СПАР: Халықаралық сауда желісінің тарихы мен түрлері

Кіріспе

Голландтық көпұлтты бөлшек сауда франшизасы.

Кейбір халықаралық атаулар бар: Венгрияда SPAR-ға тиесілі 17 дүкен Orlen (бұрынғы Lukoil) жанармай құю станцияларында DESPAR деген атпен жұмыс істейді. Дегенмен, SPAR және INTERSPAR дүкендерінің көптеген филиалдары бар. Италияда атау әлі де DESPAR, бірақ халықаралық брендке сәйкес, логотиптегі SPAR бөлігі ерекшеленеді, ал ірі дүкендер EuroSPAR және InterSPAR деп аталады. Австрияда DESPAR – SPAR-дың итальяндық тағамдық өнімдерінің ассортименті. Сонымен қатар, Австрияда INTERSPAR филиалдары да бар. Хорватияда SPAR және INTERSPAR дүкендері бірдей жұмыс істейді. Арабияда араб тіліндегі سبار сөзінің қасына латын әріптерімен SPAR жазылады. Иранда оны اسپار (Аспар) деп атайды. Қытайда ол 斯巴超市 ("Сиба супермаркеті") деп белгілі. Ирландияда, Солтүстік Ирландияда, Ресейде және Швейцарияда SPAR және EUROSPAR атаулары қолданылады, EUROSPAR көбінесе ірі супермаркеттер үшін, ал SPAR шағын дүкендер үшін қолданылады. Словенияда SPAR және INTERSPAR екеуі де қолданылады, INTERSPAR ірі супермаркеттер үшін, ал SPAR шағын дүкендер үшін қолданылады.

Тарих

Spar 1932 жылы Оңтүстік Голландияның Зегварт қаласында (қазіргі Зотермеердің бөлігі) құрылды. 1953 жылы Амстердамда International Spar кеңсесі ашылып, бүкіл Еуропа мен басқа құрлықтарда ұйымды бақылау және одан әрі дамыту мақсатында жұмыс істеді. Көптеген Spar дүкендері Еуропада орналасқан, бірақ Австралия, Оман, Сауд Арабиясы, Катар, Біріккен Араб Әмірліктері, Нигерия, Оңтүстік Африка, Ботсвана, Намибия, Зимбабве, Замбия, Мозамбик, Сейшель аралдары, Шри-Ланка, Камерун, Қытай және Үндістан сияқты Еуропадан тыс елдерде де кездеседі. Spar 2009 жылдың 1 желтоқсанында Вануатуда ашылды, бұл Au Bon Marché-дің азық-түлік монополиясын тоқтатты. Spar дүкенінің меншік формасы елге қарай өзгеше болуы мүмкін: дербес, франшиза немесе дүкендер желісінің бөлігі. Бас компанияның иелері де елден елге ауысады, кейде дүкен иелері де олардың құрамына кіруі мүмкін. Атау мен логотип 1968 жылы Реймонд Лоуи жасаған нұсқасынан бері өзгерген жоқ. Ұлыбританияда Spar 1959 жылы құрылып, супермаркет немесе шағын дүкен болып табылуы мүмкін. 1997 жылы Әскери-теңіз, Армия және Әуе күштері институттары (Naafi) арқылы Spar Ұлыбританияның көптеген әскери базаларында пайда болды, онда азаматтық және әскери тауарлар сатылды. Ирландия мен Солтүстік Ирландияда Spar бренді көрші дүкендермен және Eurospar субформатымен танымал, ол шағын супермаркеттер қызметін атқарады. 1996 жылдан бері компания Еуропалық жеңіл атлетика қауымдастығы мен оның жарыстарын демеушілік етіп келеді. Нидерландыдағы Spar дүкендері Superunie мүшесі болып табылады, ол бірнеше супермаркет брендтері үшін тауарларды бірлесіп сатып алатын ұйым. 1988 жылы SPAR South Africa Tiger Brands компаниясының толық меншігіне көшті, бірақ 2004 жылы жеке компания ретінде бөлініп, биржада тізімге енді. 2014 жылдың шілдесінде SPAR South Africa Анголада алғашқы супермаркетін ашты, бірақ бұл нарықта брендтің кеңеюі жоспарланбаған. 2021 жылдан бастап топтың БВГ Foods компаниясының 100% акцияларына ие, ол Ирландия мен Ұлыбританияның оңтүстігінде сауда орындарына ие. 2015 жылы Ahold Spar Czechia компаниясынан барлық 35 гипермаркет пен 14 супермаркетті 5,2 миллиард чех кронасынан астам сомаға сатып алып, оларды Albert супермаркеттері мен гипермаркеттеріне айналдырды. Бірақ монополияға жол бермеу үшін кейбір дүкендерден бас тартуға тура келді. Омандағы алғашқы SPAR дүкені 2015 жылдың қаңтар айында Маскатта ашылды. Spar Oman Омандағы кеңею жоспарының аясында уақыт өте келе тағы да көп дүкендер ашуды жоспарлаған. Spar 2017 жылы Катарда алғашқы дүкенін, ал 2018 жылы екінші дүкенін ашты. 2018 жылы тағы екі дүкен ашу жоспарланған, бірақ ол жоспар орындалмады. SPAR Сауд Арабиясында 2017 жылы Аль Садхан тобына лицензия беріліп, Риядта алғашқы дүкендері ашылды. 2017 жылы Шри-Ланкадағы Ceylon Biscuits Limited Spar Lanka ретінде Spar брендін пайдалануға лицензия алды. Бұл Ceylon Biscuits Limited және SPAR South Africa компанияларының бірлескен кәсіпорны. Олар алғашқы дүкенін Коломбодағы Талаватхугодада ашты. 2023 жылға қарай елде 50 дүкен ашу жоспарлануда. 2020 жылы 48 елде 13 500-ден астам SPAR дүкені болды. 2022 жылы SPAR International Қазақстанның бөлшек сауда нарығына енді. 2022 жылы Израильдің Shufersal супермаркеттер желісі Израильде SPAR дүкендерін ашу жоспарларын жариялады, алғашқы үш жылда 10 дүкен ашуды көздеді. Сондай-ақ 2022 жылы SPAR Латвияға енді, онда 2023 жылға қарай 23 дүкен ашылды.

Spar was founded in 1932 in the South Holland town of Zegwaart (now part of Zoetermeer). In 1953, an International Spar office opened in Amsterdam to control and further develop the organisation throughout Europe and other continents. Many Spar shops are in Europe, but they can also be found in a number of countries outside of Europe, such as Australia, Oman, Saudi Arabia, Qatar, United Arab Emirates, Nigeria, South Africa, Botswana, Namibia, Zimbabwe, Zambia, Mozambique, Seychelles, Sri Lanka, Cameroon, China, and India. Spar opened in Vanuatu on 1 December 2009, ending Au Bon Marché's grocery monopoly. A Spar shop may be owned independently, by a franchise, or be part of a chain, depending on the model applied in any given country. The owners of the parent company vary from country to country and may include the shop owners themselves. The name and the current logo was most recently revised in 1968 by Raymond Loewy and has since remained unchanged. In the United Kingdom, Spar was founded in 1959 and may be a supermarket or a convenience shop. In 1997, Spar was introduced to most United Kingdom military bases by the Navy, Army and Air Force Institutes (Naafi), where it sells a variety of civilian and military products. In Ireland and Northern Ireland, the Spar brand is known for neighbourhood shops and also the subformat Eurospar acting as mini supermarkets. Since 1996, the company has been a major sponsor of the European Athletic Association and its events. Spar stores in the Netherlands are members of Superunie, an inventory purchasing organisation for a number of otherwise unaffiliated supermarket brands. In 1988, SPAR South Africa became a wholly owned subsidiary of Tiger Brands, a holding company with a large diversified portfolio. However, it was unbundled and listed as a separate company in 2004. In July 2014, SPAR South Africa opened its first supermarket in Angola but no expansion of the brand is planned for this market. Since 2021, the group has 100% of BWG Foods, which had outlets in Ireland and southern Britain. In 2015, Ahold acquired all 35 hypermarkets and 14 supermarkets from Spar Czechia for more than 5.2 billion Czech koruna. and converted them into Albert super and hypermarkets. However, it had to divest itself of some shops in order not to have a monopoly. The first SPAR shop in Oman was inaugurated in January 2015, in Muscat. Spar Oman had plans to open more shops over time as part of its expansion plans in Oman. Spar opened its first store in Qatar in 2017, with the second store opening in 2018. A further two stores were planned to open in 2018, but it got cancelled. SPAR opened in Saudi Arabia in 2017, sublicensed to Al Sadhan Group opening its first stores in Riyadh. In 2017, Ceylon Biscuits Limited in Sri Lanka acquired a license to operate the Spar brand in Sri Lanka as Spar Lanka. This is a joint venture of Ceylon Biscuits Limited and SPAR South Africa. They opened the first store in Thalawathugoda, Colombo. The plan is to open 50 outlets in the country by 2023. In 2020, there were more than 13,500 SPAR stores in 48 countries. In 2022, SPAR International entered the Kazakhstan retail market. In 2022, Israeli supermarket chain Shufersal announced plans to open SPAR stores in Israel; with 10 stores to be opened in the first three years of operation. Also in 2022, SPAR entered Latvia where by 2023 it opened 23 stores.