Малави саяхаткері Броун Джеймс Мпингањираның өмірі мен саяси жолы
Brown Mpinganjira
Браун Джеймс Мпинганджира – малавийский политик, борец за демократию. Его заключение в 1986 г. стало катализатором перемен в Малави, приведшим к многопартийности.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малави саясаткері
Malawian politician
Браун Джеймс Мпинганджира (7 қараша 1950 жылы туған), көпшілікке БЖ ретінде танымал, Малави саясаткері. Ол 1986 жылы тұтқындалған кездегі бір партиялық жүйенің әділетсіздіктерімен күресу үшін осы мүмкіндікті пайдаланды. Түрмеде ол басқалармен бірге жұмыс істеді және Малавидің саяси бағытын өзгерту жолдарын іздеу үшін уақыттарын жұмсады. Мпинганджира 1986 жылы тұтқындалып, 1991 жылы халықаралық қысым нәтижесінде босатылды. Босатылғаннан кейін ол Британ Кеңесінде жұмыс істеді және Малавидің бір партиялық мемлекет болып қала беруі немесе көп партиялық демократияға айналуы үшін референдум өткізуді талап ететін ұйым құруға халықаралық қауымдастықтың қолдауын алды. 1993 жылғы референдумда малавиліктер көп партиялық демократияны қолдады, бұл сайлау тарихындағы маңызды оқиға болды. Алғашқы көп партиялық сайлауда Мпинганджира өзінің туған қаласы Муланжеде Парламент депутаты болып сайланды. 1994 жылы ол Муланже-Орталық округінен депутат болып сайланып, 15 жыл қызмет етті. Парламентте өткізген 15 жылында Мпинганджира жарқын саяси мансапқа ие болды және Малавидегі ең көрнекті саяси саясаткерлердің бірі саналады. Ол 2004 жылы Ұлттық Демократиялық Альянс (ҰДА) партиясынан президенттікке кандидат болып түсті, ал 2009 жылы Мгиризано коалициясы (МХП және ҰДП) партиясынан вице-президенттікке кандидат болды.
Brown James Mpinganjira (born 7 November 1950), popularly known as BJ is a Malawian Politician who used his 1986 detention to fight the injustices of the then one party state. He worked with others in prison and used their time to devise ways on how to change the direction of Malawi's political state. Mpinganjira was detained in 1986 and was released in 1991 due to international pressure. He began working for British council upon his release and received support from international community to form a pressure group and lobby for a referendum to decide whether Malawi was still to remain a one party state or become a multi party democracy. In the 1993 referendum, history was made at the polls when Malawians voted for multi party democracy. In the first multi party elections, Mpinganjira contested as Member of Parliament in his home town Mulanje. He won the parliamentary seat in 1994 and served as an MP for Mulanje Central for 15years. In the 15 years that he was in parliament, Mpinganjira had a colourful political career and is one of the best political masterminds in Malawi. He has contested once as a presidential candidate for National Democratic Alliance (NDA) in 2004 and as a running mate in the Mgwirizano Coalition (MCP & UDF) in 2009.
Ерте өмір
Браун Джеймс Мпинганжира 1950 жылдың 7 қарашасында Малавидің Оңтүстік аймағындағы Муланже ауданында доктор Джеймс Мпинганжира мен оның әйелі Элла Манхокве Мпинганжираның (медбике) отбасында дүниеге келді. Браун 9 баланың ағасы. Ол бастауыш білімін Чиситу бастауыш мектебінде алды, содан кейін Блантайр орта мектебінде орта білімін жалғастырды. Ол Германияның Кёльн қаласында журналист ретінде оқыды және Англияның Лестер университетінде жаппай ақпарат құралдары саласында магистратураны бітірді.
Brown James Mpinganjira was born on 7 November 1950 to Dr James Mpinganjira and his wife Ella Mankhokwe Mpinganjira, a nurse, in Mulanje district, Southern Region of Malawi. Brown is the first born in a family of 9 children. He did his primary education at Chisitu Primary School and proceeded to do his secondary school at Blantyre Secondary School. He then trained as a journalist in Cologne, Germany, and attained his master's degree in mass journalism from University of Leicester, England.
Мансап
Браун 1982 жылы Малави үкіметінің Ақпараттық қызметтер департаментінде Бас ақпараттық қызметкер болар алдында мемлекеттік Малави радио хабар тарату корпорациясында жұмыс істеді. 1985 жылы ол Ақпараттық қызметтердің бас орынбасары болып тағайындалды және бір жыл қызмет еткен соң, ешқандай айып тағылмастан қамауға алынып, ұсталды.
Brown has worked at the state owned Malawi Broadcasting Corporation before becoming the Principle Information Officer in the Malawi Government Information Services Department in 1982. In 1985 he was promoted to Deputy Chief Information officer where he served for a year before being arrested and detained without charges.
Тұтқын
Б.Ж. 1986 жылы Камузу Банда режимі кезінде бас ақпарат қызметкерінің орынбасары болып жұмыс істеген кезде ұсталды және 1991 жылы босатылғанға дейін Зомбадағы Микую түрмесінде отырды. Түрмеде Мпинганджира, басқа тұтқындармен бірге, бір партиялық жүйені аяқтау үшін халықаралық араласу іздеу арқылы қызметін бастады. 1991 жылы босатылғаннан кейін Мпинганджира Британдық кеңесте жұмыс істей бастады, бұл оған сыртқы байланыстарды жалғастыруға мүмкіндік берді, ол түрмеде бастаған күресін осылай жалғастырды. Ол сол кездегі UDF қысым тобының құрылуына қатысты және көп партиялық демократия үшін үгіт жүргізді. Сондай-ақ, ол "nkhani za ku Malawi" деп аталатын жасырын газет шығарды, оны Малавидегі адам құқықтарының бұзылуы туралы халықты хабардар ету үшін пайдаланды.
BJ was detained under the Kamuzu Banda regime when he was the Deputy Chief Information Officer in 1986 and spent time at Mikuyu Prison in Zomba until his release in 1991. While in prison Mpinganjira, together with other detainees began operations by seeking international intervention to end the one party system. After his release in 1991, Mpinganjira started working for British council, which gave him the perfect cover for outside connections to continue the fight he had started while in prison. He co founded the then pressure group UDF and campaigned for a multi party democracy. He also had an underground newspaper that he titled "nkhani za ku Malawi" which he used to sensitise people on the issues of human rights violations going on in Malawi.
Саяси мансап
1994 жылы доктор Хастингс Камузу Банда жеңіліске ұшырады, ал Бакили Мулзузи Малавидің екінші президенті болып сайланды. Браун Мпинганджира Муланже Орталық округінен Парламент депутаты болып сайланды және Бакилидің өкілеттігі кезінде министр қызметін атқарды, ол оның жақын серігі ретінде танылды. 1994 жылдың мамыр айында ол Ақпарат, телерадио хабарларын тарату, пошта және телекоммуникация министрі болып тағайындалды. Осы министрлікте қызмет еткен кезіндегі ең маңызды жетістіктері – телеарна, жеке радиостанциялар, Малавиде ұялы телефон байланысының және интернет-қызметтердің енгізілуі болды. 1997 жылдың шілдесінде ол Білім министрі болып тағайындалды. 1999 жылдың мамырында Малави президенті ретінде екінші мерзімге сайланғаннан кейін Мулзузи Мпинганджираны 2000 жылдың қаңтарына дейін Малавидің Сыртқы істер министрі етіп тағайындады, содан кейін ол Көлік және қоғамдық жұмыстар министрі болып тағайындалды. 2000 жылдың қазан айында Мулзузи Мпинганджираны үкіметтен шығарып, ол Білім министрі қызметін атқарған кезде достарына тиімді келісімдер жасау үшін 731 доллар көлемінде пара алды деген айыппен тұтқындады. Мпинганджира бұл айыптауларды саяси мақсатта десе жоққа шығарды. Ол сол кезде Мулзузидің конституцияны өзгертіп, үшінші мерзімге сайлануға тырысқан әрекетіне қарсы шыққанын айтты. Мпинганджираға тағылған барлық айыптар дәлелдердің жетіспеуіне байланысты алынып тасталды. Мпинганджира өзінің «Ұлттық демократиялық альянс» (ҰДА) партиясын құрды. Партия Мулзузидің үшінші мерзімге сайлануына қарсы күресу үшін құрылды. Мпинганджира және басқалар бұл олар күрескен демократия емес екенін, Мулзузиге тағы бір «өмірлік президент» болуға рұқсат етілмейтінін мәлімдеді. 2001 жылдың қазан айында Мпинганджира қайтадан тұтқындалды, бұл жолы мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айып тағылды. Айыптаулардың дәлелдемелері болмағандықтан 2002 жылдың сәуірінде қайтадан алынып тасталды. Конституцияға түзетулер енгізу туралы заң жобасы 2002 жылдың шілдесінде қабылданбады. Бұл Мпинганджираның үлкен жеңісі болды. 2004 жылғы президенттік сайлауда UDF үміткері Бингу ва Мутарика жеңіске жетті, ал Мпинганджираның ҰДА партиясы дауыстардың 8,7 пайызын ғана алып, төртінші орынға ие болды. Партия Ұлттық Ассамблеяға бірқатар депутаттарды, оның ішінде Билли Каунда мен Мпинганджираның өзі сайлауға көмектесті. Кейін Мпинганджира ҰДА партиясын таратып, өзі құрған Біріккен демократиялық фронтқа қайта қосылды. Партия 2004 жылдың тамызында ресми түрде тіркелуден шығарылды. 2009 жылдың мамырындағы президенттік сайлауда Мпинганджира (UDF тікелей бағытында) Малави Конгресс партиясының (МКП) президенттік үміткері Джон Тембомен бірге Тембоның вице-президенттік үміткері ретінде сайлауға қатысты. МКП және UDF екеуі де сайлауда Тембоны қолдады. Бұл жолы Мпинганджира президенттік сайлауда ғана емес, 15 жыл бойы Муланже Орталық округінің депутаты лауазымынан да айырылды. Сол кездегі вице-президент Джойс Банда президент Бингумен келіспей қалғаннан кейін, ол басқалармен бірге «Халық партиясын» құрды. Саяси аренада белсенді болмаған Мпинганджира партияға қосылып, партияның бас қазынашысы және вице-президенті болып қызмет етті. 2012 жылдың сәуірінде Малави президенті Бингу ва Мутарика қайтыс болды, оның орнына Джойс Банда президент болды. Мпинганджира 2013 жылдың маусым айында Су шаруашылығы және суландыру министрі болып тағайындалды. 2013 жылдың қыркүйегінде ол Ақпарат және азаматтық білім министрі болып тағайындалды, ол 2014 жылдың мамырына дейін осы лауазымды атқарды. 2004 жылғы жалпы сайлауда Джойс Банданың үміткерлігі ДПП-ның Питер Мутарикадан жеңілді. 2015 жылдың мамырында Мпинганджира «Халық партиясынан» кетті. 2018 жылдың қаңтарында Мпинганджира президент Питер Мутарика митингісінде ДПП партиясына қабылданды. 2018 жылдың ақпан айында ол Ұлттық жолдар басқармасының кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. 2019 жылы Мпинганджираның екі ұлы Патрик Матола (Тәуелсіз, Чираджулу) және Чипилиро Мпинганджира (ДПП, Блантайр Орталық) Парламент депутаттары болып сайланды.
In 1994, Dr Hastings Kamuzu Banda was defeated and Bakili Muluzi was elected as Malawi's 2nd president. Brown Mpinganjira was elected as Member of Parliament for Mulanje Central and served as a Minister during Bakili's tenure and was known as his right hand man. In May 1994 he was appointed as the Minister of Information, Broadcasting, Post & Telecommunications. His notable achievement during his time in this Ministry was the introduction of a Television station, private radio stations, commencement of cellular or mobile phone in Malawi and the onset of internet services. In July 1997 he was appointed as Minister of Education. In May 1999 after winning a second term as President of Malawi, Muluzi appointed Mpinganjira as Minister of Foreign Affairs Minister of Foreign Affairs of Malawi up until Jan 2000 when he was then appointed as Minister of Transport and Public Works. In October 2000, Muluzi dropped Mpinganjira from his cabinet and he was arrested on charges of corruption and that he had taken a $731 bribe to offer lucrative deals to his friends when he was Minister of Education. Mpinganjira dismissed the charges as being politically motivated. He said then, that he broke with Muluzi over the latter's attempt to have the constitution changed so that he could run for a third term of office. Mpinganjira was acquitted of all charges as there was no evidence to support the claims. Mpinganjira formed his own party, the National Democratic Alliance (NDA). The party was formed on to fight the third term bill that Muluzi wanted. Mpinganjira and others retaliated that was not the democracy that they fought for and would not allow Muluzi to become another "life president". In October 2001, Mpinganjira was arrested again, this time on charges of treason. These charges were again dropped due to lack of evidence in April 2002. The bill proposing to change the constitution amendment was defeated in July 2002. This is one of Mpinganjira's greatest win. In the 2004 presidential election, the UDF candidate Bingu wa Mutharika won the elections and Mpinganjira's NDA was placed fourth, receiving only 8.7% of the vote. The party managed to contribute a number of Members of Parliament to the National Assembly among them Billy Kaunda and Mpinganjira himself. Mpinganjira later dissolved the NDA and rejoined the United Democratic Front, a party he helped to found. The party formally deregistered in August 2004. In the May 2009 presidential election, Mpinganjira (on a UDF ticket) ran alongside Malawi Congress Party (MCP) presidential candidate John Tembo as Tembo's vice presidential candidate. The MCP and the UDF both supported Tembo in the election. This time Mpinganjira not only lost the presidential race but he lost his seat as MP for Mulanje Central after serving for 15 consecutive years. After the then vice president Joyce Banda fell out with President Bingu, she and others formed People's Party. Mpinganjira who had not been active on the political scene joined the part and served as Treasurer General of the party and vice president of the party. In April 2012, the president of Malawi Bingu wa Mutharika died, leaving Joyce Banda to take on the mantle as president. Mpinganjira was appointed to serve as Minister of Water Development and Irrigation in June 2013. In September 2013 he was then appointed as Minister of Information and Civic Education, a position he held until May 2014. In the 2004 general elections, Joyce Banda's candidature lost to DPP's Peter Mutharika. In May 2015, Mpinganjira resigned from the Peoples Party. In January 2018, Mpinganjira was welcomed into the DPP party by President Peter Mutharika at a rally. In February 2018, he was appointed as board chairman of the National Roads Authority. In 2019, two of Mpinganjira's sons, Patrick Matola (Independent, Chiradzulu) and Chipiliro Mpinganjira (DPP, Blantryre Central) were elected as Members of Parliament.