АҚШ Пошта департаментінің талсманы – Мырза ZIP

Кіріспе

АҚШ Пошта департаментінің талсманы

ZIP мырза, немесе жай ғана "Зиппи" – АҚШ Пошта департаменті 1960 жылдары, ал кейіннен оның ізбасары АҚШ Пошта қызметі, хаттардың барлығына ZIP коды қосуға халықты шақыру мақсатымен қолданған мультфильм кейіпкері.

Шығу тегі

USPS мырза ZIP-тің пайда болуын былайша сипаттайды:
Мырза ZIP – пошта тасымалдаушысының ұлы және Каннингэм мен Уолш жарнама агенттігінің қызметкері Говард Уилкокс жасаған бастапқы сурет негізінде құрылған. Нью-Йорк банкі оны пошта арқылы банк қызметін ілгеріту кампаниясында пайдаланған. Уилкокстың суреті – хат жеткізіп жүрген пошташының балаларша салған эскизі болды. Бұл сурет бірнеше рет қолданылып, кейін сақталып қойылды. Кейін AT&T компаниясы осы суретті сатып алып, Пошта департаментіне тегін берді. Майамидегі Пошта департаментінің суретшісі Джо Лоуренс бетін сақтап, қол-аяқтары мен денесін жақсартып, пошта сөмкесін қосты. Лоуренс мырза ZIP деп атаған жаңа кейіпкер 1962 жылғы қазан айында пошта басшыларының конференциясында таныстырылды. Кейіпкердің бастапқы аты – мырза P.O. Zone болған, бірақ ол "ZIP" кодімен бірге "мырза ZIP" деп өзгертілді.

Пошталық кеңсе пайдалануы

Пошта кеңсесі көпшілік поштаны пошта индексін пайдалануға көндіруде қиындық көрмеді, себебі оның енгізілуі артықшылықты пошта тарифтерін алу шарты болуы мүмкін еді және осылай да болды. Дегенмен, халықтан кейбір қарсылықтар болды, олардың өкілдері пошта индексін жазбастан хаттар жіберді, нәтижесінде бірінші сыныптық пошта үшін толық тариф төленді, ол ереже бойынша мүмкін болған жағдайда жеткізілуге тиіс еді. Бұл еңбекке толы ескі пошта жөнелтушілерге ерекше қатысты. Мистер ZIP – бұл Поштаның жауабы болды, ол кішкентай балаларды өссейін пошта индексін міндетті түрде пайдалануға үйретуді және олардың ата-аналары мен әже-шешелерін де осыған шақыруды көздеген. Мистер ZIP – кең көзді, пошта сөмкесі артынан иесіз қалғандай илесіп келетін, пошташының сатиралық бейнесі, кейде бос қолымен шляпасын ұстап тұратын. Оның дене мүшелері өте жіңішке, таяқшаға ұқсас болды. Ол әсіресе пошта индексін қолдануды насихаттаған плакаттарда қолданылды. Мистер ZIP көптеген маркалардың (көбінесе «парақтар» деп аталатын) пошталық жарамсыз бөліктерінде (selvage) пайда болды, 1964 жылдың 10 қаңтарында шыққан 5 центтік Сэм Хьюстон маркасынан бастап, бірақ 1964 жылдың 5 мамырында шыққан 5¢ Battle of the Wilderness маркасы кейде «алғашқы» деп есептеледі, себебі ол көптеген марка каталогтарында Азамат соғысы сериясының бес маркасының бірі ретінде ертерек тізімделген. Ол сондай-ақ марка кітапшаларының ішіндегі немесе мұқабасындағы пошталық жарамсыз жапсырмаларда да пайда болды. Марка коллекционерлері Мистер ZIP-ті бейнелейтін бөлігі бар төрт маркадан тұратын бұрыштық блокты жинауды ұнатады, мұндай блоктар «ZIP блогы» деп аталады. Пошта индексін қолдануды насихаттаған Пошта кеңселерде Мистер ZIP 4,5 фут биіктіктегі фанерадан жасалған мүсін ретінде де көрсетілді. Мистер ZIP, "Swingin' Six" тобымен бірге Пошта демеушілік еткен телешоуда да маңызды рөлде болды. Әндердің мәтіні мынадай болды: «Мистер ZIP деген жігітпен танысыңыз. Оның сіз үшін жасай алатыны сізді қатты қуантады. Егер сізде тағы да бір пошта сұранысы болса, біз сізді оның қолына тапсырамыз». Осыған ұқсас кейіпкер – Миссис ZIP жергілікті шерулерде және «Миссис ZIP» сұлулық конкурсында қолданылды. Кейіпкер 1970 жылдардың соңында толығымен қолданудан шығарылды, бірақ Пошта кеңсесі авторлық құқықты сақтап қалды. Мистер ZIP 1986 жылдың қаңтарына дейін АҚШ маркаларының бос бөлігінде пайда болды.

The Post Office had little difficulty in getting mass mailers to use the ZIP Code as it could make its inclusion a condition for receiving preferential mailing rates and soon did. However, there was some resistance by the general public, members of whom would mail items without ZIP Code, almost invariably at the full rate for First Class Mail, which by regulation had to be delivered if at all possible and feasible. This was particularly true of older mailers. Mr. ZIP was the Post Office's answer to this, apparently intended to teach small children to always use the ZIP Code as they got older and also to encourage their parents and grandparents to do so. Mr. ZIP is a caricature of a mail carrier, wide eyed and drawn with his letter bag trailing him in such a way as to imply his travelling at extreme speed, and sometimes holding on to his hat with his free hand. His limbs were very thin, almost like those of a stick figure. He was particularly used on posters promoting ZIP Code use. Mr. ZIP appeared on the selvage (non postally valid areas) of stamp panes (more commonly called "sheets") for many stamp issues, beginning with the 5 cent Sam Houston stamp issued January 10, 1964, although the 5¢ Battle of the Wilderness stamp of May 5, 1964, is sometimes listed as the "first" because it appears earlier in most stamp catalogs due to its inclusion in a five issue Civil War series. He also appeared on non postally valid labels inside, or on the cover of, stamp booklets. Stamp collectors sometimes collect the corner block of four stamps with the part of the selvage bearing Mr. ZIP; these are called "ZIP blocks". As the Post Office promoted the use of ZIP codes, Mr. ZIP was also displayed in post offices as a 4.5 foot tall plywood figure. Mr. ZIP was featured prominently alongside the band the Swingin' Six in a televised Post Office sponsored variety show. The songs included lyrics such as, "Meet the fellow called Mr. ZIP. What he can do for you will make you really flip. So if you have any further postal demands, we're gonna leave you in his hands." A corresponding character named Mrs. ZIP was used in local parades and a Mrs. ZIP beauty pageant. The character was largely phased out by the late 1970s, but the Post Office retained rights to the copyrighted figure. Mr. ZIP appeared in the blank selvage of United States stamps until January 1986.