Мысыр сәулетшісі Хасан Фати: дәстүрлі құрылыстың жақтаушысы
Hassan Fathy
Мысыр сәулетшісі Хасан Фатхи (1900-1989) туралы ақпарат. Нақты технологияны қолдану, саз үйлерді қайта жаңғырту, дәстүрлі құрылыс үлгілері. Аға Хан сыйлығының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр сәулетшісі (1900–1989)
Egyptian architect (1900–1989)
Хасан Фати (23 наурыз 1900 – 30 қараша 1989) – Мысырда құрылыс саласында тиімді технологияны дамытқан белгілі египет сәулетшісі. Ол батыс үлгісіндегі құрылыс жобаларына, материалдарды қолдану тәсілдеріне және жоспарлауға қарсы, кірпіштен (adobe) және дәстүрлі саздан тұрғызуды қайта жандандыруға ерекше күш салды. 1980 жылы Фати Ага Хан төрағасының архитектура саласындағы сыйлығымен марапатталды.
Hassan Fathy (; March 23, 1900 – November 30, 1989) was a noted Egyptian architect who pioneered appropriate technology for building in Egypt, especially by working to reestablish the use of adobe and traditional mud construction as opposed to western building designs, material configurations, and lay outs. Fathy was recognized with the Aga Khan Chairman's Award for Architecture in 1980.
Жеке өмір
Хасан Фати Александрияда орташа табысты Жоғарғы Египеттік отбасында дүниеге келді. Ол Египетте сәулетші мамандығын оқып, 1926 жылы Король Фуад университетін (қазіргі Каир университеті) бітірді. Фати Ахмет Хассаниннің қарындасы Азиза Хассанинге үйленді. Жоғарғы Египет және қарапайым ауылдық сәулет өнері оған үлкен әсер етті, ол Нил өзені бойындағы Маадиде әйелі үшін оңтүстік стилінде вилла жобалады, бірақ кейін жаңа жағалау жолы үшін бұл вилла қиратылды. Ол сондай-ақ оның інісі үшін Салах Салемдегі 1947 жылы салынған Нео-Мамлюк стиліндегі мазарды жобалады.
Hassan Fathy was born in Alexandria to a Middle Class Upper Egyptian family. He studied and trained as an architect in Egypt, graduating in 1926 from the King Fuad University (now Cairo University). Fathy married Aziza Hassanein, sister of Ahmed Hassanein. He was influenced by Upper Egyptian and simple rural architecture, he designed a villa with the southern style for his wife along the Nile in Maadi, which was later destroyed to make way for the new corniche. He also designed her brother's mausoleum (1947), along Salah Salem, in Neo Mamluk style.
Мансап
Хасан Фати – әлемдік көзқарастағы үш тілді профессор, инженер-архитектор, әуесқой музыкант, драматург және өнертапқыш. Ол шамамен 160 жеке жобаны жобалаған, қарапайым ауылдық үйлерден бастап полиция, өрттен қорғау және медициналық қызметтер, базарлар, мектептер, театрлар, құдайға табыну және демалыс орындары бар толық жоспарланған қауымдастарға дейін. Бұл қауымдастарға кір жуу жайлары, пештер және құдықтар сияқты көптеген пайдалы ғимараттар кірді. Ол ежелгі жобалау әдістері мен материалдарын, сондай-ақ египеттік ауылдық экономикалық жағдай туралы білімін, ежелгі сәулет және қала құрылысы техникаларын кең түрде пайдаланды. Ол жергілікті тұрғындарды өздерінің материалдарын жасауға және өздерінің ғимараттарын салуға үйретті.
Hassan Fathy was a cosmopolitan trilingual professor engineer architect, amateur musician, dramatist, and inventor. He designed nearly 160 separate projects, from modest country retreats to fully planned communities with police, fire, and medical services, markets, schools, theatres, and places for worship and recreation. These communities included many functional buildings such as laundry facilities, ovens, and wells. He utilized ancient design methods and materials, as well as knowledge of the rural Egyptian economic situation with a wide knowledge of ancient architectural and town design techniques. He trained local inhabitants to make their own materials and build their own buildings.
Ертедегі мансабы / Жаңа Гоурна
Ол 1930 жылы Көркемсурет колледжінде оқытуды бастады және 1930 жылдардың соңында алғашқы саз үйлерін жобалады. Фатхи Луксордың Батыс жағалауында орналасқан Жаңа Гурнаның құрылысына қатысқандығы үшін халықаралық сыншылардың жоғары бағасын алды. Жаңа Гурна, бұрынғы Гурна ауылын қоныстандыру үшін салынды, ол Патшалар және Патшайымдар сарқырамаларының археологиялық аймақтарының ішінде орналасқан еді. Фатхидің жоспары экономикалық, әлеуметтік және эстетикалық мәселелерге жаңаша көзқарас ұсынды, олар әдетте төмен бағалы тұрғын үйлерді салуға әсер етеді. Экономикалық мәселелерге қатысты Фатхи құрылыс болаттарының кедей ел үшін қолайлы емес екенін, тіпті цемент, ағаш және шыны сияқты материалдардың да экономикалық тұрғыдан тиімді емес екенін атап өтті. Бұл мәселені шешу үшін Фатхи тиісті технологияны, атап айтқанда саз кірпіштен салуды қамтитын жоспар жасады. Дәстүрлі ауылдың, тығыздығы мен нашар санитариясымен күрессе де, "жанды қоғамның" көрінісі екенін айтқан Фатхи, Жаңа Гурнаны әлеуметтік мәселелерді ескеретіндей етіп жобалауға тырысты, тіпті "Гурнаның әр отбасымен" тікелей кеңесуге және жоспарлау процесіне әлеуметтік этнографтарды тартуға ұмтылды. Дегенмен, бұрынғы ауыл тұрғындары көшуге құштар болмады, бұл оларды археологиялық жәдітелерді сатудан күнкөріс табудан тиімді түрде қиып тастады. Эстетикалық мәселелерге қатысты Фатхи 1941 жылы аймаққа жасаған сапарында байқаған дәстүрлі нубиялық сәулеттік ерекшеліктерге басымдық берді (жабық аулалар; күмбезді шатырлар), нәтижесінде Фатхи "кең, әдемі, таза және үйлесімді үйлер" деп сипаттаған үйлер пайда болды. Ол дәстүрлі нубиялық әшекейлеу техникаларын (клаустра, саздан жасалған торының бір түрі), сондай-ақ Гурна аймағының жергілікті сәулеттік ерекшеліктерін де пайдаланды. Алайда, кейбір сыншылар Фатхидің Гурна жобасы қалалық жоспарында жергілікті сәулетті бағалаудың үлгісі емес екенін атап өтті, себебі Фатхи қолдаған күмбезді сәулет дәстүрлі түрде тұрғын үйлерде емес, жерлеу орнында қолданылады. Барлық күш-жігеріне қарамастан, және Жаңа Гурнаны салу кезінде ол шешкен мәселелерге қарамастан, "Кедейлерге арналған архитектура" атты басылымында "Гурна эксперименті" сәтсіздікке ұшырағанын айтады. Ол "Кедейлерге арналған архитектура" еңбегінде "Гурна эксперименті сәтсіз аяқталды" деп жазған. Ол ауылдың құрылысы аяқталмағаны және құрылыстың тоқтатылуы салдарынан саз кірпіштен салу теориясы одан да қиын және практикалық емес болып көрінетінін айтады. Теория толығымен жоғалып кеткеніне қарамастан, шаруалардың үйлерін тиімді салудың басқа практикалық жолдарын іздеуге ешкім тырыспады. Ол кездескен тағы да көптеген мәселелер болды, мысалы, "себебі ешбір архитектор құрылыстың нақты құнын білмейді" деген сияқты. Ол бұл ойды одан әрі тереңдетіп, ешкімнің бағаны немесе шығынды нақты білмейтінін айтады, өйткені біз экономиканың ықпалындамыз. Бұл кітаптарды жазудағы оның пессимистік көзқарасына қарамастан, ол Гурнаны қауымдастыққа айналдыра алды және осы күнге дейін түпнұсқа ғимараттардың 40% -ы ғана жоғалып кеткен. Ол әлі күнге дейін 2010 жылы Дүниежүзілік ескерткіштерді бақылауға алынғандықтан және ЮНЕСКО мен Дүниежүзілік ескерткіштер қоры күш біріктіргендіктен тұр.
He began teaching at the College of Fine Arts in 1930 and designed his first adobe buildings in the late 1930s. Fathy gained international critical acclaim for his involvement in the construction of New Gourna, located on Luxor's West Bank, built to resettle the village of Gourna, which fell within the archaeological areas of the Valley of the Kings and the Valley of the Queens. Fathy's plan devised groundbreaking approaches to economic, social, and aesthetic issues that typically impact the construction of low cost housing. With regard to the economic issues, Fathy noted that structural steel was not an apt choice for a poor country, and that even materials such as cement, timber, and glass did not make good economic sense. To address this issue, Fathy instead devised a plan that included the use of appropriate technology, notably mud brick construction. Noting that the traditional village, although afflicted with issues of overcrowding and poor sanitation was also an expression of “a living society in all its complexity,” Fathy strived to design New Gourna in a manner that addressed the social concerns, including attempting to consult directly with "every family in Gourna" and advocating for the involvement of social ethnographers in the planning process. Despite this, inhabitants of the former village were not enthusiastic about relocating, which effectively cut them off from their existing livelihood of trading in archaeological finds. With regard to aesthetic issues, Fathy placed emphasis on traditional Nubian architectural designs which he observed in a 1941 trip to the region (enclosed courtyards; vaulted roofing), yielding what Fathy described as "spacious, lovely, clean, and harmonious houses." He also made use of traditional Nubian ornamental techniques (claustra, a form of mud latticework), as well as vernacular architecture techniques of the Gourna region. Some critics have observed, however, that Fathy's project for Gourna is not a superlative example of how to prioritize vernacular architecture in an urban plan, given that the domed architecture Fathy championed is traditionally used for funerary architecture rather than residential or domestic spaces. Despite the effort, and also the proper issues he tackled while building New Gourna, through his publication, Architecture for the Poor , he describes the "Gourna Experiment" as a failure. He mentions in Architecture for the Poor , “the Gourna experiment failed." He further describes the sense of failure that due to the village not being completed and the construction being halted, the theory of mud brick construction was seen even more cranky and impractical. Despite the theory being completely lost, that there wasn't anyone that tried to find other practical ways of getting peasant houses built efficiently. There were more issues he came across, such as him stating "This is because no architect knows the real cost of building." Although he dives further into that thought, by speaking on how nobody realistically knows the price or cost, because we’re at the mercy of the economy. Despite the negative outlooks he had writing these books, he managed to make Gourna a community, and till this day is still preserved with only 40% of the original buildings being lost. It's still standing due to being placed on the 2010 World Monuments Watch, and UNESCO and World Monuments Fund joined forces.
Кейінгі мансап
1953 жылы Қайырға оралып, 1954 жылы Көркемсурет факультетінің сәулет бөлімінің меңгерушісі болды. Фатхидің келесі маңызды жұмысы – Египет Білім министрлігі үшін мектептер салуды жобалау және бақылау болды. Жылдар бойындағы еңбектері арқылы, әсіресе Жаңа Гоурнадан кейін, ол эксперимент сәтсіз аяқталуының басты себебі бюрократия екенін атап көрсетті, бұл 1957 жылғы және одан кейінгі іс-әрекеттеріне әсер етті. Бюрократияға наразы болып, аймақтың климатына сай дәстүрлі әдістермен салынған ғимараттар сөзден гөрі әлдеқайда қуаттырақ болады деп сенген ол 1957 жылы Афинаға көшіп, Константинос Апостолу Доксиадис басшылығымен экзистикал дизайн принциптерін дамытып жатқан халықаралық жоспарлаушылармен бірге жұмыс істеді. Ол Ирак және Пәкістан үшін ірі қоғамдық жобаларда дәстүрлі, табиғи энергияны пайдалану шешімдерін жақтады және Африкадағы «Болашақ қалалары» бағдарламасы аясында кең ауқымды саяхаттар мен зерттеулер жүргізді. 1963 жылы Қайырға оралғаннан кейін, ол Қайыр цитаделіне жақын орналасқан Дарб әл-Лаббанаға көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар қоғамдық лекциялар оқыды және жеке кеңес берумен айналысты. Ол отын, адамдар арасындағы қарым-қатынас және экономикалық қолдау салаларында жаңа мүмкіндіктер іздеген дәуірде маңызды ойларды жеткізген адам еді. 1969 жылы Бостондағы Америка ғылымды дамыту қауымдастығындағы алғашқы халықаралық лауазымын тастап, сәулет саласының белгілі сыншысы ретінде жыл сайын бірнеше сапар жасады. 1976 жылы Ванкуверде өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының алғашқы «Тұрғын орта» конференциясына қатысқаннан кейін, оның қалған өміріне зор әсер еткен екі оқиға болды. Ол жаңадан құрылған Ага Хан сәулет сыйлығының басқару комитетіне мүше болып кірді және Тиісті технология институтын құрып, оның басшылық принциптерін белгіледі. 1979 жылы Корсикада (Франция), Alzipratu қаласында оның құрметіне «Кедейлерге арналған сәулет» тақырыбында ғылыми кеңес өткізілді. 1980 жылы сәулет және қала құрылысы саласындағы Балзан сыйлығымен және «Жақсы өмір сүру» сыйлығымен марапатталды. Фатхи АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Абикиу қаласының жанындағы Дар-аль-Ислам білім беру орталығында саз балшығынан салынған мешіт пен медресені жобалады. Басты ғимараттар 1981 жылы аяқталды, ал Дар-аль-Ислам 1982 жылы есігін ашты.
In 1953 he returned to Cairo, heading the Architectural Section of the Faculty of Fine Arts in 1954. Fathy's next major engagement was designing and supervising school construction for Egypt's Ministry of Education. Through his work of the years, and especially after New Gourna, he targeted bureaucracy being one of the leading reasons that the experiment failed, which influenced later actions such as in 1957, frustrated with bureaucracy and convinced that buildings designed with traditional methods appropriate to the climate of the area would speak louder than words, he moved to Athens to collaborate with international planners evolving the principles of ekistical design under the direction of Constantinos Apostolou Doxiadis. He served as the advocate of traditional natural energy solutions in major community projects for Iraq and Pakistan and undertook extended travel and research for the "Cities of the Future" program in Africa. Returning to Cairo in 1963, he moved to Darb al Labbana, near the Cairo Citadel, where he lived and worked for the rest of his life. He also did public speaking and private consulting. He was a man with a riveting message in an era searching for alternatives in fuel, personal interactions, and economic supports. He left his first major international position, at the American Association for the Advancement of Science in Boston, in 1969 to complete multiple trips per year as a leading critical member of the architectural profession. His participation in the first U. N. Habitat conference in 1976 in Vancouver which was followed shortly by two events that significantly shaped the rest of his activities. He began to serve on the steering committee for the nascent Aga Khan Award for Architecture and he founded and set guiding principles for his Institute of Appropriate Technology. He was part in 1979 of a colloquium entitled in his honour 'Architecture for the Poor' in Corsica (France) Alzipratu. In 1980, he was awarded the Balzan Prize for Architecture and Urban Planning and the Right Livelihood Award. Fathy designed the mosque and madrasa, constructed with adobe, at Dar al Islam, an educational center near Abiquiú, New Mexico, US. The main buildings were completed in 1981, and Dar al Islam opened in 1982.
Өлім
Хасан Фати 1989 жылғы 30 қарашада Мысырдың Каир қаласындағы үйінде табиғи себептерден қайтыс болды.
Hassan Fathy died of natural causes on November 30, 1989, at his home in Cairo, Egypt.
Мұра
Фатхи Имхотептен бері Египеттің ең танымал сәулетшісі деп есептеледі. Фатхидің "Жаңа Гоурна" жобасы 1947 жылы танымал британдық апталықта, содан кейін британдық кәсіби журналда жоғары бағаланды; одан кейін испан, француз және голланд тілдерінде мақалалар жарияланды. Кейін Фатхи "Жаңа Гоурна" жобасы туралы кітап жазды, ол 1969 жылы Каирдің Мәдениет министрлігі шектеулі таралымда шығарды. 1973 жылы Чикаго университеті оны "Кедейлерге арналған сәулет: Египет ауылдарындағы тәжірибе" деп қайта басып шығарды. Фатхидің әлемдік сәулет өнеріне қосқан үлесінің маңыздылығы ХХ ғасыр аяқталар тұсында толыққандай түсінілді. Климаттық жағдайлар, халық денсаулығы және ежелгі қолөнер шеберлігі де оның дизайн шешімдеріне әсер етті. Ежелгі ғимараттардың құрылымдық ерекшеліктеріне негізделген Фатхи тығыз кірпіш қабырғаларын және дәстүрлі аула пішіндерін пассивті салқындату үшін пайдаланды. Фатхи дәстүрлі нубиялық күмбезді қайта жаңғыртуымен де белгілі. National Life Stories 1986 жылы Хасан Фатхимен Британ кітапханасында сақталатын Architects Lives жинағы үшін ауызша тарих сұхбатын (C467/37) жүргізді. Хасан Фатхи дәстүрлі сәулеттен жел ұстағыштар және басқа да пассивті салқындату және желдету әдістерін қолданды. Ол олар туралы кітап жазды. Фатхи Борхан Алауие мен Лотфи Табеттің "Ил не suffit pas que dieu soit avec les pauvres" (1978) деректі фильмінде көрсетілген.
Fathy has been called Egypt's best known architect since Imhotep. Fathy's New Gourna project was applauded in a popular British weekly in 1947 and soon after in a British professional journal; further articles were published in Spanish, French and in Dutch. Later, Fathy would author a book on the New Gourna project, initially published by Cairo's Ministry of Culture in a limited edition in 1969, entitled Gourna: A Tale of Two Villages. In 1973 it was republished by the University of Chicago as Architecture for the Poor: An Experiment in Rural Egypt. A full appreciation of the importance of Fathy's contribution to world architecture became clear only as the twentieth century waned. Climatic conditions, public health considerations, and ancient craft skills also affected his design decisions. Based on the structural massing of ancient buildings, Fathy incorporated dense brick walls and traditional courtyard forms to provide passive cooling. Fathy is also renowned for having revived the traditional Nubian vault. National Life Stories conducted an oral history interview (C467/37) with Hassan Fathy in 1986 for its Architects Lives' collection held by the British Library. Hassan Fathy made use of windcatchers and other passive cooling and passive ventilation methods from traditional architecture. He wrote a book on them. Fathy is featured in the documentary Il ne suffit pas que dieu soit avec les pauvres (1978) by Borhane Alaouié and Lotfi Thabet.
Жинақ
Хасан Фатидің толық архиві, оның ішінде архитектуралық жоспарлары, фотосуреттері және құжаттары, Қайырдағы американдық университетінің Сирек кітаптар мен арнайы жинақтар кітапханасында сақталады. Бұл жинаққа шамамен 5000 архитектуралық жоспар, 15000 фотосурет, сондай-ақ оның хат алмасулары, жазбалары және басқа да жинақталған қағаздары мен материалдары кіреді.
Hassan Fathy's entire archive which includes his architectural plans, photographs and documents is housed at the Rare Books and Special Collections Library at the American University in Cairo.' The collection includes around 5000 architectural plans, 15,000 photographs and his correspondences, writings and other collected papers and materials.