Кіріспе

Архитектуралық сыйлық

Аға Хан архитектурасы сыйлығы (АААС) – 1977 жылы IV Аға Хан құрған архитектуралық сыйлық. Оның мақсаты – заманауи дизайн, әлеуметтік тұрғын үй салу, қоғамдық даму және жақсарту, қайта жаңарту, пайдалануға қайтару және аумақты сақтау, сондай-ақ ландшафт дизайны мен қоршаған ортаны жақсарту салаларында мұсылман қоғамдарының қажеттіліктері мен ұмтылыстарын табысты шешетін архитектуралық ұғымдарды анықтау және марапаттау. Бұл сыйлық Аға Хан мәдениет қорымен (АХМҚ) және Аға Хан даму желісімен (АХДЖ) байланысты.

Сыйлық

"Ага Хан" сәулет сыйлығы үш жыл сайын табыс етіледі және жалпы сомасы 1 миллион АҚШ долларын құрайтын ақшалай сыйлық, бірнеше жеңімпаз жобалар арасында бөліседі. Ол ғимараттар мен адамдардан өзге, жобаларды, командаларды және қатысушыларды да мойындайды.

Төрағаның сыйлығы

Төрағаның сыйлығы Бас қазылар алқасының өкілеттігінен тыс іске асырылған еңбектерді құрметтеу үшін беріледі. Бұл сыйлық жеке тұлғалардың өмір бойғы жетістіктерін таниды және төрт рет табыс етілді: 1980 жылы египеттік сәулетші және қала құрылысшы Хасан Фатиге, 1986 жылы ирактық сәулетші және педагог Рифат Чадиржиге, 2001 жылы шри-ланкалық сәулетші Джеффри Баваға және 2010 жылы ислам өнері мен сәулеті тарихшысы Олег Грабарға.

Тарих

Керим Ага Хан IV 1977 жылы сәулет өнері саласындағы Ага Хан сыйлығын құрды. Ол кезде халықаралық деңгейдегі сәулет сыйлықтары өте сирек болатын. Сыйлықтың туындауы «1970-ші жылдардағы ислам әлеміндегі сәулет өнерінің жай-күйіне Ага Ханның алаңдауынан» және қоғамның өмір сүру сапасын қалыптастыруда салынған ортаның маңыздылығына оның сеніміден туындады. Осыған дейін, жиырма жыл бұрын, шиит исмаили мұсылмандарының имаматына ие болғаннан кейін, Ага Хан Азия, Африка және Таяу Шығыстағы дамушы елдерде тұратын исмаили қауымының әл-ауқаты үшін жауапкершілікке ие болды. Ол осы аймақтардағы ерекше қиындықтарға жауап бере алатын дизайндық ойлаудың жетіспеушілігіне алаңдады. Сондай-ақ, Ага Хан ислам құндылықтарының сабақтастығын көрсететін ғасырлар бойғы ерекше сәулеттік дәстүрдің жоғалуына қатысты алаңдаушылық білдірді. Бұл мәселеде MIT сәулет және жоспарлау мектебінің сол кездегі деканы Уильям Портер, сәулет тарихшысы Рената Холод және пәкістандық сәулетші Хасан Удин Хан да ойларын білдірді. Кейіннен Стамбул, Джакарта, Фез, Амман, Пекин, Дакар, Сана, Каир, Гранада және басқа да қалаларда семинарлар өткізілді. «Исламдық сәулет» деген ұғымды анықтауға тырысуда, сәулет – сәулетшілердің қатысатын бірлескен еңбек ретінде қарастырылады. Бұл сала әртүрлі көзқарастарға ие және бұрынғы кезеңдерде социологтар, философтар, суретшілер және сәулетшілер де қатысқан. Әр циклда шамамен 500 номинация берушінің жаһандық желісінен ұсыныстар қабылданады. Сыйлықтың жарияланған ережелері мен процедураларына сәйкес тәуелсіз номинациялар да қабылданады. Сыйлықтың бас кеңсесі Женева қаласында орналасқан және ол Аға Хан мәдениет қорының құрамында жұмыс істейді. Фаррох Дерахшани 1982 жылдан бері сыйлықтың директоры болып табылады.

Жылжыту

Аға Хан қоры бәйгеге ұсынылған жобалар туралы "Архитекторлар майдан шебінде" атты телесериалды қаржыландырды. Медиалық бақылаушы Ofcom бәйгеге жоғары баға берген телесериал арқылы Ұлыбританияның хабар тарату ережелерін бұзғаны үшін BBC World News арнасын сынады; көрермендерге бұл мазмұн демеушілікпен жасалғаны туралы хабарланбады.