Кіріспе

Болгария – Балқан түбегінің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы мемлекет. Елде әртүрлі топографиялық ерекшеліктер мен ландшафттар бар, олар Рила, Пирин және Балқан тауларының қар басқан биік шыңдарынан бастап, Қара теңіздің жұмсақ және күннөлді жағалауына дейін; солтүстіктегі әдеттегі континенттік Дунай жазығынан Македонияның аңғарларындағы Жерорта теңізінің ықпалына және Фракияның ең оңтүстік бөлігіндегі жазықтарға дейін созылады. Болгарияның әртүрлі морфологиялық, климаттық және гидрологиялық жағдайлары көптеген геологиялық құрылымдардың қалыптасуына жағдай жасайды.

Болгариядағы тау жыныстарының ішінара тізімі

Атауы Суреттемесі Болгариядағы орналасқан жері Белинташ Белинташ – Родоп тауларында адамның іздері бар шағын үстірт. Үстірттің ұзындығы 750 м, ені 50 м, биіктігі 35 м. Белинташ ежелгі фракиялықтардың қасиетті орны болған деп саналады, бірақ оның мәні мен мақсаты толыққанды түсініксіз күйде. Белинташ Пловдив облысының Сини Врах ауылының жанында орналасқан. 2013 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Белоградчик тастары Белоградчик тастары – Видин облысындағы Белоградчик қаласының жанында Балқан тауларының батыс беткейлерінде орналасқан ерекше пішіндес құмтас және конгломерат тас формациялары. Тастардың түсі негізінен қызылдан сарыға дейін өзгереді, кейбір тастардың биіктігі 200 м-ге жетеді. Көптеген тастар фантастикалық пішіндес және қызықты аңыздармен байланысты. Белоградчик тастары 1949 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды және аймақтағы маңызды туристік орын болып табылады. Олар Болгарияның 100 туристік орнының тізіміне №15 ретінде енген. Божи Мост Божи Мост (Құдай көпірі) – батыс Балқан тауларындағы карст аймағында орналасқан табиғи арка. Божи Мосттың биіктігі 20 м, ені 25 м. 1964 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Ол Вратса облысында Чирен және Лиляче ауылдарының арасында орналасқан. Буйновское шатқалы Буйновское шатқалы – 350 м-ге дейін тереңдігі бар, жалпы ұзындығы 9,5 км тар және тік каньон. Ол Бюновска өзенінің бойында, Родоп тауларының оңтүстігінде Тешел ауылы мен Ягодинская үңгірінің арасында орналасқан. Шатқалдың бойында төрт тас аркасы және 34 үңгір бар көптеген тас формациялары бар. 1971 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Болгарияның 100 туристік орнының тізіміне №89 ретінде енген. Чудните Скали (Таңғажайып тастар) Чудните Скали (Таңғажайып тастар) Цонево су қоймасының жағалауында, Варна облысының Аспарухово ауылынан 4 км қашықтықта орналасқан. Чудните Скали – қамал мұнаралары тәрізді 40-50 метр биіктіктегі шамамен он тас инесінен тұратын массив. Олар жергілікті әк тастардағы су мен желдің эрозиясының нәтижесінде пайда болды. Искар шатқалы Искар шатқалы – Болгарияның ең ұзын және ең үлкен шатқалы, жалпы ұзындығы 67 км, Искар өзенінің аңғарымен өтеді. Шатқал Балқан таулары арқылы өтеді және София облысының Нови Искар қаласы мен Вратса облысының Лютиброд ауылының арасында орналасқан. Тығыз орманды шатқалдың бойында көптеген тас формациялары, үңгірлер мен шарлауықтар, сондай-ақ монастырлар мен вилла аймақтары орналасқан. Карджали жер пірамидалары Карджали жер пірамидалары – 40 миллион жыл бұрын пайда болған шығыс Родоп тауларындағы геоморфологиялық құрылым. Ең танымал тас формациясы – Карджали облысының Зимзелен ауылының жанында орналасқан Тас үйлену тойы, адамдар, жануарлар және басқа пішіндерге ұқсайтын 10 м биіктіктегі тас фигураларының тобы, күйеу мен келіншекті еске салатын екі тас формациясының ортасында орналасқан. Карджали жер пірамидалары 1974 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Коминте (Шымкенттер) Коминте (Шымкенттер) – Болгарияның астанасы Софиядан оңтүстікке қарай Витоша тауларында орналасқан бірнеше андезит шыңдары. Шыңдар Драгалевска өзенінің жоғарғы аңғарында, Крастио туристік алаңының жанында орналасқан. Бұл шыңдар Софияға ең жақын және ең оңай қол жетімді тау шаруашылығы орны болып табылады, UIAA санаттары II-ден VIII-ге дейін тау шаруашылығы маршруттары бар. Олардың биіктігі 50-100 м. Коминтеге ең ыңғайлы жол – Софияның Драгалевци ауданынан Крастио немесе Голи Враха кресло-лифті станциялары арқылы. Лакатник тастары Лакатник тастары Батыс Балқан тауларындағы Искар шатқалының сол жақ беткейінде орналасқан. Олар София облысының Миланово ауылының жанында орналасқан. Тастар қызыл құмтастан және әк тастан тұрады. Олар тік және Искар өзенінің суынан 250 метр биіктікке жетеді. Лакатник тастары кең карст аймағында орналасқан және онда бірнеше үңгірлер бар. Олар 1966 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды және 1989 жылдан бері Врачанский Балкан табиғи паркінің құрамына кіреді. Мельник жер пірамидалары Мельник жер пірамидалары Оңтүстік-батыс Болгариядағы Пирин тауының етегінде орналасқан, ауданы 17 км2, Мельник, Карланово және Рожен қалаларына жақын орналасқан, Благоевград облысы. Бұл пирамидалардың биіктігі 100 метрге жетеді, олар алып саңырауқұлақтар, ежелгі мұнаралар мен обелисктерге ұқсайтын пішіндес. Мельник жер пірамидалары – әлемдік маңызы бар геологиялық құбылыс және 1960 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Побити Камани Побити Камани – Варнаның батысында, Белослав қаласына жақын шығыс Болгарияда орналасқан тас формациясы. Ол 7 км2 жалпы ауданындағы табиғи тас формацияларынан тұрады. Формациялар негізінен биіктігі 5 және 7 м аралығындағы, қалыңдығы 0,3-тен 3 метрге дейін жететін тас бағаналарынан тұрады. Бағаналардың берік негізі жоқ, олардың іші қуыс және құммен толтырылған, ал айналасындағы құмға сіңгендей көрінеді, бұл құбылысқа оның атын берді. Побити Камани 1937 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Ритлите Ритлите – Вратса облысының Лютиброд ауылының жанында Искар шатқалының солтүстік бөлігіндегі Искар өзенінің оң жағасында орналасқан әктас тас формацияларының тобы. Тастардың биіктігі 80 м-ге жетеді, олардың қалыңдығы 3-тен 7 метрге дейін, ал ұзындығы 200-ден 400 метрге дейін жетеді. Ритлите 120 миллион жыл бұрын пайда болды. Олар 1938 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Стоб жер пірамидалары Стоб жер пірамидалары – Кюстендил облысының Стоб ауылының солтүстік-шығысына қарай 7 км қашықтықта орналасқан жер пірамидаларының жиынтығы. Олардың биіктігі 12 м-ге дейін, ал негізіндегі қалыңдығы 40 см-ге дейін жететін тас формациялары. Олардың пішіні өткірден конустыққа және саңырауқұлақ тәріздес пішінге дейін өзгереді. Кейбір бағаналардың үстінде жалпақ тастар орналасқан. Жеке пирамидалардың топтары Мұнаралар, Шыңдар және Самовида Шымкенттері деп аталған. Стоб жер пірамидалары 1964 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Тас саңырауқұлақтары Тас саңырауқұлақтары – Карджали облысындағы Бели Пласт ауылының жанында, Хасково мен Карджали арасындағы жолда орналасқан тас құбылысы. Олардың биіктігі шамамен 2,5 – 3 м. Тас саңырауқұлақтары 1974 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Тран шатқалы Тран шатқалы – Сербиямен шекараға жақын батыс Болгариядағы Ерма өзенінің бойында орналасқан. Оның қабырғалары тік және биіктігі 120 м-ге жетеді. 1974 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Болгарияның 100 туристік орнының тізіміне №39 ретінде енген. Триград шатқалы Триград шатқалы – батыс Родоп тауларындағы тік мрамор тастардан тұратын каньон. Ол Смолян облысының Триград ауылынан 1,2 км қашықтықта орналасқан. Шатқалдың ұзындығы 7 км және Триград өзенінің бағытын ұстанады, ол Періште әйелінің үңгіріне құлайды және 530 м кейін үлкен карст бұлағы ретінде пайда болады. Шатқалдың қабырғаларының биіктігі 200 м-ге жетеді. Шатқалдың маңында 150-ге жуық жартастар бар, олар жартастардың маңызды қасиеттері болып табылады. 1963 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Болгарияның 100 туристік орнының тізіміне №88 ретінде енген. Таңғажайып көпірлер Таңғажайып көпірлер – Оңтүстік Болгариядағы Родоп тауларындағы табиғи аркалар. Олар 1450 м биіктіктегі Еркуприя өзенінің карст аңғарында орналасқан. Екі табиғи көпір бар. Үлкенінің ені 15 м, ұзындығы 96 метр, үш күмбезді аркадан тұрады, ең үлкенінің биіктігі 45 метр, ені 40 метр. Кішкентай көпір ағыннан 200 м төмен орналасқан. Олар 1961 жылы табиғат ескерткіші деп жарияланды. Таңғажайып көпірлер Болгарияның 100 туристік орнының тізіміне №85 ретінде енген. Златните Мостове (Алтын көпірлер) Златните Мостове (Алтын көпірлер) – Витоша тауындағы ең үлкен тас өзені. Ол Владайска өзенінің аңғарында орналасқан, 2,2 км-ге созылған және ені 150 м-ге дейін жетеді, сондай-ақ бірнеше «қосымша» тас өзендері бар. Тас өзені «төмен...