Кіріспе

Гемаса бояуы – неміс химигі және бактериологы Густав Гемасаның құрметіне аталған, цитогенетикада және малярия және басқа да паразиттік инфекциялардың гистопатологиялық диагнозында қолданылатын нуклеин қышқылы бояуы.

Қолданылуы

Ол ДНК-ның фосфат топтарына тән және аденоин-тимин байланысының жоғары концентрацияланған ДНК аймақтарына жабысады. Гиемса бояуы хромосомаларды бояу үшін және көбінесе кариограмма (хромосома картасы) жасау үшін қолданылатын, әдетте G-бандинг деп аталатын әдіс. Ол транслокациялар және қайта орналастырулар сияқты хромосомалық аберрацияларды анықтауға мүмкіндік береді. Ол трофозоит Trichomonas vaginalis-ті, жасыл түсті шырыш және ылғалды препаратта қозғалмалы жасушалармен бірге, бояйды. Гиемса бояуы – дифференциалдық бояу, мысалы, ол Райт бояуымен біріктіріліп, Райт-Гиемса бояуын құрайды. Оны патогенді бактериялардың адам жасушаларына жабысуын зерттеу үшін қолдануға болады. Ол адам жасушаларын күлгіш қызғылт, ал бактерия жасушаларын қызғылт түске бояйды. Ол малярияны қоздыратын Plasmodium түрлерінің, сондай-ақ кейбір спирохеталар мен протозоалық қан паразитінің гистопатологиялық диагностикасында қолданылады. Ол сонымен қатар, иесі тініндегі Wolbachia жасушаларын бояу үшін де қолданылады. Гиемса бояуы – перифериялық қан жағылмалары мен сүйек миының үлгілері үшін классикалық қан бояуы. Эритроциттер күлгіш қызғылт, тромбоциттер ашық күлгіш қызғылт, лимфоциттердің цитоплазмасы аспан көгі, моноциттердің цитоплазмасы ашық көк, ал лейкоциттердің ядролық хроматині қызғылт түске боялады. Бұл Yersinia pestis-тің классикалық "түйреуіш" пішінін көрсету үшін де қолданылады. Гиемса бояуы хромосомаларды визуализациялау үшін де қолданылады. Бұл, әсіресе, цитомегаловирус инфекциясын анықтау үшін маңызды, онда классикалық белгі – "байқушы көз" пішіндес вирустық инклюзия. Гиемса Histoplasma саңырауқұлағын, Chlamydia бактерияларын бояйды және маст жасушаларын анықтау үшін қолданылуы мүмкін.

Ұрпақ

Гиемса ерітіндісі метилен көк, эозин және Азур В қоспасы болып табылады. Бұл бояу әдетте саудада қолжетімді Гиемса ұнтағынан дайындалады. Микроскопқа арналған слайдтағы сынаманың жұқа қабаты 30 секунд бойы таза метанолмен бекітіледі, оны суға батыру арқылы немесе слайдқа метанолдың бірнеше тамшысын қою арқылы. Слайд жаңадан дайындалған 5% Гиемса бояу ерітіндісіне 20–30 минутқа (төтенше жағдайларда 10% ерітіндіде 5–10 минут қолдануға болады) салынады, содан кейін мұнай сумен шайылып, кептіріледі.