Кіріспе

АҚШ-тың кішкентай ядролық қаруы

Genie қолданбасы

W25 бағдарламасы 1951 жылдың наурыз айында Әскери қолдану бөлімі ядролық қаруды жау әуе шабуылдарын тойтару үшін пайдалануды ұсынғанда басталды. Бірақ, бірден шаралар қабылданбады, себебі қару-жарақ пен зымырандардың технологиялық деңгейі ұсынысты іске асыру үшін жеткіліксіз болды. Технология тез дамыды және 1952 жылдың ақпанында Бірлескен штабтар кеңесі мәселені зерттеуді Әуе кеңесіне тапсырды. Зерттеу 1953 жылдың қаңтарында аяқталды, онда қару-жарақ, ракета және зымыранмен тасымалданатын оқ-дәрілердің мүмкіндігі, оларды ұшырушы және бомбалаушы ұшақтардан қолдану мүмкіндігі көрсетілді. Кеңес RIM 8 Talos, CIM 10 Bomarc және MIM 3 Nike Ajax жер-әуе қорғаныс зымырандары үшін ядролық оқтарды әзірлеуді ұсынды. Есепті талқылау барысында ондаған мың әуе қорғаныс оқ-дәрілері қажет болады деп есептелді, сондықтан олардың құнын төмендету үшін ядролық материалдарды үнемді пайдалану қажет болды. Сонымен қатар, АҚШ Әуе күштері жоғары жылдамдықты, ядролық қаруланған, әуеден әуеге зымыранды қалады. Әуе күштері әуе қорғанысы бейбіт уақытта жұмыс істейтіндіктен, белгісіз ұшақ жау екеніне көз жеткізгеннен кейін ғана оған шабуыл жасау үшін адамның қатысуы қажет деп санды. Sandia ұлттық зертханасы 1952 жылдан бері ядролық қарудың жоғары биіктікте жұмыс істеуін зерттеп, 1953 жылдың тамызында төмен қысымда жоғары кернеудің бұзылуы ғана маңызды мәселе екенін анықтады. Бұл қазіргі қару-жарақтар жарамсыз екенін білдірді, сондықтан шешімдер іздестірілді. Көп ұзамай, мәселені электрлік доғаның пайда болуын болдырмау үшін жоғары қысымды ауамен толтырылған герметикалық ядролық қаруды қолдану арқылы шешуге болады деген шешімге келді. 1953 жылдың қазанында әуе қорғаныс бағдарламалары ерекше өзгеріске ұшырады, себебі олар қарудың ядролық және ядролық емес компоненттерін стандарттаудың сол кездегі бағылымын қабылдамады. Бұл әуе қорғаныс оқ-дәрілерінің қолдануға дайын болуы, ерте жарылуға төзімді болуы және ядролық материалдарды үнемді пайдалануы қажеттігімен негізделді. Sandia әуеден әуеге зымыранның оқ-дәрісінің оптималдық мөлшерін зерттеді және 1954 жылдың мамырында Атом энергиясы жөніндегі комиссия әуеден әуеге ядролық оқ-дәріні әзірлеуді бастады. 1954 жылдың мамырында оқ-дәрінің әскери сипаттамалары нақтыланды. Ол 30 күн дайын күйде қалуға, 100000 фут (30480 м) биіктікте 50 сағат ұшуға және температураға төтеп беруге қабілетті болуы керек еді. Оқ-дәрі бойлық ось бойымен үдеуге және перпендикуляр осьтер бойымен үдеуге төтеп беруге қабілетті болды. 1954 жылдың маусымында Mark 25, Mark 30 және Mark 31 аттары ресми түрде қабылданды. Әуе күштері ракеталық жүйелерге, соның ішінде қаруландыру және оқ-дәріні орнату жүйесіне жауапты болды, ал АЭК оқ-дәріні және оған байланысты құрастыру, сынау және өңдеу жабдықтарын жеткізді. Ракетаның бастапқы аты Ding Dong болды және ол F 86 Sabre, F 89 Scorpion және F 100 Super Sabre ұшақтарына тасымалдауға оңтайландырылды. Ракетаның диаметрі болмауы керек еді, бірақ дейін ауытқулар зерттелді. 1954 жылдың қарашасында өлімге әкелу ықтималдығы туралы зерттеу жарияланды. Жоғары қуаттылық қарудың өлімге әкелетін радиусын арттырғанмен, жоғары қуаттылық ұшыру ұшағының қауіпсіз қашуын қамтамасыз ету үшін ұшыру қашықтығын ұлғайтуды талап етті. Бұл қарудың дәлдігін төмендетіп, қуаттылықтың артуынан алынған пайданы жойды. Ядролық материалды өлтіру құны да зерттелді және ядролық материалда ең үлкен қару диаметрі ең тиімді екені анықталды. Алайда, үлкен қару-жарақтар үлкен ракетаны қажет етеді және ұшақтардың үйлесімділігімен проблемалар тудырады. Ақырында диаметрінде тоқталды. 1955 жылдың қаңтарында бірлескен зерттеу тобы таратылып, "Әуеден әуеге зымыран" бірлескен жоба тобы болып қайта құрылды. Сол кезде қарудың салмағы шамамен болды. 1955 жылдың наурыз айында қорғаныс министрінің орынбасары ракетаның және оның оқ-дәрісінің толық әзірленуіне рұқсат берді. Сол айда әуе күштері қаруды 1957 жылға дейін іске қосуды қалайтынын білдірді. Қажетті сандар болғандықтан, олар қаруды көптеп өндіруді сұрады, бірақ нақты өндіріс директивасы болмағандықтан, АЭК өтінішті қабылдамады. Әскери байланыс комитеті кейіннен ракета қолдануға дайын болғанда, 1957 жылдың қаңтарында оқ-дәріні өндіріске беруді талап етті. Қарудың басқа қарулармен максималды түрде алмастырылуы тиіс болды, егер ол қарудың герметикалық дизайнына зиян келтірмесе. Қаруды кем дегенде 30 күн бойы пайдалануға дайын күйде сақтауға болады, 90 күн қажет болса, егер мұндай талап өндіріс мерзімін кешіктірмесе. Оқ-дәрі 75000 фут (22860 м) биіктігінде, ал 100000 фут (30480 м) биіктігінде жұмыс істеуге қабілетті болды. Диаметрі болды, ал ұзындығы мен салмағы ең аз болуы керек еді. Осы кезде қарудағы жылу батареяларын пайдалану туралы алаңдаушылық туды, себебі жарылыс тудыруға қажетті барлық компоненттер оқ-дәрінің ішінде болады. Сондықтан бағалау жасалды және 1955 жылдың сәуір айында бірнеше қауіпсіздік опцияларын сипаттаған есеп жарияланды. Ақырында автоматты қауіпсіз/қолдану құрылғысы таңдалды, ол детонаторларға жоғары кернеулі қосылыстарды ажыратты. Оны оқ-дәрінің ішіне және оқ-дәріге бейімдеу жинағына емес, орналастыру арқылы жүйе x блогының конденсаторын және жылу батареясын қысқарта алатын болды. 1955 жылдың мамырына қарай ракета, AIR 2 Genie пішінін ала бастады. Басқарылмайтын ракетаның ұшу қашықтығы болды және ұшыру жылдамдығынан жоғары болды. Ұзындығы , қанаттары жиналғанда диаметрі болды және қанаттары кеңейтілгенде . Оқ-дәрі зауытта қысыммен толтырылды, биіктікте жоғары кернеулі доғаның пайда болуын болдырмау үшін. 1955 жылдың маусымында әуе күштері оқ-дәрі өндірісін үдетуді сұрады, бұл қысқа мерзімдік орналасу үшін уақытша оқ-дәріні шығаруға мүмкіндік береді, ол қолданысқа келгеннен кейін Mark 25 оқ-дәрілерімен ауыстырылады. Уақытша оқ-дәрілер EC 25 (төтенше жағдай оқ-дәрісі) деп аталады, ал өндіріс оқ-дәрілері Mark 25 Mod 0 немесе W25 0 оқ-дәрісі деп аталады. Дизайн 1956 жылдың шілдесіне жоспарланған, ал алғашқы өндіріс оқ-дәрілері 1957 жылдың маусымында шығарылды. Төтенше жағдай оқ-дәрілері 1956 жылдың желтоқсанынан бастап өндірілді. Бастапқыда ракета F 86 Sabre үшін сертификатталды, ал кейінірек F 101 Voodoo және F 106 Delta Dart ұшақтары қолдануға келгенде мүмкіндіктер кеңейтілді. Қару үлкен жетістік деп саналды, себебі ол аз күтім мен тексеруді қажет ететін жаңа буын қарулардың бірі болып есептелді — қарағай блогына ұқсас "ағаш" бомбасы. 1961 жылдың қаңтарында Sandia қару үшін қоршаған ортаны қауіпсіздендіретін құрылғыны әзірлеуді сұрады. Бұл инерциялық қосқышпен жүзеге асырылды, нәтижесінде Mark 25 Mod 1 оқ-дәрісі пайда болды. Қару 1962 жылдың наурыз айында қару-жарақ қорына енгізілді. W25 1984 жылы қолданудан шығарылды.

Өркендетілген және барлық ураннан жасалған оқ-дәрі

1956 жылдың маусым айында W25 күшейтілмеген жарық басқа қанағаттанбаушылық туралы бейресми пікірлер айтылды. Албукерки операциялық кеңсесі мұндай қаруға ешқандай ресми өтініш түспегенін, ал әскерилер дереу осындай өтінішті ұсынды деп жауап берді. 1956 жылдың шілдесінде алдын ала зерттеу аяқталды, онда Genie қолданылымының өлшемдік шектеулеріне байланысты, жаңа жарық бас жасау үшін толық қайта жобалау қажет екені айтылды. Бұл зерттеуден кейін W25-тің плутоний қаупі және толығымен ураннан жасалған қару өндіру туралы алаңдаушылықтар мен сұрақтар туды. 1956 жылдың қарашасында зерттеу тобы құрылды, ол плутоний қаупін белгілі бір деңгейде азайтуға болатынын, бірақ берілген кеңістік шектеулерінде, зеңбірек типті құрылғыны қолданбастан, толығымен ураннан жасалған жарық бас жасау мүмкін емес екенін хабарлады. 1957 жылдың мамырында АЭК-ке бөлінетін материалдардың мөлшерін арттырмай, плутоний қаупін азайту жолдарын зерттеу тапсырылды. Бұл зерттеудің нәтижелері құпия болып қала береді, бірақ өтінім 1957 жылдың қарашасында тоқтатылды.

Дизайн

W25 диаметрі және ұзындығы болды, салмағы шамамен құрады. Ядролық қаруы ішке қабатылатын типтес және герметикалық конструкциямен жасалған.