Кіріспе

Құрылысты жоспарлау және сипаттамалары журналы.

Құрылыс дизайны, сонымен қатар сәулет дизайны деп аталады, ғимараттарды жобалауға қатысты кең ауқымды сәулеттік, инженерлік және техникалық қолданыстарды білдіреді. Барлық құрылыс жобалары құрылыс дизайнерінің, әдетте лицензияланған сәулетшінің қызметін қажет етеді. Шағын, күрделі емес жобаларға көбінесе лицензияланған мамандық қажет болмайды, және мұндай жобалардың дизайнын көбінесе құрылыс дизайнерлері, жобалаушылар, интерьер дизайнерлері (ішкі кеңістікті жабдықтау немесе жөндеу үшін) немесе мердігерлер жүзеге асырады. Ірі, күрделі құрылыс жобаларына көбінесе сәулетші үйлестіретін, мамандандырылған салаларда білім алған көптеген мамандардың қызметі қажет болады.

Сәулетші

Архитектор – ғимараттарды жоспарлау, жобалау және құрылысын қадағалауда оқытылған маман. Кәсіби тұрғыдан архитектордың шешімдері халық қауіпсіздігіне әсер етеді, сондықтан архитектор архитектурамен айналысуға лицензия алу үшін жоғары білім алып, тәжірибеден өтуі қажет. Әлемнің көптеген елдерінде "архитектор" терминінің кәсіби және коммерциялық қолданылуы заңмен қорғалады.

Құрылыс инженері

Құрылыс инженерлігі әдетте электр, механикалық және конструкциялық инженерлердің қызметтерін қамтиды.

Жобалаушы

Жобалаушы немесе құжаттама жасаушы сәулеттік жобалау саласында сертификат немесе диплом алған (немесе оған балама білім алған) және құрылыс нысандарын жобалау емес, құрылыс құжаттарын дайындауға қатысты қызметтер көрсетеді. Кейбір жобалаушылар сәулеттік жобалау фирмаларында және құрылыс мердігерлерінде жұмыс істейді, ал қалғандары жеке кәсіпкерлікпен айналысады.

Құрылыс дизайнері

Көптеген елдерде құрылыс нормалары мен мамандықтар туралы заңнамалар жеке тұрғын үйлерді, ал кейде шағын коммерциялық ғимараттарды сәулетшінің лицензиясы болмастан жобалауға адамдарға рұқсат береді. Осылайша, "Құрылыс дизайнері" деген атау АҚШ, Канада, Австралия және басқа да елдерде құрылыс дизайны қызметтерін ұсынатын, бірақ лицензияланған сәулетші немесе инженер емес адамдарды белгілеу үшін қолданылады. Кез келген адам "құрылыс дизайнері" атауын ең кең мағынасында пайдалана алады. Көптеген елдерде құрылыс дизайнерлері біліктілігінің жоғары деңгейін көрсететін сертификат алуы мүмкін. АҚШ-та Америка Құрылыс Дизайны Институтының бөлімшесі болып табылатын Құрылыс Дизайны Сертификатының Ұлттық Кеңесі (NCBDC) сертификатталған кәсіби құрылыс дизайнері (CPBD) атағына қол жеткізуге бағытталған бағдарламаны басқарады. Әдетте, құрылыс дизайнерлері архитектуралық технологтар немесе жобалаушылар ретінде білім алады; олар сондай-ақ лицензиялау талаптарын орындамаған архитектура мектептерінің түлектері болуы мүмкін. Көптеген құрылыс дизайнерлері "тұрғын үй" немесе "үй дизайнерлері" деп белгілі, себебі олар негізінен тұрғын үйлерді жобалау және қайта жаңартумен айналысады. Невада штатында "Тұрғын үй дизайнері" термині Невада штатының сәулет, интерьер дизайны және тұрғын үй дизайны жөніндегі кеңесінде тіркелгендер үшін реттеліп отырады, және кез келген адам өзін кәсіби тұрғыдан заңды түрде таныстыру үшін қазіргі уақытта тіркелген болуы керек. Австралияда "сәулетші" терминінің және оның туындыларының қолданылуына қатаң шектеулер қойылған, бірақ ғимараттардың сәулеттік дизайнына өте аз шектеулер бар. Сондықтан, "құрылыс дизайнері" термині тиісті штаттық сәулетшілер кеңесінде тіркелмеген адамдар немесе дизайнмен айналысатын ұйымдар тарапынан кеңінен қолданылады. Квинсленд штатында "құрылыс дизайны" термині заңнамада қолданылады, ол тәжірибелі мамандарға кеңірек құрылыс индустриясының лицензиялау жүйесінің бөлігі ретінде лицензия береді. Виктория штатында құрылыс дизайнерлерін тіркеу жүйесі бар, ал басқа штаттарда мамандықты реттеу қазіргі таңда жоқ. Әр штатта құрылыс дизайнерлерінің мүдделерін қорғайтын Құрылыс Дизайнерлер қауымдастығы жұмыс істейді.

Құрылыс геодезиялық инспекторы

Ғимарат сарапшылары – Ұлыбритания, Австралия және басқа елдерде техникалық білімі бар, жалпы практикамен айналысатын мамандар, олар сәулет технологтары сияқты дайындалады. Ұлыбританияда ғимарат сарапшысының білімі мен тәжірибесі жылжымайтын мүлік және құрылыс нарықтарындағы түрлі міндеттерге қолданылады, оның ішінде шағын тұрғын үйлер мен жеңіл коммерциялық жобаларды жобалау да бар. Осы практиканың бұл аспектісі басқа еуропалық мамандықтарға ұқсас, әсіресе Италиядағы геометра, сондай-ақ Франция, Бельгия және Швейцариядағы геометр. Ғимарат сарапшылары жаңа құрылыс, жөндеу, күтім және қайта жаңарту жұмыстары үшін сметалар жасауға да қабілетті. АҚШ-та ғимарат сарапшысы мамандығы жоқ. «Сарапшы» деген атау көбінесе жер сарапшыларына қатысты. Сәулетшілер, құрылыс дизайнерлері, тұрғын үй дизайнерлері, құрылыс менеджерлері және үй инспекторлары Ұлыбритания ғимарат сарапшысының жұмысының бір бөлігін немесе толығымен орындайды.