Кіріспе

Ужда (وجدة) – Марокконың солтүстік-шығысында, Алжир шекарасына жақын маңызды қала. Ужда – Марокконың солтүстік-шығысындағы Ориентал аймағының орталығы және шамамен 558 000 халқы бар. Ол Марокко-Алжир шекарасының батысында, Бени Знасен тауларының оңтүстігінде және Жерорта теңізі жағалауынан оңтүстікке қарай орналасқан.

Шығу тегі

Римдіктердің тұсында қоныс болғандығына қатысты бірнеше дәлел бар, олардың римдіктер емес, берберлердің бақылауында болғандығы көрінеді. Қала 994 жылы Зината Маграва тайпасының бербер басшысы Зири ибн Атия құрған. Зири тайпасымен бірге Фас аймағын иеленуге уәкілеттік алды, бірақ сол аймақта да, сол қалада да қауіпсіздік сезінбегендіктен, тайпасының орталық Мағриб отанына жақындауды армандап, Оуаждаға көшіп келді, онда гарнизон мен мүлкін орналастырып, туысының біреуін губернатор етіп тағайындады. Оуджа, Фесте орналасқан Маринидтер мен Тлемсен Королдығының Абдалвадидтері арасында маңызды стратегиялық роль атқарды. Шекараға жақын орналасқан Оуджа, марокколық еврейлердің Израильге жету үшін француз Алжиріне өтуге тырысқандағы бастапқы нүктесі болды; сол кезде олар Мароккодан тікелей өтуге рұқсат алмайтын. 1954 жылы, Алжирдің тәуелсіздік соғысының басынан бастап, Марокко Оуджаны Оуджа тобының логистикалық орталығы ретінде пайдалануға рұқсат берді. Марокко мен Алжирдің шекарасы Оуджадан шығысқа қарай жатыр; шекараның ар жағында Алжирдің Магния қаласы орналасқан. Шекара 1994 жылдан бері жабық. 2010 жылы Род Солаймани Оуджаға жасаған саяхатын MTV арнасына баяндады.

География

Қала Жерорта теңізінің оңтүстігінде және Алжирдің батысында орналасқан. Қала орталығынан оңтүстікке қарай шамамен биіктікте орналасқан Жбел Хамра – типтік Жерорта теңізі орманы. Осы орманның шығысында Сиди Маафа паркі орналасқан. Оуджа Бени Знасен тауларының оңтүстігінде жатыр.

Климат

Қаланың суық, жартылай шөлейтті климаты бар (Кеппен климаттық жіктелімі BSk). Жылдық жауын-шашын мөлшері аралығында. Қыста сирек қар жауады; соңғы қар 2012 жылдың 5 ақпанында жауған. Оуджадағы ауа райы қыста салқын, бірақ әлі де жылы және ылғалды, ал жазда ыстық және құрғақ.

Сәулет

Қаланың ең басты ерекшелігі – орталығындағы ескі қала. Ескі қала морокколық сәулет өнерінің дәстүрлі белгілерін сақтайды, оның тар, иректелген көшелері үйлерге және зергерлік базар мен былғары базар сияқты базарларға жетелейді. Ууджаның Ұлы мешіті – қаланың тарихи тұрғыдан ең маңызды мешіттерінің бірі. Блед-эль-Гаада – Ууджа қаласының сыртында орналасқан рим дәуіріне қатысты қираған орын. Бұл қираған орын 175 метрге 210 метр болатын римдік Кастра бекінісінен тұрады.

Музыка

Гарнати – Андалусиядан тараған музыканың бір түрі. Оның атауы испан қаласы Гранаданың арабша атауынан алынған. Гарнати музыкасы көбінесе Оуджа қаласында қолданылады, онда бұл музыка кең таралған және жыл сайын маусым айында Гарнати музыкасының халықаралық фестивалі өтеді. Реггада музыкасы – маңызды дәстүрлі музыкалық бағыт. Бұл Марокконың Амазиг халқының ежелгі музыкалық жанры және Марокконың солтүстік-шығысындағы Бени Знасен/Айт Изнасен тайпаларының дәстүрлі соғыс биі (Оуджа, Беркане және Таурирт провинциялары), дәлірек айтсақ, Айн Реггада ауылынан шыққан. Бұл би шайқаста жеңіске жеткенді мерекелеу үшін орындалған. Қазір бұл музыка әлемдік музыка кеңістігінің бір бөлігіне айналды. Оуджа Раи музыкасымен де әйгілі.

Көлік

Жерорта теңізімен шекаралас Саидияға баруды жоспарлаған туристер Ужда әуежайына ұшып келеді. Қалаға Ангадс әуежайы қызмет көрсетеді, онда Лиссабон, Брюссель, Мадрид, Марсель немесе Париж сияқты қалаларға халықаралық рейстер, сондай-ақ Касабланкаға ішкі рейстер бар. Қала Касабланкадан Фес және Таурирт арқылы Алжир шекарасына дейінгі басты теміржолдың соңғы стансасы болып табылады. Қалаға және одан батысқа қарай елдің басқа бөліктеріне бірнеше күндізгі және түнгі пойыздар қатынайды. Шығыс шөлдік экспресі алғашқыда 1920-1930 жылдары Жерорта теңізі – Нигер теміржолының бір бөлігі ретінде салынған. Оның вагондарының бірі, тарихи "принц вагоны" жолаушылар вагоны қазір жылына екі рет жүзеге асырылады. 2015 жылы түсірілген Джеймс Бондтың "Спектр" фильмінде Шығыс шөлдік экспресінің сыртқы түсірілімдері қолданылған.

Экономика

Оуджа шекарадағы орналасуының арқасында стратегиялық маңызға ие. Мұнда көптеген экономикалық және табиғи ресурстар бар. Алайда, қалада халықтың тым көп болуы және жұмыссыздық деңгейінің ұлттық деңгейдегі 11%-бен салыстырғанда 18%-ға дейін өсуі шетелге көші-қонның 28,3%-ға (ұлттық көрсеткіштен) жеткеніне себеп болды. Оуджа Алжир шекарасына жақын орналасқандықтан саудаға көп тәуелді. Қала экономикасы шекараның жағдайымен тікелей байланысты, себебі ол батыстағы Фес, шығыстағы Талмасан, оңтүстіктегі Фигуиг және солтүстіктегі Мелильяға бағытталған бизнес үшін маңызды транзиттік жол болып табылады. 2003 жылғы 18 наурызда Король Мухаммед VI Марокконың шығыс аймақтарының экономикасын жандандырудың маңыздылығын атап өтті. Осы мақсатта "Технополь Оуджа" құрылды және аймақта жолдарды жақсарту, әуежайды кеңейту сияқты бірқатар жобалар іске асырылды.

Спорт

Оуджадағы спорттық инфрақұрылым муниципалды стадион, олимпиадалық нысан, 1976 жылы салынған Оуджаның Хоннер стадионы, регби стадионы бар "Рок" спорт кешені, Лала Айша саябағындағы теннис корты, гольф алаңы және екі спорт залынан құралған.

Футбол

1957 жылы MC Oujda (MCO) Марокконың Тақ кубогын жеңіп алған алғашқы футбол клубы болды, осылайша Касабланканың Wydad командасын жеңді. Клуб бұл жетістігін келесі жылы қайталады. 1959 жылы финалға үшінші рет қатысқан клуб Рабаттың FAR командасына есе жіберді. Бірақ, MC Oujda төртінші рет қатысқан финалда FUS Rabat командасын жеңіп алды. 1962 жылы MCO соңғы Тақ кубогын Маракештің Kawkab Athletic Club командасынан жеңіп алды. Он жылдан кейін, MC Oujda 1972 жылы Магриб кубогын жеңіп, Марокконың Botola Pro турнирін жеңіп алғаннан кейін үш жыл өткен соң қайта жеңіске жетті. US Musulmane d'Oujda – Оуджа қаласындағы тағы бір футбол клубы.