Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық сәулетші (1943 жылы туған)
Swiss architect (born 1943)
Питер Цумтор (; 1943 жылдың 26 сәуірінде туған) – Швейцариялық сәулетші, оның еңбектері жиі келісімсіз және минималистік деп сипатталады. Шағын фирманы басқарып жүрсе де, ол 2009 жылғы Прицкер сыйлығының және 2013 жылғы RIBA Royal Gold Medal жүлдесінің иегері болды.
Peter Zumthor (; born 26 April 1943) is a Swiss architect whose work is frequently described as uncompromising and minimalist. Though managing a relatively small firm, he is the winner of the 2009 Pritzker Prize and 2013 RIBA Royal Gold Medal.
Ерте өмір
Зумтор Швейцарияның Базель қаласында дүниеге келген. Оның әкесі жиһаз жасаушы болған, ол ерте жасынан дизайнмен танысып өсті және 1958 жылы ағаш шеберінің шәкірті болды. 1963 жылдан бастап туған қаласындағы Кунстгевербескуле (көркем-өнер және қолөнер мектебі) оқу орнында оқыды. 1966 жылы Зумтор Нью-Йорктегі Пратт институтында студент алмасу бағдарламасы бойынша өнеркәсіптік дизайн және архитектураны оқыды. 1968 жылы Граубюнден кантонының ескерткіштерді сақтау департаментіндегі архитектор-реставратор болып жұмыс істеді.
Zumthor was born in Basel, Switzerland. His father was a cabinet maker, which exposed him to design from an early age and led him to become an apprentice for a carpenter later in 1958. He studied at the Kunstgewerbeschule (arts and crafts school) in his native city starting in 1963. In 1966, Zumthor studied industrial design and architecture as an exchange student at Pratt Institute in New York. In 1968, he became conservationist architect for the Department for the Preservation of Monuments of the canton of Graubünden.
Мансап
Зумтор 1979 жылы жеке фирмасын құрды. Оның практикасы жылдам өсіп, халықаралық жобаларды қабылдау мүмкіндігі артты. Зумтор Оңтүстік Калифорния университетінің архитектура институтында және Лос-Анджелестегі SCI ARC (1988), Мюнхен техникалық университетінде (1989), Тулан университетінде (1992) және Гарвард дизайн мектебінде (1999) сабақ берді. 1996 жылдан бері Accademia di Architettura di Mendrisio-да профессор болып жұмыс істейді. Оның ең танымал жобалары: Kunsthaus Bregenz (1997) – Австриядағы Бодензе көліне (Bodensee) қарайтын, жылтыр шыны мен бетоннан тұрған текше; Вальстегі (Швейцария) жылу ванналарына ұқсас үңгір (1999); Ганновердегі ЭКСПО-2000 көрмесі үшін Швейцария павильоны – шара аяқталғаннан кейін қайта өңдеуге арналған толық ағаштан жасалған құрылым; Коломба діни мұражайы (2007), Кельн; және Брудер Клаус далалық шағын ғибадатханасы, Вахендорфқа жақын шаруашылықта. 1993 жылы Зумтор Берлиндегі Гестапо штаб-пәтері орналасқан жерде нацизм қылмыстарын көрсететін мұражай мен құжаттамалық орталық салу конкурсын жеңіп алды. Зумтордың ұсынысы үш қабатты ғимаратты бетон қабырғаларымен кеңейтуді көздеген. «Террор топографиясы» деп аталған жобаның бір бөлігі салынды, бірақ қаржы себептерімен үкімет жобаны тоқтатып, аяқталмаған ғимарат 2004 жылы бұзылды. 1999 жылы Зумтор Норвегияның Ұлттық туристік маршруттары жобасына қатысуға шақырылған жалғыз шетелдік сәулетші болды. Ол екі жобаны ұсынды: Луиза Буржуамен бірлесіп жасалған Варангердегі сиқыршылардың құрбандарын еске алу мемориалы (2010 жылы аяқталды) және тасталған мырыш кеніші орнындағы демалыс аймағы/мұражай. Нью-Йорктегі Бикон қаласындағы Dia Art Foundation үшін Зумтор Уолтер де Марияның 360° I Ching мүсініне арналған галереяны жобалады, бірақ жоба аяқталған жоқ. Зумтор екі жобамен қатысқан жалғыз шетелдік сәулетші: Луиза Буржуамен бірлесіп жасалған Варангердегі сиқыршылардың құрбандарын еске алу мемориалы (2011) және Норвегиядағы (1882-1898 жылдары жұмыс істеген) тасталған Аллманаювет мырыш кеніші орнындағы демалыс аймағы/мұражай (2016). 2009 жылдың қарашасында Зумтор Лос-Анджелес округінің өнер мұражайының кампусын қайта жобалау жұмысын жүргізіп жатқаны белгілі болды. Жақында ол Оксфордтағы Магдален колледжі үшін жаңа кітапхана жобасын қарастырудан бас тартты. 2011 жылы ол дизайнер Пит Одульфпен бірге Серпентин галереясының жылдық жазғы павильонын жобалауға таңдалды. 2023 жылы Зумтордың 10 жыл бұрын жобалаған Werkraum Haus үйінде оның 40 архитектуралық моделі көрсетілді, оның ішінде бұрын көпшілікке көрсетілмегендері де болды. Қазіргі уақытта Зумтор Швейцарияның Чур қаласына жақын Халденштейнде орналасқан, 30 қызметкері бар шағын студиясында жұмыс істейді.
Zumthor founded his own firm in 1979. His practice grew quickly and he accepted more international projects. Zumthor has taught at University of Southern California Institute of Architecture and SCI ARC in Los Angeles (1988), the Technical University of Munich (1989), Tulane University (1992), and the Harvard Graduate School of Design (1999). Since 1996, he has been a professor at the Accademia di Architettura di Mendrisio. His best known projects are the Kunsthaus Bregenz (1997), a shimmering glass and concrete cube that overlooks Lake Constance (Bodensee) in Austria; the cave like thermal baths in Vals, Switzerland (1999); the Swiss Pavilion for Expo 2000 in Hannover, an all timber structure intended to be recycled after the event; the Kolumba Diocesan Museum (2007), in Cologne; and the Bruder Klaus Field Chapel, on a farm near Wachendorf. In 1993, Zumthor won the competition for a museum and documentation center on the horrors of Nazism to be built on the site of Gestapo headquarters in Berlin. Zumthor's submission called for an extended three story building with a framework consisting of concrete rods. The project, called the Topography of Terror, was partly built and then abandoned when the government decided not to go ahead for financial reasons. The unfinished building was demolished in 2004. In 1999, Zumthor was selected as the only foreign architect to participate in Norway's National Tourist Routes Project, with two projects, the Memorial in Memory of the Victims of the Witch Trials in Varanger, a collaboration with Louise Bourgeois (completed in 2010), and a rest area/museum on the site of an abandoned zinc mine. For the Dia Art Foundation in Beacon, New York, Zumthor designed a gallery that was to house the 360° I Ching sculpture by Walter de Maria; though the project was never completed. Zumthor is the only foreign architect to participate, with two projects, the Memorial in Memory of the Victims of the Witch Trials in Varanger, a collaboration with Louise Bourgeois (2011), and a rest area/museum on the site of the abandoned Allmannajuvet zinc mines, in operation from 1882 to 1898, in Norway (2016). In November 2009, it was revealed that Zumthor is working on a major redesign for the campus of the Los Angeles County Museum of Art. Recently, he turned down an opportunity to consider a new library for Magdalen College, Oxford. He was selected to design the Serpentine Gallery's annual summer pavilion with designer Piet Oudolf in 2011. In 2023, the Werkraum Haus – designed 10 years earlier by Zumthor – showed 40 of his architectural models, including some that have never been shown to the public before. Currently, Zumthor works out of his small studio with around 30 employees, in Haldenstein, near the city of Chur, in Switzerland.
Тану
1994 жылы Берлиндегі Өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1996 жылы ол Bund Deutscher Architekten (BDA) құрметті мүшесі атанды. 1998 жылы Цумтор Австрияның Брегенц қаласындағы Кунстхаус Брегенц және Швейцарияның Вальс қаласындағы термалды моншалардың жобалары үшін Карлсберг архитектуралық сыйлығын алды (төменде қараңыз). 1999 жылы ол Еуропалық сәулет өнері саласындағы Мис ван дер Рое сыйлығына ие болды. Соңғы жылдары ол 2008 жылы Praemium Imperiale және 2009 жылы Прицкер сәулет сыйлығымен марапатталды. 2012 жылы RIBA Royal Gold Medal медалін алды. 2023 жылы 80 жылдық мерейтойында Ф. А. З. Зумторды "минимализмнің ұлы шебері" деп атады.
In 1994, he was elected to the Academy of Arts, Berlin. In 1996, he was made an honorary member of the Bund Deutscher Architekten (BDA). In 1998, Zumthor received the Carlsberg Architectural Prize for his designs of the Kunsthaus Bregenz in Bregenz, Austria and the Thermal Baths at Vals, Switzerland (see below). He won the Mies van der Rohe Award for European Architecture in 1999. Recently, he was awarded Praemium Imperiale in (2008) and the Pritzker Architecture Prize (2009). In 2012, he was awarded the RIBA Royal Gold Medal. On the occasion of his 80th birthday in 2023, the F. A. Z. called Zumthor "the great magician of minimalism."
Ойлау архитектурасы
"Архитектураны ойлау" кітабында Питер Зумтор ғимараттарды жобалаудағы ынтасын – олардың эмоционалдық байланысы болуын, күшті және айқын болмысы мен ерекше тұлғаға ие болуын білдіреді. Кітап Лора Пэдгеттің түсті суреттерімен суреттелген, олар Зумтордың Халденштейндегі жаңа үйі мен студиясын көрсетеді. Менің ойымша, ғимараттарда әдемі үнсіздік болуы мүмкін, мен оны сабырлылық, өзінен сенімділік, беріктік, айқындық, адалдық сияқты қасиеттермен байланыстырамын, сондай-ақ жылулық пен сезімталдықпен; ғимарат өзінің болмысын сақтап, ғимарат болып қалуы керек, ештеңені бейнелемей, жай ғана болуы керек. Материалдарға сіңдіруге тырысатын сезім, композицияның барлық ережелерінен артық, ал олардың қолмен сезілуі, иісі және дыбыстық қасиеттері – біз қолдануға міндетті тілдің ғана элементтері. Мағына туады, егер мен ғимараттарымдағы белгілі бір материалдардың ерекше мағынасын ашып бере алсам, осы мағыналарды тек осы ғимаратта ғана сезінуге болады. Мен белгілі бір жерді немесе ғимаратты жобалау үшін ойлағанда, оның тереңдігін, пішінін, тарихын және сезімдік қасиеттерін зерттеуге тырысқанда, басқа жерлердің суреттері осы нақты байқау процесіне еніп келе бастайды: мен білетін және бір кезде маған әсер еткен жерлердің суреттері, қарапайым немесе ерекше жерлердің суреттері, мен өзіммен бірге алып жүретін ерекше көңіл-күйлер мен қасиеттердің ішкі көріністері; өнер, кино, театр немесе әдебиеттен шыққан сәулеттік жағдайлардың суреттері.
In Thinking Architecture Peter Zumthor expresses his motivation in designing buildings that have an emotional connection and possess a powerful and unmistakable presence and personality. It is illustrated throughout with color photographs by Laura J. Padgett of Zumthor's new home and studio in Haldenstein. To me, buildings can have a beautiful silence that I associate with attributes such as composure, self evidence, durability, presence, and integrity, and with warmth and sensuousness as well; a building that is being itself, being a building, not representing anything, just being. The sense that I try to instil into materials is beyond all rules of composition, and their tangibility, smell, and acoustic qualities are merely elements of the language we are obliged to use. Sense emerges when I succeed in bringing out the specific meanings of certain materials in my buildings, meanings that can only be perceived in just this way in this one building. When I concentrate on a specific site or place for which I am going to design a building, when I try to plumb its depths, its form, its history, and its sensuous qualities, images of other places start to invade this process of precise observation: images of places I know and that once impressed me, images of ordinary or special places places that I carry with me as inner visions of specific moods and qualities; images of architectural situations, which emanate from the world of art, or films, theater or literature.
Атмосфералар
Атмосфералар – архитектураның поэзиясы және Зумтордың жеке шабыт көздеріне ашылатын терезе. Тоғыз қысқа, суреттермен толықталған тарауларда өзін-өзі зерделеу процесі ретінде құрылған бұл еңбекте Зумтор үйлерінің атмосферасын жасай бастағанда ойындағысын айтады: оған әсер ететін кеңістіктер мен ғимараттардың елестері, оны шабыттандыратын музыка туындылары немесе кітаптардай маңызды. Материалдардың құрамы мен «болмысынан» бастап, пропорцияларды дұрыс қолдануға және жарықтың әсеріне дейін, бұл архитектура поэзиясы оқырманға үй жобалау процесіндегі аса маңызды нәрсені қайтадан сезінуге көмектеседі. Қорытындылай келе, Питер Зумтор архитектуралық атмосфераны «бұл ерекше тығыздық пен көңіл күй, болмыстың сезімі, жайлылық, үйлесім, сұлулық – оның күшімен мен басқаша сезіне алмайтын нәрсені дәл осылай сезінемін» деп сипаттайды.
Atmospheres is a poetics of architecture and a window into Zumthor's personal sources of inspiration. In nine short, illustrated chapters framed as a process of self observation, Zumthor describes what he has on his mind as he sets about creating the atmosphere of his houses: images of spaces and buildings that affect him are every bit as important as particular pieces of music or books that inspire him. From the composition and "presence" of the materials to the handling of proportions and the effect of light, this poetics of architecture enables the reader to recapitulate what really matters in the process of house design. In conclusion, Peter Zumthor has described what really constitutes an architectural atmosphere as "this singular density and mood, this feeling of presence, well being, harmony, beauty under whose spell I experience what I otherwise would not experience in precisely this way."
Петер Зумтор Терме Валс
Терме Валс – бұл осы бірегей ғимаратқа арналған толық көлемді зерттеу. Кітапта сәулетшінің бастапқы эскиздері мен жобалық сызбалары, сондай-ақ Хелен Бинеттің құрылыстың әсерлі фотосуреттері ұсынылған. Архитектура ғылымының маманы Зигрид Хаузер «Артемида/Диана», «Денсаулық беру рәсімі», «Миква» және «Көктем» тақырыптарында эсселер жазады. Онда курорттың табиғи сипаты мен мифология, шомылу және тазалық арасындағы байланыс ашылады. Питер Цумтордың жобалық идеясы мен құрылыс процесіне қатысты түсіндірмелері құрылыстың табиғи ортамен тығыз байланысын аңғартады, мысалы, неліктен ол жергілікті карьерде алынған тас қолдануға талап еткенін көрсетеді. Терме Валстың эстетикалық элементтері және Зумтордың осы кітапқа салған үлесі сәулетшінің маңызды нәрселерге берілгендігін және артық архитектуралық әшекейлерге деген наразылығын көрсетеді.
Therme Vals is the only book length study of this singular building. It features the architect's original sketches and plans for its design as well as Hélène Binet’s striking photographs of the structure. Architectural scholar Sigrid Hauser contributes essays on such topics as "Artemis/Diana," "Baptism," "Mikvah," and "Spring"—drawing out the connections between the elemental nature of the spa and mythology, bathing, and purity. Annotations by Peter Zumthor on his design concept and the building process elucidate the structure's symbiotic relationship to its natural surroundings, revealing, for example, why he insisted on using locally quarried stone. Therme Vals's scenic design elements, and Zumthor's contributions to this book, reflect the architect's commitment to the essential and his disdain for needless architectural flourishes.
Зумторды көру
Зумторды көру – Зумтор мен швейцариялық фотограф Ханс Данузердің бірегей серіктестігін көрсетеді, онда Данузер Зумтор салған ғимараттардың суреттері ұсынылған. Жиырма жылдан астам бұрын, ХХ ғасыр сәулет фотосуреттерінің маңызды кезеңінде, Данузер Зумтордың шақыруымен екі ғимаратты фотоға түсірді: Чурдағы археологиялық қазбаларға арналған қорғаушы құрылыс және Сумвигтегі Сент-Бенедикт капелласы. Бұл фотосуреттер тұңғыш рет көрмеде көрсетілген кезде қызу пікірталас тудырды, ал жақында Данузердің Зумтордың ең әйгілі туындысы – Терме Вальс спасының суреттерінен жасалған көрмесі бұл пікірталасты қайта жаңғыртты. «Зумторды көру» Данузердің осы үш маңызды суреттер сериясын жинақтап, архитектура мен фотосурет сияқты екі түрлі сала арасындағы қарым-қатынасты зерттейтін жетекші өнер тарихшыларының мақалаларын қамтиды.
Seeing Zumthor represents a unique collaboration between Zumthor and Swiss photographer Hans Danuser, containing Danuser's images of buildings created by Zumthor. More than twenty years ago, in a milestone event of twentieth century architectural photography, Danuser photographed, at Zumthor's invitation, two buildings: the protective structure built for archaeological excavations in Chur and St Benedict's Chapel in Sumvitg. When first shown in exhibition, those photos ignited a lively debate that has been revived with a recent exhibition of Danuser's photographs of Zumthor's most famous work, the spa at Therme Vals. Seeing Zumthor collects these three important series of Danuser's pictures and includes essays by leading art historians exploring the relationship between the two seemingly different disciplines or architecture and photography.
Сүйіктім
2017 жылдың жазында Питер Цумтор өзінің ең танымал дизайнының жиырма жылдығына арналған «Маған жақын» (Dear to Me) көрмесін Kunsthaus Bregenz-де ұйымдастырды. Бағдарламаның бір бөлігі – Зумтор көрмеге үлес қосуға шақырған философтармен, кураторлармен, тарихшылармен, композиторлармен, жазушылармен, фотографтармен, коллекционерлермен және шеберлермен болған әңгімелер. Оның олармен болған диалогтары әсерлі тұлғалардың ой-өрісі мен қызметіне көз тастауға мүмкіндік береді. Әріптестерімен бірге ол көркемдік талғамдар мен тәжірибелерді, ақыл-ойдың жұмысын, сондай-ақ шеберлік тәжірибесінен алынған қолданбалы білімді зерттейді. «Маған жақын» көрмесінде Анита Альбус, Алеида Асман, Марсель Бейер, Хелен Бинет, Ханнес Бёрингер, Ренате Брюсс, Клаудия Конте, Бис Куригер, Эстер Кински, Ральф Коннерсман, Вальтер Лиета, Ольга Нойвирт, Ребекка Сондерс, Карл Шлогель, Мартин Зиль, Рудольф Валли және Вим Вендерспен болған Зумтордың теңдес және сабырлы әңгімелері мұқият жасалған қорапта сақталған он жеті кітапшада жинақталған.
In summer 2017, Peter Zumthor curated the exhibition Dear to Me at the Kunsthaus Bregenz, marking the twentieth anniversary of one of his most famous designs. Part of the program were conversations with philosophers, curators, historians, composers, writers, photographers, collectors, and craftsmen that Zumthor had invited to contribute to the exhibition. His dialogues with them offer insights into the thoughts and practice of fascinating personalities. Together with his counterparts, he explores artistic preferences and practices, reasonings, as well as practical knowledge from artisanal experience. In Dear to Me, Zumthor's equally serious and serene conversations with Anita Albus, Aleida Assmann, Marcel Beyer, Hélène Binet, Hannes Böhringer, Renate Breuss, Claudia Comte, Bice Curiger, Esther Kinsky, Ralf Konersmann, Walter Lietha, Olga Neuwirth, Rebecca Saunders, Karl Schlögel, Martin Seel, Rudolf Walli, and Wim Wenders are collected in seventeen booklets held together in an exquisitely manufactured box.