Кіріспе
Американдық актер Лу Тельген (туған аты Исидор Луи Бернард Эдмон ван Доммелен; 26 қараша 1881 немесе 1883 – 29 қазан 1934) – Нидерландта туған театр және кино актері, кинорежиссер және сценарийші.
Lou Tellegen (born Isidor Louis Bernard Edmon van Dommelen; November 26, 1881 or 1883 – October 29, 1934) was a Dutch born stage and film actor, film director and screenwriter.
Ерте өмір
Лу Тельген Синт-Оденродеде Исидор Луи Бернард Эдмон ван Доммелен ретінде дүниеге келді, ол Батыс Үндістан армиясының ажырасқан, бірақ әлі үйдес болмаған лейтенанты Исидор Луи Бернард Эдмон Тельгеннің (1836–1902) және оның серіктесі Анна Мария ван Доммеленнің (1844–1917), Эдуард Хендрик Ян Шторм ван 'с Гравезанденің жесірінің некеден тыс баласы еді. Ол 1903 жылы Амстердамда сахнада алғаш рет өнер көрсетті, ал келесі бірнеше жылда оның беделі артып, Парижге шақырылды. Соңында ол Сара Бернхардтпен бірнеше рөлде ойнады, олармен романтикалық қарым-қатынаста болды. 1910 жылы ол Бернхардтпен бірге Францияда түсірілген және Александр Дюманың ұлының пьесасы негізінде жасалған «Камелия гүлді ханым» (La dame aux camélias) атты үнсіз фильмінде кинодағы дебютін жасады.
Мансап
1910 жылы Тельген мен Бернхардт АҚШ-қа сапар шекті, онда «The New York Times» газеті алғаш рет олардың үлкендерге үйлену туралы хабарландыруын жариялады, бірақ кейіннен оны қайтарып алды. (Ол одан 37 жас үлкен еді.) 1912 жылы Францияға оралғаннан кейін олар екінші бірлескен фильмін – «Les Amours de la reine Élisabeth» (Елизавета патшайымның махаббаттары) түсірді, ал келесі жылы «Адриен Лекувр» фильмін жасады. Соңғы фильмтің жоғалып қалғаны айтылады. 1913 жылдың жазында Тельген Лондонға барып, Оскар Уайльдтың «Дориан Грейдің портреті» романы негізінде пьеса қойып, өзі де ойнады. АҚШ-қа қайта шақырылған Тельген театр өнерімен айналысып, 1915 жылы «The Explorer» деп аталатын алғашқы американдық фильмін түсірді, одан кейін «The Unknown» фильмінде Дороти Дэвенпорт оның әріптесі болды. Экрандағы ең сұлу актерлердің бірі саналатын ол Джеральдин Фаррармен бірге үш фильмге түсті.
Жеке өмір
Тельген барлығы төрт рет үйленді, алғаш рет 1903 жылы мүсіншімен (осы одақтан қызы дүниеге келді), екінші рет 1916 жылы Фаррармен. Фаррармен некесі 1923 жылы ажырасумен аяқталды. Оның үшінші әйелі актриса Нина Романо (шынайы аты: Изабель Крейвен Дилворт) болды, одан ұлы болды. Төртінші әйелі – үнсіз фильм жұлдызы Ив Казанова (шынайы аты Джулия Хорн) болды. 1929 жылдың 25 желтоқсанында Тельген темекі шегіп ұйықтап қалғаннан кейін бетін күйдіріп алды. Ол сол кезде қаладан тыс қойылымға дайындалып жатқан еді. Тельген бұл зақымды емдеу үшін кең ауқымды пластикалық операция жасаты.
Кейінгі мансабы және өлімі
1931 жылы ол өзінің «Әйелдер мейірімді болған» атты автобиографиясын жазды. 1931 жылға қарай Тельгеннің танымалдылығы төмендеп, актерлік жұмыс табу қиынға соқты. Ол сондай-ақ, үлкен қарызға батып, банкроттыққа өтініш берді. Осы шамада Тельгенге рак диагнозы қойылды, бірақ бұл ақпарат одан жасырылды. Тельген көп ұзамай көңілсіздікке түсті. 1934 жылдың 29 қазанында, ет өнеркәсібі мұрагері Джек Кудейдің жесірі Эдна Кудейдің қонағы ретінде, Голливудтағы 1844 Солтүстік Вайн көшесіндегі Кудей сарайында (қазіргі Голливуд тас жолының Вайн Франклин астыңғы өткелінің орны), Тельген өзін ванна бөлмесіне құлыптап, содан соң қырқып, бетін пудрамен жақты. Толық бойы көрінетін айнаның алдында тұрып, ол тігін қайшысымен жүрегіне жеті рет пышақтады. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Тельген өзін-өзі өлтірген кезде оның мансабына қатысты газет кесінділерімен оранылған. Тельгеннің өлімі туралы сұраққа бұрынғы әйелі Джеральдин Фаррар: «Неге менің қызығуым болуы керек?» деп жауап берді. Тельгеннің денесі кремацияланып, күлі теңізге шашылды.