Кіріспе

Британдық хип-хоп, сондай-ақ британдық рэп немесе Ұлыбританиялық хип-хоп деп те аталады, – бұл музыка жанры және Ұлыбританияда жасалған хип-хоп музыкасының әртүрлі стильдерін қамтитын мәдениет. Ол көбінесе R&B/Hip Hop стильдерінің бірі ретінде жіктеледі. Британдық хип-хопты «брит-хоп» деп те атайды, бұл терминді негізінен британдық Vogue журналы мен BBC танымал етті. Британдық хип-хоптың бастапқыда 1950-1970 жылдары Ұлыбританияға жамайкалық мигранттар әкелген дуб/тостинг музыкасының ықпалынан пайда болды. Олар Ұлыбританиядағы жамайкалық дубтың қарқыны мен агрессиясының ырғағына сай келу үшін ерекше стильдегі рэп (немесе жылдам тостинг) өндірді. Тостинг және саундсистема мәдениеттері грайм, джунгл және Ұлыбритания гаражы сияқты рэп элементтерін қамтитын басқа жанрларға да әсер етті. 2003 жылы The Times газеті британдық хип-хоптың кең ауқымды тәсілдерін былай сипаттады: «UK хип-хоп» – бұл кең дыбыстық кеңістік, Ұлыбританияда хип-хоптың мүмкіндіктері туралы білген немесе олардан шабыт алған музыканттар жасаған кез келген музыканы қамтиды. Оның музыкасы 1970-ші жылдардың ортасында Нью-Йорктегі рэптің пайда болуына себеп болған бірдей факторларға жауап береді. Батыс Үндістаннан келген мигранттар музыкаға қызығушылық танытқан қауымның қалыптасуына көмектесті. Дыбыс жүйелерін интеграциялау британдық Кариб теңізінің ерекше ықпалы. Дыбыс жүйелері күшті синкоптық бас партияларын жасауға және осы дыбысты басқа орындарға жеткізуге мүмкіндік берді, нәтижесінде клуб мәдениеті пайда болды. Бірақ британдық әндер де пайда бола бастады. Британдық хип-хоптың алғашқы туындысы деп саналатын көптеген жазбалар бар, олардың ішінде Dizzy Heights (Polydor, 1982) тобының «Christmas Rapping» әні жиі аталады, сондай-ақ Newtrament (Jive Records, 1983) тобының «London Bridge» әні де кейінірек шықты. Dizzy Heights – ірі лейблмен келісімшартқа қол қойған алғашқы MC болды. Алайда, 1980 жылғы екі сингл осыған дейін жарық көрді: Allen & Blewitt тобының The Sugarhill Gang-тің «Rapper's Delight» әнінің пародисы болған «Chip Shop Wrapping» және Bo Kool-дың «Money (No Love)». «Money (No Love)» әніне аспаптық музыканы Funk Masters тобының мүшесі Тони Уильямс жасады, ол өз алдына ықпалды туынды болды және Нью-Йорктегі диджейлерге дуб музыкасының элементтерін пайдалануға шабыт берді. Шотландияда актер және стендап-комедия шебері Джонни Бити 1983 жылы «The Glasgow Rap» әнін шығарды, ол сол кезде белгілі бір коммерциялық табысқа ие болды. Кейін ол өзін «Шотландияның алғашқы рэп жұлдызы» деп атады. Сондай-ақ, Адам мен Анттардың «Ant Rap» (CBS, 1981) және Wham! тобының «Wham Rap! (Enjoy What You Do)» (Inner Vision, 1982) сияқты рэп элементтерін пайдаланған поп-әндер де болды, бірақ олар көбінесе АҚШ рэпінің поп-вариациялары деп есептеледі. The Clash панк-тобы бұрын «The Magnificent Seven» (CBS, 1980) әнінде рэппен тәжірибе жасаған, сондай-ақ кейінірек «This Is Radio Clash» (1981) синглын шығарды. Одан бұрын, 1979 жылы Иан Дюри мен Blockheads тобы хип-хоп элементтері бар «Reasons to Be Cheerful (Part 3)» әнін шығарды. Содан кейін Sex Pistols тобының менеджері Малкольм Маклареннің World's Famous Supreme Team тобының қатысуымен шыққан «Buffalo Gals» (Charisma, 1982) әні Ұлыбританияға жанрды таныстырды. Маклареннің Duck Rock альбомы әлемнің көптеген музыкалық стильдерімен тәжірибе жасады. «Buffalo Gals» және альбомдағы тағы бір трек, «World's Famous» тобы да АҚШ-та хип-хоппен қалыптасқан үлгілерді, мысалы, семплинг пен скретчингті пайдаланды. Макларен сол кезде Нью-Йорктегі брейк-данс командалары арасында танымал болған «Дабл Датч» биіне сілтеме жасайтын әнді де енгізді. Келесі бірнеше жылда Ұлыбританияда хип-хоп және электро музыкасы көп шығарылды: Грег Уилсон өндірген Street Sounds Electro UK (Street Sounds, 1984), онда MC Kermit алғаш рет пайда болды, кейіннен ол Уилсон өндірген Ruthless Rap Assassins тобын құрды; The Rapologists тобының «Kids Rap/Party Rap» (Billy Boy, 1984) және Grandmaster Richie Rich-тің «Don't Be Flash» (Spin Offs, 1985) әндері. Жазбалар әлі де сирек шықты, ал сахна негізінен андеграунд болды. 1980 және 1990 жылдары дискілік лейблдар андеграунд сахнасына назар аудара бастады, бірақ радио эфирі мен жарнама жаңадан пайда болған сахнаның өсуіне көмектесуде қиындықтар тудырды, ал сахна ауыздан-ауызға және бүкіл елдегі пираттық радиостанциялардың қолдауымен ғана аман қалды. Негізгі радио кейде британдық хип-хопты ойнатты, оған Дэйв Пирс, Тим Уэствуд, Стив Баркер және Джон Пил сияқты танымал диджейлер қолдау көрсетті. 1980 жылдардағы британдық хип-хоп тек музыка мен брейк-данспен ғана шектелмеді, сонымен қатар Нью-Йорк стиліндегі граффитидің таралуын қамтыды – АҚШ хип-хоп мәдениетінің ажырамас бөлігі – Лондонға және Ұлыбританияның басқа да қалалық аймақтарына, қабырғаларға және пойыздарға. Ең тікелей ықпал, алайда, Лондон метрополитенінің вагондарына жазылған граффитиге тиді. 1980 жылдардың ортасына қарай электро хип-хопты ұнататын және Нью-Йорк қаласымен туыстық және басқа да байланыстары бар Лондондағы және басқа еуропалық қалалардың жасөсперіндері метро граффитисінің кейбір дәстүрлерін қабылдап, оларды өз елдеріне әкелді, бірақ 1980 жылдардың басында және ортасында Лондондағы сапарларында Brim, Bio және Futura сияқты легендарлық Нью-Йорк граффитишілері де осы байланыстарды құруда маңызды рөл атқарды және метрополитен желісінің батыс жағында «өнімдерін» жариялады. Одан да маңыздысы, Нью-Йорк қаласында метро граффитисі төмендеген кезде, Лондонда туғандарымен уақыт өткізген және Бронкс пен Квинс қалаларында болған кейбір британдық жасөсперіндер Лондон метрополитенін американдық стильдегі граффитимен бояу «миссиясымен» Лондонға оралды. Осы Лондондық «пойыз жазушыларының» шағын топтары Нью-Йорк қаласындағы әріптестерінің стильдерін және өмір салтын қабылдады, пойыздарға граффити жазып, жүйенің барлық жерін «бомбалады», бірақ пойыздарға граффити салуға ең қолайлы деп саналған бірнеше таңдалған жерасты желілерін ғана пайдаланды. Нью-Йорк қаласында болғаннан гөрі әлдеқайда кішкентай масштабта болғанымен, Лондон метрополитенінің вагондарына граффити салу 1980 жылдардың ортасында британдық көлік полициясын Нью-Йорк қаласының MTA-сымен тікелей үлгіде және консультацияда өз граффити жасау бөлімін құруға итерді. Сонымен қатар, Лондон метрополитенінің вагондарына граффити салу бұқаралық ақпарат құралдарында және өнерде қызығушылық тудырды, нәтижесінде бірнеше өнер галереялары Лондондық пойыздарға граффити жасайтын бірнеше авторлардың өнер туындыларын (кенепте) көрмеге қойды, сондай-ақ BBC-нің Bad Meaning Good сияқты Лондондық хип-хоп мәдениеті туралы теледокументалды фильмдерде Лондондық пойыздарға граффити жасайтын авторлармен сұхбаттасулар мен олардың туындыларының мысалдары көрсетілді. Ұлыбританиядан шыққан көптеген ерте рэпшілер, мысалы, Дерек Б, АҚШ-тың батырларының стильдерін және акценттерін имитациялады, бірақ АҚШ-тың формаларын ғана көшіру британдық хип-хопқа британдық аудиторияға сөйлеу және оны қолдау мүмкіндігінен айыратынын түсінгендер де болды. Ұлыбританиялық рэпшілер британдық тілдік ерекшеліктерге негізделген стильдерді жасауға тырысты – Лондон Поссе тобының Родни П қасады түрде лондондық акцентті таңдады, бірақ көптегендері тек «мұхиттың ортасында» орналасқан гибридті стильді қабылдады.

Даму: 1980 жылдардың соңы - 1990 жылдардың басы

Ұлыбританиядағы хип-хоп әндерін шығаруға арналған алғашқы лейбл 1986 жылы құрылды. Саймон Харристің Music of Life лейблі репер Дерек Б-ге үй болды, ол британдық рэпердің алғашқы хит-парадтағы табысқа қол жеткізді. Ол тіпті Public Enemy-мен оның "Bullet from a Gun" альбомында жұмыс істеді және Top of the Pops-те пайда болған алғашқы британдық рэпер болды. Дерек Б-дің табысына сүйене отырып, Music of Life Hijack, Demon Boyz, Hardnoise (кейіннен Son of Noise) және MC Duke сияқты топтармен келісімшарт жасасты. Олардың Hard as Hell сериясы Thrashpack және She Rockers сияқты отандық таланттарды АҚШ әртістерімен, мысалы профессор Грифпен араластырды. Music of Life компаниясына тез арада Mango Records және Kold Sweat сияқты басқа лейблдер ілесе бастады. Music of Life тобынан шыққан тағы бір табысты британдық хип-хоп әншісі Ашер Д. 1988 жылы, Daddy Freddy-мен бірлесіп, Asher D алғашқы хип-хоп dancehall фьюжн альбомдарының бірі Ragamuffin Hip Hop-ты шығарды. АҚШ-тағы тамырларынан алыстап, британдық хип-хоп өз дыбыстарын дамыта бастады: Hijack, II Tone Committee, Hardnoise және Silver Bullet сияқты топтар жылдам және хардкор стилін (көбінесе Britcore деп аталады) дамытты. Олардың "The Rhythm I Give 'Em" әні Ұлыбританияның Top 10 хип-хоп чартында болды. 1987 жылы Positive Beat Records Лондондағы Ladbroke Grove-де алғашқы британдық хип-хоптың ошағынан екі релиз шығарды. Лейбл Рокки Икс пен D D Dance-тің "It's Getting Rough" синглін әртүрлі суретшілердің Known 2 Be Down альбомымен жалғастырды. Бұл концертте Сэр Дрю (KREW және Newtrament), MC Flex, She Rockers, Rapski және Батыс Лондонның ең үздік рэп таланттары өнер көрсетті. Сол кездегі басқа да елеулі лейблдерге Оңтүстік Лондонның Туттинг қаласындағы Liberty Grooves кірді. Лейблдің өзі 1989 жылдың соңында Whirlwind D & Johnny F of Solid n Mind тобының 1990 жылғы алғашқы релизімен басталды. Басқа суретшілер арасында Gutter Snypes, True Style және DJ Noize болды. Liberty Grooves сонымен қатар дүкен болды және MC Mell O және Braintax сияқты көптеген танымал әртістер сол жерде өнер көрсетті. 1988 жылы Рапски "The Connection" әнін 12" дискісінде шығарды. Трек Known 2 Be Down альбомынан алынған және (Лондон) стилімен хип-хоп пен реггиді араластырудың алғашқы үлгісі болды. 1990 жылдардың басында MC Reason (a.k.a. Voice of Reason) "Symbolise"/"HouseQuake" және Jonie D "Which Base"/"Ride On" әндерімен бірге 1991 жылы ITV телеарнасында тікелей эфирде орындалды. Gunshot-тың "No Sell Out" (1991) немесе Son of Noise-тің "Poor But Hardcore" (1992) әндерімен сипатталған ойлау қалыптаса бастады – бұл хардкор стилін пайдаланбаған табысты суретшілерге сенімсіздік білдірді. Silver Bullet-тің жарнамадағы табысы тез жеткізілуіне байланысты алғысқа ие болды, ал Derek B және Rebel MC-дің поп-салтты стильдері оларға табыс әкелгенде, оларды жек көрді. Мұндай суретшілерді көбінесе "сатылған" деп атады. Сцена өскен сайын британдық рэперлердің АҚШ акценттерін еліктеуі жиі кездеспей қалды (осылай істегендер жиі мазақ етілді) және британдық рэп өзінің жеке басына сенімді болды. Hip Hop Connection – алғашқы ірі британдық хип-хоп журналы – 1989 жылы құрылды және 1990 жылдардың басында британдық хип-хоп сахнасы өркендей бастады. Лондонда Blade, Black Radical Mk II, Overlord X және Bushkiller (оның ішінде Sirus) сияқты рэперлердің берік негізі ғана емес, сонымен қатар көптеген ерекше көріністер ұлттық деңгейде дамыды. Бірмингем мен Вест-Мидлендс "Credit to the Nation" әндерін шығарды, олардың MC Fusion әндері расистік, сексистік және гомофобтық лирикаға қарсы болды. Топ сонымен қатар инди-роктың кроссоверлік дыбысымен қысқа уақытқа негізгі табысқа қол жеткізді. Лидс Braintax және Breaking the Illusion (бірге Low Life Records-ті құрған) және Nightmares on Wax-ті шығарды. Үлкен Манчестерде Ruthless Rap Assassins, Krispy 3 (кейін Krispy), Kaliphz, Jeep Beat Collective және MC Tunes тобының тууы болды. Бристоль сахнасының тарихы ұзақ, ол 1980-ші жылдардың басына дейін жалғасады, онда Нью-Йорк киімдерімен байланыстар жасалды. "Қорқытсыз төртеу" 1984 жылы граффити аңыздары "Татс Кру" және "Рок Стейди Кру" тобымен бірге келді. Бристоль (әсіресе Сент-Полс ауданы) The Wild Bunch (кейіннен Massive Attack деп танымал болды), Нелли Хупер Soul II Soul-ді шығарды. Кейін қала Трики және Портисхед сияқты суретшілермен трип-хоптың отаны болды. Кавеман Run–D. M. C. үйі болып табылатын Profile Records компаниясымен келісімшарт жасасты және Kold Sweat өздерінің жеке топтарын тапты, SL Troopers, Dynametrix, Unanimous Decision және Katch 22, оның "Кара адамның күнделігі" Ұлттық майданның дыбыстық клибін пайдаланғаны үшін Radio 1-де тыйым салынды. 1991 жылы Hijack Ice T-дің жаңадан құрылған Rhyme Syndicate лейблінде The Horns of Jericho (Rhyme Syndicate Records, 1991) атты альбомын шығарды. Алғашқы сингл "The Badman Is Robbin" топ-40 хиті болды және олар 30 000-нан астам альбом сатты. Британдық хип-хоптың әсеріне рекордтық индустрияның үлгілерді қолдануды қысқартуы, үлгілерді пайдалану үшін ақы алуы және оларды рұқсатсыз қолданғандарды қудалауы әсер етті. Үлкен АҚШ топтары үлгілерді лицензиялауға және олардың лейблдарын пайда табуға мүмкіндік алды, бұл көптеген кіші британдық суретшілерге қол жетімді емес еді. Мұндай құрбан болғандардың бірі Милтон-Кейнс тобы Criminal Minds болды. Олардың алғашқы екі релизі, 1990 жылғы мини-альбом Guilty as Charged және 1991 жылғы EP Tales from the Wasteland үлгіні тазалау мәселелеріне байланысты тек шағын санда ғана қол жетімді болды. 1990 жылдардың басында брейкбит хардкор музыкасы Ұлыбританияда өте танымал болғандықтан, Criminal Minds осы типтегі музыка жасауға көшті. Ұлыбританиядағы хип-хоп жарқырауы күткендей коммерциялық табысқа жете алмады. Hijack-тың The Horns of Jericho АҚШ-та шығарылмады, ал рекордтық компаниялар нашар сату мен қызығушылықтың жоқтығын айтып суретшілерді қысқарды. Mango Records жабылды және британдық жұртшылықтың назары джанглға бұрылды, бұл брейкбит хардкор, хип-хоп және реггидің қосындысы. Басқа топтар мен стильдер де хип-хоп сахнасынан дамыды, нәтижесінде оларды сипаттау үшін жаңа жанрлар пайда болды – мысалы, Massive Attack трип-хоппен, ал Galliano, Us3 және Urban Species эсид-джазбен. 1992 мен 1995 жылдар аралығында көп әсер еткен топтар Gunshot және the Brotherhood болды. Gunshot-тың 1992 жылғы альбомы Patriot Games "Mind of a Razor" және "World War 3" сияқты тректермен британдық хардкор классикасына айналды. 1980-ші жылдары құрылған Brotherhood 1991 жылы жай ғана Brotherhood EP деп аталатын алғашқы жазбасын ақ лейбл ретінде шығарды. Олар 1992 жылы Wayz of the Wize, содан кейін 1993 жылы Untitled 93 және XXIII, ал 1994 жылы Hip Hop N' Rap шығарды, барлығы Bite It! лейблінде. Жазбалардың ешқайсысы үлкен санда сатылмады, бірақ олар Tim Westwood шоуында және Choice FM-дегі DJ 279 шоуында эфирге шықты, осылайша бүкіл Ұлыбританияда берік жанкүйерлерге ие болды. Bite It! сонымен қатар Pauly Ryan және the Scientists of Sound сияқты суретшілердің тректерін шығарды.

Жаңа буын: 1990 жылдардың аяғы 2000 жылдардың басы

1980 жылдары ірі жазба компанияларының қызығушылығының күрт өркендегенінен кейін, 1990 жылдардың басында сахна көтеріліп, жазба компаниялары шегінді. 1990 жылдардың ортасында Ұлыбританиядағы хип-хоп эксперименттер жасап, түрлене бастады – көбінесе трип-хоп сияқты толыққанды жаңа жанрларға айналып, АҚШ нарығына еніп кірді. Ескі рэперлер сахнаны тастағанда, хип-хоп пен электроникада өскен жаңа буын есейді: The Herbaliser Remedies (Ninja Tune, 1995) шығарды, Мистер Скрафф "Frolic EP Pt 1" (Pleasure Music, 1995) шығарды, Марк Б "Any More Questions?" (Jazz Fudge, 1995) және DJ Skitz "Where My Mind Is At/Blessed Be The Manor" (Ronin Records, 1996) шығарды, онда бұрын "Next Type of Motion" (Sound of Money, 1995) синглын шығарған Roots Manuva атты жас рэпер қонақ ретінде қатысты. Британдық хип-хоп стилі мен сезімталдығын қазіргі заманғы би музыкасымен үйлестіруге тырысқан жазба компаниялары пайда бола бастады, мысалы Марк Рейдің Grand Central (Aim, Rae & Christian және Fingathing сияқты артистердің үйі) немесе DJ Vadim-нің Jazz Fudge. Көбінесе осы артистер үлгі алумен байланысты мәселелерден өзі музыка жасау арқылы (Stereo MCs сияқты топтар аспаптарда ойнап, өз музыкаларын үлгі ретінде пайдаланды) немесе ең арзан лицензиялық келісімдерге қол жеткізе алатын сирек жазбаларды іздеу арқылы құтылды. Британдық хип-хоп қайта жандану кезеңіне енді, оның стилі жастық шағындағы қатал үлгіден ауысып, мелодикалық жаққа бет бұрды. The Brotherhood 1995 жылы Virgin Records компаниясымен маңызды келісімге келді. Олар продюсер ретінде Тревор Джексонмен ынтымақтастығын жалғастыра отырып, 1996 жылы "Alphabetical Response", "One Shot", "Punk Funk" және "Elementalz" альбомын қамтитын 3 сингл шығарды. Олардың жұмысы сыншылар тарапынан мақтауға ие болды және Cypress Hill, The Roots және WuTang сияқты американдық артистермен бірге гастрольдік сапарлар жасады, бірақ үлкен сату көлеміне қол жеткізу қиын болды және олар 1998 жылы Virgin компаниясымен жолдары айырылды. 1996 жылдың соңында Уилл Эшон Ninja Tune қолдауымен Big Dada жаңа лейблін құрып, артистердің тізімін жоспарлады. Бірмингемдік Bandit MSI/Asylum тобы Уиллге Juice Aleem-нің жаңа лейблдің философиясын кім жақсы білдіре алатынын ойлап жүргенін айтты. Эшон демо-жазбадан әсер алып, Алимді қабылдауға келісті. Осының нәтижесінде қазір танымал лейблдің алғашқы шығарылымы болды: 1997 жылы Juice Big Dada лейблінің алғашқы шығарылымына қатысты[2], "Misanthropic", өзі мен Люк Виберттің бірлескен жобасы, "Alpha Prhyme" псевдонімімен. 1998 жылы Mark B және Blade "Hitmen for Hire EP" шығарды, онда Льюис Паркер және Мистер Тинг (Scratch Perverts тобынан) қонақ ретінде қатысты. EP табысты болды және 2001 жылы сәтті The Unknown альбомына жол ашты, ол Ұлыбританияның ең жақсы 75 тізіміне енбесе де, 100 үздікке кірді және жанрында одан да сәтті болды. Сонымен қатар, альбом 2001 жылғы 40 үздік синглдің бірі болған "Ya Don't See the Signs" әнін шығарды, ол Feeder тобының фронтмені Грант Николас жасаған ремикс болды, ал тайтл трек 75-ші орында болғаннан кейін Blade Mark B-мен бірге Feeder тобын қолдады. Сол жылы Бристольдік Hombré лейблі Aspects-тен "2012 EP" альбомын шығарды, бұл қозғалыстың маңызды шығарылымы болды. Roots Manuva, Blak Twang, Mud Family, Ti2bs, Task Force, Phi Life Cypher, MSI & Asylum, Jeep Beat Collective және Ty көпшіліктің назарына түсті, ал Родни П, Майк Дж және MC Mell'O сияқты ветерандар сахнаға оралды.

Жер астынан негізгі ағымға: 2000-2010 жылдар

ХХ ғасырдың басында жаңа буын суретшілер пайда болды, олардың ішінде Jehst, Skinnyman, Nicky Spesh, Foreign Beggars және Usmaan болды. Сонымен қатар, 2000-шы жылдардың басында британдық гараж бен джунгл музыкасынан туындаған, дэнсхолл, драм-энд-басс және хип-хоптың ықпалымен жаңа электрондық музыка стилі пайда болды; бұл жаңа жанр "grime" (кейде eskibeat немесе sublow деп аталады) деп аталды және танымалдылығы мен кең қауымның назарында Ұлыбританиялық хип-хопты басып озды. Grime жанрының түбірі британдық гараж бен джунгл сияқты жанрларда жатқандықтан, хип-хоптан ерекшеленеді деп есептеледі. 2001 жылы Roots Manuva британдық хип-хоп американдық хип-хоптан "салауаттырақ" екенін, оның музыка жасауға, байлықты пайдалануға немесе зор табысқа жетуге қарағанда көбірек бағытталғанын мәлімдеді. 2002 жылы The Streets тобының "Original Pirate Material" альбомы сәттілікке жетті, ол британдық хип-хоп өнерпаздарының жаңа буынының алғашқыларының бірі болды, бірақ оның сөйлеу стилі сахнадағы көптеген суретшілерден сырт қарауға себеп болды. Мұндай сәттілік британдық хип-хоптың басқа да өкілдерінің бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жариялануына әкелді. Уэльстік рэп тобы Goldie Lookin Chain хип-хопты пародизациялау арқылы жарнамалық табысқа қол жеткізді. Skinnyman's Council Estate of Mind және Klashnekoff's The Sagas Of сияқты маңызды туындылар жарық көрді, бұл суретшілердің беделін нығайтып, жаңа суретшілерге жол ашты. Low Life Records, танымал саяси рэпер Braintax басқаратын, және Young N' Restless лейблдері көптеген өнерпаздар үшін бастау орны болды. Сонымен қатар, гараж музыкасы қарқынын жоғалтып жатқанда, grime қызығушылық тудырды. Wiley's Treddin' on Thin Ice жанрдың ірге тасы болды, ал бір кездегі досы Dizzee Rascal өзінің дебюттік "Boy in da Corner" альбомы үшін Mercury Music Prize сыйлығын жеңіп алды. Содан бері grime өнерпаздары қызығушылық танытқан жазба компаниялары үшін жалғыз MC-ға айналды, ал Ұлыбританияның хип-хоп серпіні баяулады. Ұлыбританияның хип-хоп сахнасындағы көптеген коммерциялық деп саналатын ыстық сахнаға қарсылық ретінде әлеуметтік саналы жас хип-хоп музыканттарының жаңа буыны пайда болды. Бұл рэперлер Nas, Mos Def және Talib Kweli сияқты саналы рэперлердің дәстүріне сәйкес, позитивтілік пен лиризмге, сондай-ақ соғыс, джентрификация және расизмнің әділетсіздіктеріне назар аударуға тырысты. Бұл жаңа ұрпақтың қатарында Klashnekoff, Akala, Lowkey және the Poisonous Poets сияқты суретшілер болды. 2000-жылдардың ортасында американдық гангста-рэптен әсер алған және қылмыс, банда немесе зорлық-зомбылық тақырыптарына назар аударған жанр – road rap пайда болды. Road rap-тің ізашарлары PDC және Giggs' SN1 тобы сияқты өнерпаздар мен топтар болды. 2000 жылдардың соңында grime музыкасы тұрақтандыру кезеңіне енді. Бұл бастапқыда grime жасаудан басталып, кейін коммерциялық, хип-хопқа бағытталған музыкаға ауысқан өнерпаздардың пайда болуына әкелді. Бұл жаңа толқынның өкілдеріне N Dubz, Tinchy Stryder, Tinie Tempah және Chipmunk (кейіннен Chip) кірді, олар 2000 жылдардың соңында үлкен коммерциялық табысқа жетті. Tinchy Stryder "Number 1" және "Never Leave You" әндерімен екі рет бірінші орынға ие болды және 2009 жылы ең көп сатылған британдық жеке орындаушы болды. Келесі жыл бұрынғы жетістіктерді жалғастырды, Professor Green және Tinie Tempah сияқты өнерпаздар одан да үлкен коммерциялық жетістікке жетіп, сыншылардың да ризашылығын тудырды. Tinie Tempah-ның "Disc Overy" атты тұңғыш альбомы Ұлыбританияның альбомдар чартында бірінші орынға шықты және 2011 жылдың 1 наурызында платиналық сертификат алды. Ол сондай-ақ өзінің "Pass Out" синглі үшін Brit Award жеңіп алды. Раппер Plan B 2010 жылы Hip Hop және Soul фьюжн альбомы The Defamation of Strickland Banks арқылы табысқа жетті, содан кейін 2012 жылы Ill Manors саундтрек альбомы пайда болды, екеуі де Ұлыбританияның альбомдар чартында 1-орынға жетті. 2014 жылы шотландтық альтернативті хип-хоп триосы Young Fathers өзінің Dead альбомы үшін Mercury Music Prize сыйлығын жеңіп алды. Албом сыйлықты жеңіп алғаннан кейін Ұлыбританияның хит-парадтарына 35-орынға енді. Riz Ahmed, сондай-ақ Riz MC ретінде танымал, 2016 жылы Billboard 200 чартында бірінші орынға шыққан The Hamilton Mixtape-дегі "Immigrants (We Get the Job Done)" әнінде ойнады. 2017 жылы MTV Video Music Awards (VMA) байқауында "Immigrants" "Системаға қарсы үздік күрес" сыйлығын жеңіп алды.

2010 жылдан бастап

2010 жылдардың басында Ұлыбританияда Миста Сильва, Куамз, Фьюз ОДГ және Тимбо бастаған афробиттер пайда болды. Сол кезде Снейкбо және Тимбо сияқты әртістер музыкаларына мелодикалық рэп пен Кариб теңізінің ықпалын қосты. Осы әртістердің салған негізі кейіннен Афросуинг жанрына зор әсер етті, ол 2014 жыл шамасында Ұлыбритания афробитінен туындады, сонымен бірге грим, денсхолл, хип-хоп және R&B элементтерін қамтыды. UK drill – 2012 жылдан бастап Оңтүстік Лондондағы Брикстон ауданында пайда болған дрилл музыкасы мен жол рэпінің қосалқы жанры. Чикаго дрилл музыкасының стилін көптеген элементтермен қабылдаған UK drill әртістері көбінесе зорлық-зомбылық пен гедонистік қылмыстық өмір салты туралы рэп оқиды. Музыкалық тұрғыдан алғанда, UK drill көбінесе зорлық-зомбылық тілі мен провокациялық мәтіндерді қолданады. High Focus командасының негізгі мүшелері The Four Owls, Dirty Dike, Ocean Wisdom, Jam Baxter және Dabbla болды. Лейбл өкілдері жасырын күйде болса да, үлкен аудиторияға ие болды, Еуропа бойынша 25 000-нан астам көрермендер алдында өнер көрсетті және көптеген тректер YouTube-та миллиондаған көріліске жетті. 2015 жылы The Four Owls өте беделді американдық продюсер DJ Premier-мен бірлесіп Think Twice әнін жасады. BRIT Award жүлдесін жеңіп алған әнші-әндерші Rag'n'Bone Man 2011 және 2014 жылдары лейблде екі альбом шығарды – "Put That Soul on Me" (Dirty Dike-пен бірлесе отырып) және Four Owls мүшесі және рэпер/продюсер Leaf Dog-пен бірге "Dog n Bone". Осы альбомдар оның ірі лейбл Columbia Records-пен келісімшартқа қол қоюына себеп болды, алайда Rag'n'Bone Man High Focus рекордтарындағы шығармаларға қатысуын жалғастырды, мысалы Jam Baxter-дің 2019 жылғы "Touching Scenes" альбомындағы "Mask" трегінде. Blah Records та зор ықпалға ие. Лейбл 2006 жылы Ли Скотт (рэпер) және Molotov құрды, қазіргі уақытта Ли Скотт пен Салар басқарады және оған иелік етеді. Blah отбасының негізгі мүшелері Ли Скотт, Салар, Black Josh, Milkavelli, Jam Baxter және Cult of The Damned. 2010 жылдардың ортасында британдық хип-хоп оркестрі Abstract Orchestra пайда болды, ол "жаз бен хип-хоп арасындағы ортақ аумақты зерттейді, Madvillain және J Dilla сияқты заманауи классикаларды алып, классикалық аранжировка техникалары арқылы өңдейді". Топтың стиліне АҚШ-тағы Детройтпен байланысты хип-хоп әсер еткен, сондай-ақ Illa J және Slum Village-пен бірлесіп жұмыс істеген. Олар Ұлыбританиялық MC-лер Micall Parknsun, Joker Starr және Yungunмен бірге өнер көрсетеді. 2014 жылға қарай грим музыкасы да қайта жанданды. Хип-хоп бұл оқиғадан бірден пайда таппаса да, гримнің өркендеуі хип-хоп және афросуинг сияқты бәсекелес жанрлар үшін есіктерді қайта ашты. Келесі жылдары хип-хоп сахнасында көтерілетін әртістерге Dave, Kojey Radical, Slowthai, Little Simz және Loyle Carner кіреді. Dave 2015 жылы "Blackbox freestyle" атты шығармасын жариялады, ол оның танымалдылығын арттыруға көмектесті. Келесі жылы Dave-ті канадалық рэпер Drake байқады, ол кейіннен оның "Wanna Know" әнінің ремиксіне қатысты. Грим сахнасынан шыққан Stormzy 2017 жылдың 24 ақпанында өзінің тұңғыш альбомын, Gang Signs & Prayer шығарды. Альбом грим, хип-хоп және R&B элементтерін біріктірді және Ұлыбритания альбомдар чартында бірінші орынға жеткен алғашқы "грим" альбомы болды. 2018 жылдың ақпан айында Gang Signs & Prayer 2018 жылғы Brit Awards-та жылдың британдық альбомын жеңіп алды. Ол Ұлыбритания сингл чартында екі рет бірінші орынға көтерілді; біріншісі 2017 жылдың 23 маусымында "Artists for Grenfell" тобының құрамында "Bridge Over Troubled Water" әнімен, ал екіншісі өзінің "Vossi Bop" синглімен, ол Тейлор Свифт пен Брендон Уридің "Me!" әнінен 500-ге жуық сатылыммен озып түсті. Скепта, ол да грим сахнасынан шыққан, американдық хип-хоп тобы ASAP Mob-пен бірлесе бастады. Ол ASAP Rocky-мен бірге "Praise the Lord (Da Shine)" әнінде өнер көрсетті, бұл оның 2018 жылдың 26 маусымында шыққан үшінші студиялық альбомынан екінші сингл. Бұл екі суретшінің арасындағы үшінші ынтымақтастық болды, Скептаның Cozy Tapes Vol. 1: Friends және ASAP Rocky-дің 2017 жылы Skepta's Vicious EP-де пайда болуынан кейін, онда ASAP Nast, Lil B және Section Boys та болды. Ән бірнеше елде сәтті орындалып, Billboard Hot 100 хит-парадында 45-орынды, ал Ұлыбритания сингл чартында 18-орынды иеленді. Кейін Американың Жазу индустриясы қауымдастығы (RIAA) платиналық, ал Британдық фонографиялық индустрия (BPI) алтын сертификат берді. Скепта сонымен қатар американдық рэпер Playboi Carti-мен 2018 жылы шыққан Die Lit атты тұңғыш студиялық альбомынан "Lean 4 Real" синглінде жұмыс істеді. 2017 жылы Dave американдық Power 106 Лос-Анджелес радиосында фристайл орындады, ол YouTube-та 1,000,000-нан астам көріліске ие болды. 2018 жылы Dave британдық рэпер Fredo қатысқан "Funky Friday" әнімен Ұлыбританиядағы алғашқы бірінші хитін жеткізді. Dave-тің тұңғыш альбомы Psychodrama (2019) Ұлыбритания альбомдар чартында бірінші орынға шықты және Ұлыбританиядағы бірінші аптада ең көп ойналған британдық рэп альбомы атанды, жалпы 23.6 миллион ойналымға ие болды. Альбом жоғары бағаланды және Dave-ке Mercury Prize жүлдесін жеңіп алды. Slowthai 2019 жылы өзінің тұңғыш студиялық альбомын, Nothing Great About Britain шығарды. Альбом Mercury Prize номинациясына ие болды. Ол 2019 жылғы Mercury Prize салтанатында өнер көрсетті, онда ол британ премьер-министрі Борис Джонсонның жасалма бас мүшесін сахнада ұстады. Little Simz 2019 жылы Grey Area альбомын шығарды, ол көп мақтауға ие болды.

Жолдағы реп

Road rap (сондай-ақ британдық гангста рэп деп белгілі) – музыка жанры, оның алғашқы өкілдері Оңтүстік Лондонда, негізінен Брикстон және Пекхэмде пайда болды. Жанрдың алғашқы өкілдері PDC, SMS, SN1, North Star, MashTown және U.S.G. топтары, сондай-ақ Giggs, K Koke және кейінірек Nines, Sneakbo сияқты әртістер болды. Жанр 2000 жылдардың ортасында Лондонда гримнің коммерциялықтандырылуына наразылық ретінде пайда болды. 2007 жылы Giggs-тің танымалдылығы артып, жанр кеңінен танылды. Бандалар жанрдың дамуында маңызды рөл атқарды, Пекхэмде орналасқан Пекхэм Бойз (SN1, PYG және OPB сияқты түрлі топтармен) және Брикстонда орналасқан GAS Gang сияқты бандалардың мүшелері 2000-шы жылдары жол рэп сахнасында белгілі болды. Гримге ұқсас, жол рэпі алдын ала полицияның араласуынан зардап шекті. Giggs Метрополитен полициясының оған гастрольдеуге тыйым салып, музыка арқылы өмір сүру мүмкіндігінен айыруға тырысқанын мәлімдеді. 2011 жылы Стигске зорлық-зомбылықты насихаттайтын кез келген мәтінмен рэп орындауға тыйым салатын алғашқы бұйрық берілді. 2010 жылдардың басында Ұлыбританияда 150, 67 және Section Boyz сияқты топтардың ықпалымен американдық дрилл жанры пайда бола бастады. Ұлыбритания дриллі жол рэпінің қосалқы жанры ретінде қарастырылады, себебі ол осы жанрға үлкен әсер еткен. Жол рэпі сондай-ақ 2010 жылдардың ортасында пайда болған афросуинг жанрына да әсер етті. Wolverhampton қаласының өкілі Scarlxrd, «trap metal» немесе «ragecore» деп аталатын, ол өзі дамытқан стильде, энергиялық атмосфера мен дауыс ырғағын, сондай-ақ жарыққа толы, бірақ терең ойларға толы лириканы қолданады. Scarlxrd өзінің шабыт көздері ретінде Eminem, Bring Me the Horizon, Limp Bizkit, DMX, Slipknot, Travis Scott және Linkin Park сияқты әртістерді атады.

Коммерциялық мақсатқа қарсы әрекет

Гримнің 2000 жылдар басындағы өркендеуі Ұлыбритания хип-хопымен бірге болғандықтан, соңғысының көптен күткен коммерциялық табысы орындалмады. Оның орнына Tinchy Stryder, Tinie Tempah, N Dubz және Chip сияқты әртістер ірі лейблдармен келісім шарттарына қол қойды, ал олардың дәстүрлі дыбысы попқа бейімделу үшін өзгертілді. Дегенмен, осы және көптеген британдық рэперлердің тамыры британдық хип-хоп емес, грим екені сөзсіз. Хип-хоптың астыртын қауымдастығында, нағыз хип-хоп – бұл көбінесе бұқаралық нарық емес, әлеуметтік жағдайы нашар тыңдаушыларға арналған музыка деген кең пікір бар. Басты ағымдағы әртістерге ірі лейблдар қазіргі бұқаралық нарыққа сәйкес музыка жасау үшін көп ақша төлейді деген сенімге байланысты, осы әртістер көбінесе астыртын қауымдастықтан қарсылыққа және "өткізіп алу" айыптауларына ұшырайды.

Медиа

2002 жылы BBC 1Xtra цифрлық радиостанциясын іске қосу британдық хип-хоптың дамуына түрткіс берді. Бұл станция "жаңа қара музыкаға" арналған, оның ішінде хип-хоп, R&B, соул, UK гараж, dancehall, grime және drum and bass музыкалары ойнатылды, алайда 1Xtra тек қана британдық хип-хопты ғана емес, басқа жанрларды да ойнатады. Сондай-ақ, кабельдік және спутниктік арна, AKA (бұрынғы Channel U, қазір Now 70s) британдық хип-хоп пен гримді насихаттауда маңызды рөл атқарды. YouTube болашаққа дайын және танымал әртістер үшін өте маңызды платформаға айналды. Оған Link Up TV, GRM Daily, SB.TV, Pressplay Media және Mixtape Madness сияқты арналар кіреді.

Әйелдер

Әйелдер Ұлыбританиядағы хип-хоптың дамуына бастапқыда-ақ үлес қосты. Британдық рэпер әйелдердің қатарында Alesha Dixon, Baby Blue, Estelle, Lady Leshurr, Lady Sovereign, Little Simz, M. I. A., Monie Love, Nadia Rose, Shystie, NoLay, Stefflon Don, Mercury жүлдесінің иегерлері Ms. Dynamite және Speech Debelle, сондай-ақ музыка продюсері Mizz Beats бар. Басқа британдық рэпер әйелдерге Cookie Crew, She Rockers, Wee Papa Girl Rappers, C Mone және Envy кіреді. Стокгольмде туған Neneh Cherry 14 жасында Англияға көшіп келді және британдық хип-хоптың алғашқы қадамдарына үлес қосты. Raw Like Sushi (1989) альбомы британдық продюсерлердің жұмысы болды және Ұлыбритания мен АҚШ-та үлкен сәттілікке жетті. Cherry бүгінге дейін музыка жазуын жалғастыруда. Хип-хоп саласындағы әйелдер көбінесе сексистік стереотиптерге ұшырайды; алайда Lady Sovereign және M. I. A. сияқты кейбір британдық рэперлер Ұлыбритания мен АҚШ-та табысқа қол жеткізді. Ms. Dynamite, M. I. A. және Speech Debelle сияқты әртістер музыкаларындағы саяси және әлеуметтік мәселелерге қатысты пікірлерімен де танымал болды. Әнші, ән авторы және рэпер Estelle әйел рэперлердің қиын жағдайы туралы: "Менің ойымша, оларға қиындық туады, себебі олардың кейбіреулері өзін одан да жоғары деңгейде көре алмайды және ешкім оларға шынымен мүмкіндік берген жоқ" деді.