Кіріспе

Хомо сапиенс түріндегі ақуызды кодтайтын ген. Синаптофизин, сонымен қатар негізгі синаптылық көпіршік ақуызы p38 ретінде белгілі, адамдарда SYP генімен кодталады.

Геномдық

Ген Х хромосомасының қысқа қолда орналасқан (Xp11.23-p11.22). Оның ұзындығы 12 406 базалық жұпты құрайды және ол минус тізбегінде жатыр. Кодталатын белок 313 аминқышқылынан тұрады, ал болжамды молекулалық салмағы 33,845 кДа.

Молекулалық биология

Бұл 38 кДa салмақты, төрт трансмембраналық домені бар синаптық везикула гликопротеіні. Ол нейроэндокринді жасушаларда және ми мен жұлынның синаптық беріліске қатысатын дерлік барлық нейрондарында кездеседі. Бұл нейроэндокриндік ісіктердің маркері болып табылады, ал синапста кең таралғандығы синаптарды сандық бағалау үшін синаптофизинмен иммунобояу қолдануға мүмкіндік берді. Бұл ақуыздың нақты функциясы белгісіз: ол маңызды синаптық везикула ақуызы – синаптобревинмен өзара әрекеттеседі, бірақ жануарларда синаптофизин генін тәжірибелік түрде жойған кезде, олар қалыпты дамиды және жұмыс істей береді. Дегенмен, соңғы зерттеулер көрсеткендей, егешқұйрықтарда синаптофизиннің жойылуы зерттеу қызметінің жоғарылауы, жаңа нысандарды тану қабілетінің нашарлауы және кеңістіктік оқытудың төмендеуі сияқты мінез-құлық өзгерістеріне әкеледі.

Клиникалық маңызы

Бұл ген Х-хромосомасына байланысты зиякерлік кемістікке қатысты. Иммуногистохимия қолданып, синаптофизин әртүрлі жүйке және нейроэндокриндік тіндерде, соның ішінде бүйрек үсті безінің және ұйқы без аралдарының жасушаларында анықталады. Бұл тіндердің ерекше белгісі ретінде, олардан туындаған ісіктерді, мысалы, нейробластома, ретинобластома, феохромоцитома, карциноид, ұсақ клеткалы карцинома, медуллобластома және миық безінің қабықшалық карциномасын анықтауға қолданылады. Диагностикалық мақсатта, ол көбінесе хромогранин А-мен бірге қолданылады.

Өзара әрекеттесулер

Синаптофизин AP1G1 және SIAH2 молекулаларымен өзара әрекеттесетіні көрсетілген.