Өзбекстан
Кантубек бұрын шамамен 1500 адамға толы болған және "Аралск-7" биологиялық қару сынақ алаңының ғалымдары мен қызметкерлерін орналастырған. Кеңес Одағының құлауынан кейін 1992 жылы ол тасталып қалды.
Австрия
Дёллерсхайм ауылы Вермахт жаттығу полигонының салынуына байланысты босатылып, бұзылды.
Исландия
Судавик бұрынғы ауылы, Батыс фьордтарда, Солтүстік-Батыс Исландияның шалғай аймағында орналасқан. 1995 жылы шағын ауылға қар көшкіні түсіп, 14 адам қаза болды. Кейін қала орналасқан жер жыл бойы тұру үшін қауіпсіз емес деген шешім қабылданды. Осыдан бері ескі қалада тұрақты тұруға тыйым салынған. Жаңа ауыл ескі орналасқан жерден бірнеше шақырым қашықтықта, қауіпсіз жерге, бастапқыдан салынып қойылды.
Ирландия
Шахташылар ауылы, Глендалоу, Уиклоу округі – галена кенішінің маңындағы шағын ауыл. Ауыл негізінен 1825 жылдан 1957 жылға дейін, кеніш толығымен жабылғанға дейін адамдармен қоныстандырылған. Кери округіне қарасты Ұлы Бласкет аралы, нашар ауа райы салдарынан бірнеше рет материктен үзіліп қалғаннан кейін 1953 жылы эвакуацияланды. Оның 160 тұрғыны үкімет тарапынан материкке көшірілді. Иннисфален аралы – Иннисфален аббаттығының орны, бұрын Финиан Лобардың мекені болған. Риндон, Роскоммон округі, 14 ғасырға дейін тасталып қалды. Сливемор – Ахилл аралындағы тасталып қалған ауыл. Скеттери аралы – бұрынғы ауыл мен монастырь орналасқан жер, бір кезде Әулие Сенанның үйі болған.
Италия
Алианелло – 1980 жылы Ирпиния жер сілкінісінен кейін эвакуацияланған Алиано муниципалитетіне қарасты ауыл. Аргентьера – Сассаридегі бұрынғы кеншілер қалашығы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық саны азайды. Ави, Пьемонтта. Балестрино – Лигуриядағы қала және муниципалитет, оның ескі қаласы 1953 жылы тасталып кеткен. Буссана Веккья – Лигуриядағы қала, 1887 жылы болған жер сілкінісінен кейін тасталып кеткен. Кампомадьоре Веккьо – 1885 жылы қар көшкінінен қираған Потенцадағы қала. Қазіргі Кампомадьоре қаласы оның орнын басып алды. Сирелла Веккья – Сирелланың ескі қаласы. Civita di Bagnoregio – Лациодағы 16-17 ғасырларда құлдыраған қала. Коннио Веккьо (Ескі Коннио), Пьемонт. Консоно, Олгинат. Крако, Матера провинциясында, 20 ғасырдың ортасында жер сілкінісі мен одан кейінгі эмиграция салдарынан халықсыз қалды. Осының салдарынан Крако «Туған күн туралы әңгіме», «Мәсіхтің азап шегуі» және «Кванттық жұбаныш» сияқты фильмдерге түсірілім алаңына айналды. Курон, Оңтүстік Тирольде, оның бастапқы орны 1950 жылы құрылысы кезінде Решензее суының астында қалды. Граун, Оңтүстік Тирольде, оның бастапқы орны 1950 жылы құрылысы кезінде Решензее суының астында қалды. Геркуланум 79 жылы Везувий тауының атқылауы кезінде көбінесе қирап, күл мен пемзаның астында қалды. Мелито Веккьо (Ескі Мелито), Авеллино. Монтеруга, Апулия. Пентадаттило, Калабрияда, 1783 жылғы Калабрия жер сілкінісі кезінде қирап, 1960 жылдары толығымен тасталып кетті. Погжореал – Сицилиядағы 1968 жылы Белицеде болған жер сілкінісінен қираған қала. Помпеи 79 жылы Везувий тауының атқылауы кезінде көбінесе қирап, күл мен пемзаның астында қалды. Повелья – 20 ғасырға дейін обамен ауырғандар мен басқа да аурулардың карантинде сақталған тасталған арал. Ресхен, Оңтүстік Тирольде, 1950 жылы құрылысы кезінде Решензее суының астында қалды. Ал 2019 жылы Пратомагно Экомузейі деп аталатын ауылды әртүрлі функциялармен қалпына келтіруді көздеген ұсыныс жасалды. Сан-Мартино-Монтеньеве, Болцано провинциясында, Риданна аңғары мен Пассирио аңғары арасында теңіз деңгейінен жоғары орналасқан кеншілер қаласы. Ол бір аңғардан екінші аңғарға дейін созылатын кен туннельдерінің үстінде орналасқан. Қазір ол Монтеньеве кен музейінің бөлігі. Токко Каудио, Беневентода, 1980 жылы Ирпиния жер сілкінісінен кейін тасталып кетті. Лерри Кавур – Пьемонттағы тасталған ауыл, ол жұмыс істемейтін ядролық реактордың жанында орналасқан. Оның ең әсерлі ғимараты – біртұтас Италия құруға атсалысқандығымен танымал Камилло Кавурдың сарайы.
Латвия
Скрунда 1, бұрынғы кеңестік "Қасқырұя" радарлық орналысының орны, 2010 жылдың басында толығымен аукционға сатылған құмқалды қала. Ирбене, бұрынғы совет құпия "Звезда" радиолокациялық орталығының орналасқан жері.
Нидерланды
Нидерландыдағы көптеген ауылдар теңізге ұшырады, толық тізім үшін Нидерландыдағы су тасқынынан жоғалған елді мекендердің тізімін қараңыз. Шокланд – бұл орта ғасырларда өте үлкен арал болған, бірақ Zuiderzee теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты, 1825 жылы дауылдан бұрын арал кішірейе берді де, соңында құлап кетті. Аралдағы үш ауыл: Эммелорд, Моленбурт және Мидделбурт тастап кетілді. Бұл жер Noordoostpolder құрылғаннан кейін қайтадан көрінді. Эммелорд Noordoostpolder-де басқа жерде қайта салынды. Ватердунен қаласы 1357 жылы Солтүстік теңізіне батып кетті. Кейін жер қайтарылып алынғанда қала қайтадан салынды, бірақ бір ғасырдан соң қайтадан жоғалды. Солтүстік теңізіне ұшыраған көптеген голланд ауылдарының бірі, Зеландиядағы су бастырған ауылдардың тізімі. Боммеде ауылы 1682 жылдың 26 қаңтарында су астында қалды. Бұзылулар соншалықты ауыр болды, Голландияның штаты ауылды қайта құруға келмейді деп шешті, ал соңғы тұрғындар 1684 жылы кетіп қалды. Ауылдың қалдықтарының бір бөлігі (қазіргі уақытта кейде Оуд Боммеде деп аталады) әлі де көрініп тұр. Бүгінгі күні Гревелинген суларында әлі де өскен қиындылар бар.
Норвегия
Пирамида ("Пирамида") – Свалбард архипелагындағы орыс елді мекені және көмір өндіруші кенті. Ол 1910 жылы Швециямен құрылып, 1927 жылы Кеңес Одағына сатылды. Бір кезде 1000 тұрғыны болған бұл елді мекен 1990 жылдардың соңында иесі, мемлекеттік меншіктегі советтік "Trust Artikugol" компаниясымен тасталып, қазіргі таңда әуелі қоныс емес, құрдымға кеткен қалаға айналды.
Шотландия
Скай аралындағы Борейрейг 18-19 ғасырларда шотланд аристократтары күштеп көшірген көптеген ауылдардың бірі болды. Bothwellhaugh, Солтүстік Ланаркширдегі бұрынғы көмір өндіру қаласы, қазір Strathclyde Loch көлінің астында қалды. Расай аралындағы Халлайг, Таулы жерлерді тазалаудың бір бөлігі ретінде халқы азайып, Сорли Маклиннің әйгілі гэль тіліндегі поэмасының тақырыбы болды. Сыртқы Гебрид аралдарының оңтүстік ұшындағы Миңгулай аралы, Таулы жерлерді тазалаудың салдарынан халқы азайып, аралдағы ауыл 1912 жылы тастап кететілді. Сыртқы Гебрид аралдарындағы Монах аралдары, сондай-ақ Хайскер деп те аталады; 1932 жылы ауыл тасталып, 1942 жылы маяқтың жабылуына байланысты халқы азайды. Солтүстік Рона – 1844 жылдан бері адам қоныстанбайтын Шотландияның шалғайдағы аралы. Скарп аралының соңғы тұрақты тұрғындары 1971 жылы жақын орналасқан Харрис аралға көшіп кетті. Герхард Цукердің ракеталық поштамен тәжірибелер жүргізген орны. Сент-Килда – 1930 жылы тасталып, қазір ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне енген Сыртқы Гебрид аралдарындағы архипелаг.
Уэльс
Гвинендтегі Капел Селин 1965 жылы Ллин Селин су қоймасын құру үшін су астында қалды. Ллангаффо Англсиде, Двиранның солтүстігінде, Гервеннің оңтүстігінде және Лланиданның солтүстік-батысында орналасқан, мектебі жабылып, 2023 жылы көшіп кеткен қала мәртебесіне ие болды. Гвинендтегі Нант Гвартейрн – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тасталып кеткен бұрынғы карьерлік қала, бірақ қазір ол валли тілін үйрену орталығына айналды.
Коста-Рика
2009 жылы Коста-Рика жер сілкінісінен Кинчона (Сарапики, Алахуэла) ауданы қирады, нәтижесінде 25 адам қаза тауып, 5 адам жоғалып кетті.
Гватемала
Сан-Мигель-Лос-Лотес 2018 жылғы 3 маусымда болған Отын жанартауының 2018 жылғы жарылысы кезінде пирокластикалық ағынмен көміліп қалды.
Монтсеррат
Плимут бір кездері Монсеррат үкіметінің орталығы болды және 1997 жылы Суфриер тауларының жанартауы салдарынан дерлік толығымен қирағанға дейін шамамен 4000 адамның мекені болды. Қазір аралдың оңтүстік жартысының барлығына кіруге тыйым салынған, нәтижесінде 30-дан астам ауыл мен қала тасталып қалды.
Сент-Пьер және Микелон
L'Île aux Marins ("Көлтізшілер аралы") – Сен-Пьер аралынан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан құмқалған қала / арал. Бұрын 600-ден астам балықшы, отбасы және саудагерлер тұрған бұл арал 1965 жылы соңғы тұрғыны кеткенге дейін бірте-бірте тасталып, қазір туристер тартатын орынға айналды.
Жаңа Зеландия
Деннистон – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының Батыс жағалауындағы көмір өндіру қаласы. Бұрынғыда шамамен 1400 тұрғыны болған, қазір онға жуық адам қоныстанды. Хардвик – 1849 жылы негісталған, бірақ 1851 жылы тасталған Окленд аралдарындағы жалғыз еуропалық елді мекен. Джеймстаун – қазіргі Фиордленд ұлттық паркі аумағындағы елді мекен. Келсо – 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы ауыр және қайталама су тасқынынан кейін тасталды. Лайелл – Оңтүстік аралдағы Буллер шатқалындағы алтын өндіру қалашығы. Мактаун – Орталық Отагодағы алтын іздеумен байланысты қала, 20-шы ғасырда құлдырауға ұшырады. Нентхорн – 1888 жылдан 1890 жылдарға дейін Отагодағы алтын өндіру қалашығы болды, кен өндіру тоқталғаннан кейін тасталды. Қазір тек екі қираған ғимарат пен батареяның қалдықтары сақталған. Порт Крейг – Оңтүстік аралдың оңтүстік-батыс жағалауындағы бұрынғы орман шаруашылығы кенті. Порт Молино – Отагодағы Клута өзенінің сағасындағы порты. Су тасқыны өзен сағасын өзгертіп, қаланы тастап кетуге себеп болды. Порт Пегасус – Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі Стюарт аралының оңтүстік жағалауындағы қалашық. Ротоваро – көмір өндіру қаласы, 1980 жылдары ашық карьерге орын беру үшін алынып тасталды. Қазір бұл жерде тасталып кеткен Ротоваро көмір карбонизациялау зауыты орналасқан. Те Хутевай – Вайкато аймағындағы Рагланнан оңтүстікке қарай 10 шақырым жерде орналасқан шағын шаруа қожалығы. Мектеп салынған, бірақ 1960 жылдары өртенді, ал қазіргі кезде бұл аймақ егістік жерге айналды. Те Вайроа, сондай-ақ "Көмілген ауыл" деп те аталады, 1886 жылы Таравера тауының жарылуынан қираған маорилердің шағын ауылы. Венчур – Абель Тасман ұлттық паркіндегі Авароа шығанағындағы шағын бу қабығын өңдеу елді мекені, қабықтың құны төмендегенімен және алыс аймаққа тасымалдау құнының өскенімен тасталды. Бүгінде бұтада мектеп үйінің және басқа да ғимараттардың негіздерінің қалдықтары сақталған, бірақ өрт, уақыт және бұтаның өсуі қираған үйінділерді тас пен кірпіш жинағынан асырмады. Елді мекенге тек төмен су кезінде сирек қолданылатын және нашар күтілген жолмен ғана жетуге болады. Елді мекен мен жол Табиғатты қорғау департаменті басқаратын жерде орналасқан. Вайута – 1951 жылға дейін Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының Батыс жағалауындағы алтын өндіру қалашығы.
Аргентина
Көл жағасындағы шағын курортты қала Вилла Эпекуэн 1985 жылғы 10 қарашада ауыр жаңбырлардың салдарынан көлдің су деңгейінің көтеріліп, қаланы су басуына байланысты тастап кетілді. Қаланың қираған қалдықтары 2013 жылғы 11 мамырда көл суы тартылған кезде қайтадан көрінді.
Бразилия
2007 жылдың 9 желтоқсанында таңертең Итакарамби муниципалитетіне қарасты Караибас шағын ауылында сирек кездесетін жер сілкінісі болды. Ол Рихтер шкаласы бойынша 4,9 балға тең болды. Геологиялық жарылымның үстінде орналасқан, 76 отбасы тұратын ауыл эвакуацияланып, содан бері тасталып кеткен. Фордландияны 1928 жылы Сантарем қаласының жанында америкалық өнеркәсіпші Генри Форд құрды. Бұл табиғи резеңке өндірісін жаппай дамыту мақсатында жасалды. Қолайсыз жерге салынған, тропикалық егіншілік туралы білімі болмаған және жергілікті мәдениетке немқұрайлы қараған бұл кәсіпорын толық сәтсіздікке ұшырады. 1934 жылы Форд зауыты Белтерраға көшірілді, бірақ 1945 жылы жабылды.
Чили
Чайтен – Чилидің оңтүстігіндегі жанартаудың күшті жарылысынан қираған шағын қала. Хамберстоун және Санта-Лора тұз өндіріс орындары – ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізіміне енген екі бұрынғы тұз өндіріс зауыды. Ла Нория – Атакама шөліндегі құлаған кеншілер қаласы. Атақты Атакама қаңқасы Ла Норияда табылған. Порт-Фамин (lang es) – Чилидегі ең көне тасталып кеткен қала болуы мүмкін. Ол 1584 жылы Педро Сармиенто де Гамбоа Магеллан бұғазында құрған. Аштық пен суық климаттың салдарынан барлық тұрғындары қаза болды. 1587 жылы ағылшын теңізшісі Томас Кавендиш осы жерге қонды. Ол тек қана бұрынғы елді мекеннің қираған қалдықтарын тапты және оны "Порт-Фамин" деп атады. Сеуэлл – бір кезде кем дегенде 14 000 адам тұрған бұрынғы кеншілер қаласы.
Колумбия
Армеро 1985 жылы болған жанартаудың атқылауынан қирады, нәтижесінде 20 000-нан астам адам қаза тапты. Апаттан аман қалғандар басқа қалаларға көшіп кетті, ал Армеро қазіргі уақытта адамсыз. Боджая – 2002 жылдың 2 мамырында Колумбияның революциялық қарулы күштерінің (ФАРК) шабуылына ұшыраған Чоко департаментіндегі шағын қала. Көптеген тұрғындар шіркеуде жасырынды; FARC минометінің снаряды ғимаратқа түсіп, шамамен 140 адам, оның ішінде 40 бала қаза тапты. Бүгінде Боджая – көшпенді қала, оны қайта құру жоспарланған, бірақ ол трагедия орын алған жерде емес. Норте-де-Сантандер департаментіндегі Грамалот қаласы, аймаққа жақын жерде болған су тасқынынан туындаған үлкен топырақ көшкіндерінен кейін тасталып кетті. Сан-Каетано 1999 жылы геологиялық жарықтан туындаған қауіптің салдарынан толығымен эвакуацияланды. 2002 жылы жаңа жерде қайта салынды. Сативанорте 1933 жылы жердің шөгуінен кейін тасталып кетті. Халық келесі жылы жаңа жерде қайта құрылды. Санта-Фе-де-Антиокия ауданы геологиялық тұрақсыздық салдарынан тасталуға мәжбүр болды, кейіннен ол бастапқы орнына жақын жерде қайта салынды. Вичада департаментінің алғашқы астанасы болған. Санта-Мария-ла-Антигуа-дель-Дариен, бастапқыда испан конкистадорлары құрған, бірақ кейін тасталып кеткен.
es district of Santa Fe de Antioquia had to be abandoned due to geological instability, it was later rebuilt near its original location. es was a small town in the department of Vichada, it was the first capital of the department. Santa María la Antigua del Darién, initially founded by Spanish conquistadors, but was abandoned later.
Француз Гвианасы
Гизанбург қазіргі Регинаның бұрынғы әкімшілік орталығы болды. 1855 жылы алтынның табылуы оның құлдырауына әкеліп соқты, және 1980-жылдардың ортасында соңғы азамат қаладан кетіп қалды.
Гуана
Итуни – боксит кен орындары жабылғаннан бері құлдырап келе жатқан бұрынғы қала. Джонстаун 1970 жылдары Джим Джонс басқарған Халық ғибадатханасының мүшелерімен құрылған. 1978 жылдың 18 қарашасында Джонс Джонстаунның 1110 тұрғынының 913-і қаза болған жаппай өзін-өзі өлтіруді ұйымдастырды. Қазір қала қираған күйде тұр, және оны орман баяу-баяу қайта жаңғыртуда. Манго Лэндинг – даулы Эссекибо аймағындағы уақыт-уақыт тоқырап қалатын алтын өндіруші кент.
Перу
Мачу-Пикчу Инка империясы тұсында салынған және қазір танымал туристік орынға айналған.
Венесуэла
Кармен де Урия, 1999 жылы Варгас су тасқыны кезінде қираған. Конго Мирадор – Маракайбо көліндегі "суда сермелетін ауыл". Ла-Кристинас – алтын өндіру қалашығы. Маракайбо – бір кезде Зулия штатындағы өркендеген қала. Қаланың инфрақұрылымы экономикалық қиындықтардан құлдырап, халық саны көп болғанына қарамастан, жағдайы нашарлап барады. Потоси – Венесуэланың батыс Тачира штатындағы қала. 1985 жылы Венесуэла үкіметі гидроэлектр станциясы салу үшін қаланы қасақана су бастырды. 2010 жылы қала, Ел-Ниньо құбылысынан туған құрғақшылықтың салдарынан, судан алғаш рет көрінді.