Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аужила (أوجلة) – Ливияның солтүстік-шығысындағы Киренаика аймағындағы Әл-Вахат ауданындағы оазис қаласы. Ежелгі заманнан бері жоғары сапалы құрма өсірілетін жер ретінде белгілі. VII ғасырдағы арабтардың басып алуынан бастап ислам осы қауымдастықта маңызды рөл атқарып келеді. Оазис Мысыр мен Ливияның Триполисі арасындағы шығыс-батыс керуен жолында, сондай-ақ Бенгази мен Сахель арасындағы, Чад көлі мен Дарфур өңіріне дейінгі солтүстік-оңтүстік жолында орналасқан. Бұл қала бұрынғыда маңызды сауда орталығы болған. Жергілікті тұрғындар терең құдықтардан су алып, шағын бақшалар шаруалық етеді. Соңғы кезде мұнай өнеркәсібі жұмыспен қамтудың маңызды көзіне айналды.
Awjila (أوجلة) is an oasis town in the Al Wahat District in the Cyrenaica region of northeastern Libya. Since classical times it has been known as a place where high quality dates are farmed. From the Arab conquest in the 7th century, Islam has played an important role in the community. The oasis is located on the east west caravan route between Egypt and Tripoli, Libya, and on the north south route between Benghazi and the Sahel between Lake Chad and Darfur, and in the past was an important trading center. The people cultivate small gardens using water from deep wells. Recently, the oil industry has become an increasingly important source of employment.
Орналасқан жері
Аужила және оған іргелес Жалу оазисі шалғай орналасқан, солтүстік-батыстағы Аждабия мен оңтүстік-шығыстағы Куфра арасындағы шөл жолындағы жалғыз елді мекендер. 1872 жылғы мәліметтерде үш оазистің жиынтығы сипатталған: Аужила оазисі, шығыста Жалу (Жаллу), ал солтүстік-шығыста Лешкерре (Жихарра). Әрбір оазисте құрма пальмаларымен жамылған шағын төбешік болған, төңірегі сода тұздары сіңген қызыл құммен қоршалған. Осы оазистерде 9000-10000 адам тұрған. Оазис тұрғындарының көп бөлігі берберлер, соның ішінде бербер тілінің түбірлерінен тараған тілдерде сөйлейтіндер де бар. 2005 жылғы мәліметтер бойынша Аужила тілі жоғары деңгейде жойылу қаупінде тұр.
Awjila and the adjoining oasis of Jalu are isolated, the only towns on the desert highway between Ajdabiya, to the northwest, and Kufra, to the southeast. An 1872 account describes the cluster of three oases: the Aujilah oasis, Jalloo (Jalu) to the east and Leshkerreh (Jikharra) to the northeast. Each oasis had a small hill covered in date palm trees, surrounded by a plain of red sand impregnated with salts of soda. Between them these oases had a population of 9,000 to 10,000 people. The people of the oasis are mainly Berber, and some still speak a Berber origin language. As of 2005 the Awjila language was highly endangered.
Классикалық дәуір
Авжила (Аугила) оазисі Геродот (б.з.д. 484 – 425 ж.) еңбектерінде айтылады. Ол Сиртис-Майордың жағалауы мен Аугила оазисі арасында көшіп-қонып жүрген көшпелі Насамондарды сипаттайды, олар жергілікті халықтан салық алуы мүмкін. Геродоттың сөзіне қарағанда, Аммониум оазисінен (қазіргі Сива) Аугила оазисіне дейін саяхат 10 күнге созылған. Бұл қашықтықты неміс саяхатшысы Фридрих Хорнеман (1772–1801) растады, ол осы қашықтықты 9 күнде басып өтті, бірақ керуендер әдетте 13 күн жұмсайды. Жазда Насамондар малларын жағалауда қалдырып, оазиске құрма жинауға баратын. Оазисте тұрақты тұрғындары да болған. Птолемей (б.з.д. 90 – 168 ж.) грек отарлаушыларының Насамондарды жағалаудан шығарып, Аугилаға қоныстандырғанын айтады. 562 жылы жазған Прокопийдің мәліметінше, тіпті оның заманында да Ливиядағы екі қала, екеуі де Аугила деп аталған, Аммон мен Македондық Александрға құрбан шалу салты сақталған. Ол, әдетте, қазіргі Сирт шығанағындағы Эль-Агила және Авжила оазисін меңзеген болуы мүмкін. Прокопийдің айтуынша, Византия императоры Юстиниан I (шамамен 482 – 565 ж.) оазистегі ғибадатханаларды христиан шіркеулеріне айналдырған. VI ғасыр географы Византиялық Стефан Аугиланы қала ретінде сипаттаған.
The Awjila (Augila) oasis is mentioned by Herodotus (c. 484 – 425 BC). He describes the nomadic Nasamones who migrated between the coasts of Syrtis Major and the Augila oasis, where they may have exacted tribute from the local people. Herodotus says it was a journey of ten days from the oasis of Ammonium, modern Siwa, to the oasis of Augila. This distance was confirmed by the German explorer Friedrich Hornemann (1772–1801), who covered the distance in nine days, although caravans normally take 13 days. In the summer the Nasamones left their flocks by the coast and travelled to the oasis to gather dates. There were other permanent inhabitants of the oasis. Ptolemy (c. 90 – 168) implies that the Greek colonists had forced the Nasamones to leave the coast and take up residence in Augila. Procopius, writing around 562, says that even in his day sacrifices continued to be made to Ammon and to Alexander the Great of Macedon in two Libyan cities that were both called Augila. He was probably referring to what are now El Agheila on the Gulf of Sirte and the oasis of Awjilah. According to Procopius the temples of the oasis were converted into Christian churches by the Byzantine Emperor Justinian I (c. 482 – 565). The 6th century geographer Stephanus of Byzantium described Augila as a city.
Соңғы жылдары
Бүгінде Аужила тұрғындарының негізгі қызметі – егіншілік және мұнай секторы компанияларында жұмыс істеу, себебі бұл аймақ Ливияның байлығының бастауы. Басты егістер – пальма ағаштарының көптеген сорттарынан алынған құрма, помидор және дәнді дақылдар. Әужіла оазисі құрманың жоғары сапасымен әйгілі. 1960 жылдардан бастап мұнай өнеркәсібі бұрынғы тыныш ауылдың дамуына серпін берді. 1968 жылы ауылдың халқы шамамен 2000 адамды құрады, ал 1982 жылы он екі мешітпен қамтамасыз етіліп, 4000-нан асты. 2007 жылғы саяхатшылар нұсқаулығында халық саны 6790 адам деп көрсетілген. Атиқтың Ұлы мешіті – Сахараның ең көне мешіті, өзіне тән архитектуралық стилімен және табиғи түрде салқындатылатын бөлмелерімен ерекшеленеді. Жаздың қайнар ыстығында бөлмелер салқын, ал түнінде жылы болады. Оазис 2006 жылдың 29 наурызында болған күн тұтылуын тамашалау үшін танымал мақсат болды.
Today the main activities of the people in Awjila are agriculture and working for the oil sector companies, as this area is the cradle of Libyan wealth. The main crops are dates from the many varieties of palm trees, tomatoes, and cereals. The Awjila oasis is known for the high quality of its dates. Starting in the 1960s, the oil industry drove growth in the once sleepy village. In 1968 the population of the village was about 2,000 people, but by 1982 it had risen to over 4,000, supported by twelve mosques. A 2007 travel guide gives the population as 6,790. The Great Mosque of Atiq is the oldest masjed (mosque) in the Sahara with its unique style of architecture with rooms that are naturally air conditioned. In the scorching heat of the summer days the rooms are cool and at night they are warm. The oasis was a destination for viewing the Solar eclipse of March 29, 2006.