Кіріспе
Elemental — ағылшын поп-рок тобы Tears for Fears-тің 7 маусым 1993 жылы Mercury Records лейблымен шыққан төртінші студиялық альбомы. Дегенмен, Tears for Fears атты атаумен шығарылғанына қарамастан, бұл негізінен Роланд Орзабалдың жеке жобасы, себебі Курт Смит 1991 жылы топтан кетіп қалған еді. 1993 жылы Смитпен болған қарым-қатынасты баяндаған Орзабал: «Менің Куртпен қарым-қатынасым продюсер мен орындаушының арасындағыдай еді. Мен оның вокалын жақсартуға көмектесетінмін, тіпті оның әндерін де жазатынмын. Бұл шынымен бірлескен жұмыс емес еді». Смит өзінің тұңғыш жеке альбомын, Soul on Board, Elemental альбомынан екі айдан астам уақыт өткен соң, 1993 жылдың 23 тамызында шығарды. Elemental альбомын жазу және жаздыру кезінде Роланд Орзабалға ұзақ жылдардан бері таныс, бұрын Tears for Fears тобымен де жұмыс істеген музыкант Алан Гриффитс (1959–2017) көмектесті. 1978 жылы Гриффитс Бристольдегі топтың негізін қалаушы мүшесі болды. 1981 жылы бұл топ The Escape деген жаңа толқын музыкалық тобына айналды. 1983 жылдың басында The Escape Phonogram Records компаниясымен келісімшарт жасады, осылайша бұл топ Tears for Fears-тің әріптесіне айналды. 1983 жылдың соңында The Escape Tears for Fears тобының концерттерінде қолдау көрсетті; топ 1984 жылдың соңында тарады, ал Гриффитс пен The Escape тобының мүшесі Ники Холланд 1985 жылы Tears for Fears тобының әлемдік турнесіне сессиялық музыканттар ретінде қатысты. Холланд Tears for Fears тобының The Seeds of Love альбомында клавишада ойнады, сонымен қатар осы альбомдағы көптеген әндерді бірлесіп жазды, ал оның бұрынғы әріптесі Гриффитс Курт Смитсіз Tears for Fears тобының алғашқы альбомында ұқсас әндер жазу рөлін атқарды. Орзабал кейін еске алды: «Куртпен жол ажырасқанда Алан Гриффитспен бірге жұмыс істедім, және біз өте өнімді болдық. Күнде бір ән ойлап табуға болатын. Алан гений еді, музыкалық эскиздерді оңай аяқтауға болатын әндерге айналдыратын. Бұл керемет кезең болды, әлі жақсы танымайтын адамдармен жұмыс істеу қиын». Elemental альбомы Орзабалдың жаңадан салынған үй студиясында, Neptune's Kitchen деп аталатын жерде жазылды және Орзабал, Гриффитс және Тим Палмер бірлесіп продюсерлік жасады. Палмердің сол кездегі соңғы жұмыстары Дэвид Боуидің Tin Machine альбомын (1989 жылғы Tin Machine) бірлесіп продюсерлеуі және Pearl Jam тобының Ten (1991) дебюттік альбомын микстейшн жасауы болды. Орзабал: «Мен автономды жұмыс істеуге дағдыландым. Шындығында, бұл альбом Seeds of Love альбомынан гөрі жеке альбом емес. Мен жұмыс істеген команда керемет болды — бірлесіп продюсерлік жасаған Тим Палмер және әндердің авторы Алан Гриффитс». Альбомның кейбір бөлімдері бұрынғы Tears for Fears альбомдарына қарағанда көбірек альтернативтік рок дыбысына ие; бұл дыбыс келесі Tears for Fears альбомында, Raoul and the Kings of Spain (1995) альбомында одан әрі зерттеледі, осы альбомды да Орзабал Гриффитс пен Палмермен бірге жазды. (Гриффитс Орзабалдың алғашқы және жалғыз ресми жеке альбомы Tomcats Screaming Outside [2001] альбомында да жұмыс істеді.) Elemental альбомы шыққаннан кейін жиырма жыл өткен соң сұхбат берген Палмер: «80-ші жылдары [Tears for Fears] альбом жазуға көп уақыт жұмсайтындығы туралы жаман аңыз тарады, бірақ олар сондай. Мен жұмысты жылдамдатуға тырыстым және рекордты алты айда аяқтадым — бұл үлкен жетістік емес, бірақ олар үшін жылдам болды». Орзабал альбомды жазу үшін үйінде студия салдырды, ол былай деді: «Бұл бұрын фотограф студиясы болған ескі ғимаратты қайта жаңарттық. Оны Neptune's Kitchen деп атадық, және оны су астында болғандай көрсету үшін қышқылға малынған мысты көп қолдандық, ал барлық түстер теңіз сияқты жасыл және көк түсті болды. Сонымен қатар, ғимараттың үстінде кит пішініндегі желбағы бар. Үйде жұмыс істеу экономикалық тұрғыдан қажет болды, өйткені мен студияда альбомдар жасауға көп уақыт жұмсаймын, ал шоттар көбейеді, сондықтан үйде жұмыс істеу дұрыс шешім болды». Тим Палмер еске алды, Палмер Elemental альбомын жазу кезінде Орзабалмен жақсы қарым-қатынаста болды, «Роланд жұлдыз белгілеріне қатты қызығушылық танытады. Жұмысты бастамас бұрын, ол біз екеуміздің жұлдыздық картамызды жасады, оны оқып, біз жақсы араласатынымызды айтты, және олай болды».
Orzabal publicly downplayed Tears for Fears' loss of Curt Smith, stating, "The relationship I had with Curt was like that of a producer to an artist I'd help him get his vocals right and even write his songs for him. It wasn't really a shared thing." Smith released his first solo album, Soul on Board, on 23 August 1993, over two months after the release of Elemental. For much of the writing and recording of Elemental, Orzabal was assisted by musician Alan Griffiths (1959–2017), a longtime acquaintance who had collaborated with Tears for Fears before. In 1978, Griffiths became a founding member of the Bristol band Apartment, which became the new wave music band The Escape in 1981. In early 1983, The Escape signed with Phonogram Records, making the band label mates with Tears for Fears. In late 1983, The Escape was Tears for Fears' support act; the band broke up in late 1984 and Griffiths and Escape bandmate Nicky Holland became session musicians for Tears for Fears' 1985 world tour. Holland played keyboards on Tears for Fears' The Seeds of Love, co writing the majority of that album's songs, and her former bandmate Griffiths took on a similar songwriting role for the first Tears for Fears album sans Curt Smith. Orzabal later recalled, "When I split up with Curt, I wrote with Alan Griffiths and we were extremely prolific. We'd come up with a song virtually every day. Al was a bit of a genius, able to make musical sketches that were easy to jump off and finish into a song. That was an amazing period, and it's tougher to write with people you don't know yet." Elemental was recorded at Orzabal's newly built home studio, Neptune's Kitchen, and was co produced by Orzabal, Griffiths and Tim Palmer. Palmer's recent credits at the time included co producing David Bowie's first Tin Machine album (1989's Tin Machine) and mixing Pearl Jam's debut album Ten (1991). Orzabal stated, "I'm kind of used to working autonomously I would say that this album is less of a solo album than Seeds of Love, in fact. The team I worked with was amazing—Tim Palmer the co producer, and Alan Griffiths, who co wrote the stuff." Parts of the album have a more alternative rock sound than on previous Tears for Fears albums; this sound would be explored further in the next Tears for Fears album, Raoul and the Kings of Spain (1995), which Orzabal also recorded with Griffiths and Palmer. (Griffiths would also collaborate with Orzabal on the latter's first and only official solo album, Tomcats Screaming Outside [2001].) Interviewed twenty years after the release of Elemental, Palmer recalled, "In the 80's, [Tears for Fears] had a reputation for spending a lot of time making records, but that's just the way they are. I tried to speed things up and got the record done in six months—not much of an achievement, but it was fast for them." Orzabal had a recording studio built at his home to record the album, stating, "It's an old photographer's studio that we converted. It was called Neptune's Kitchen, and we used a lot of copper that was doused in acid to look like it's been underwater and all the colors are sort of greens and blues like the sea. And there's a weathervane on top of the building which is a whale It was necessary, economically, to work at home because I spend so long in the studios on albums that the bills mount up, and doing it at home was a sensible move." Tim Palmer recalled,
Palmer enjoyed a good working relationship with Orzabal during the recording sessions for Elemental, recalling, "Roland is very into star signs. Before we started working on the record, he mapped out a composite star chart of us both, and he read it and said that he thought we would get along very well together, which we did."
Әндер
Curt Smith-тің Tears for Fears тобынан кетуі Roland Orzabal-дың жаңа альбом үшін ән жазуына әсер етті; Orzabal «көптеген әндер мен бір мағынада «ажырасудан» өтіп жатқан кезде жазылды» деді. «Break It Down Again» сияқты әндер осыған белгілі бір дәрежеде сілтеме жасайды, ал «Fish Out of Water» — әрине. Мен шамамен алты жыл психотерапиядан өттім. «Elemental» әнін аяқтағаннан кейін, оны үнемі тыңдамайтын болдым. Мен өмірге қадам басқалы жатырмын деп ойлаймын». Elemental альбомының бірінші синглы «Break It Down Again» салыстырмалы түрде сәтті болды, ол Ұлыбритания және АҚШ-тың топ 25 сингл тізіміне енді. Смиттен (ол 2000 жылы Tears for Fears тобына қайта қосылды) 2022 жылы оның сүйікті «Curt Smith-сызғы Tears for Fears әндері» туралы сұрағанда, Смит: «Маған «Break It Down Again» қатты ұнайды. Біз қазір осы әнді орындаймыз және мен оны орындағанды ұнатамын». «Cold» — Elemental альбомының Ұлыбританияда шығарылған екінші синглы, бірақ АҚШ-та шығарылмады. Orzabal Elemental EPK-де жазғандай, ән сахнада жүргенде оны суретке түсіруге тырысқан неміс фотографымен кездескен кезде туды. Фотограф Орзабалдың назарын аудартуға тырысты, бірақ ол суретке түсуге құлшынбады және бетін басқа жаққа бұра берді. Соңында фотограф оған «Осындай жылы музыка жасайтын адам қалайша соншалықты суық бола алады?» деп хат жіберді. Осы оқиға әннің алғашқы екі шумағында сипатталған. Орзабал жазған әннің мәтінінде Tears for Fears тобының бұрынғы мүшелеріне де сілтемелер бар, мысалы: «Мен ескі досым Ноклсты тыңдадым, ол коклсты жылытады деп үміттендім». «Nockles» — бұрынғы Tears for Fears тобының клавишшісі Ники Холландтың лақап аты, ол Орзабалдың көптеген әндерін жазуға серіктес болды. Орзабал бұрынғы Tears for Fears тобының бизнес-менеджері Пол Кингке де сын айтады: «Кинг кассада қолы ұсталды. Калькуляторың қайда? Оны өсиетіңде қалдырасың ба?» — дейді ол. Кейін Кингтің банктің қаржылық мәселелерін басқарған кезде сәйкессіздіктер анықталды. 1990 жылы банкротқа ұшырады. Кейіннен алаяқтық қылмыстары үшін кінәлі деп танылғаннан кейін, 2004 жылы түрмеге қамалып, он жылға компания директоры лауазымынан шеттетілді. Орзабалдың айтуынша, «Смитпен ажырасқаннан кейін бизнес жағынан да жағдай мүлдем шатасты. Сондықтан мен менеджерсіз, таныс ешкімсіз өз бетіммен болдым. Мен осыны басынан өткердім. «Cold» сияқты әнде естігендей, «Мені алыстату керек, мен жалғыз болғым келеді, мен қарым-қатынас жасағым келмейді» дедім». Elemental альбомының соңғы трегі «Goodnight Song» АҚШ-та альбомның екінші синглы ретінде («Cold» орнына) шығарылды. Ол сондай-ақ Еуропаның кейбір бөліктерінде, бірақ Ұлыбританияда емес, сингл ретінде шығарылды. «Cold» және «Goodnight Song» синглдерінің B-жағында «New Star» әні болды; бұл әнді 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының ресми альбомы Gloryland World Cup USA 94-те естуге болады. Ол 1994 жылы шыққан Threesome фильмінің ашылу титрлерінде де естіледі және фильмнің саундтрек альбомында пайда болады, кейіннен Tears for Fears тобының жинақ альбомдарына Saturnine Martial & Lunatic (1996) және Shout: The Very Best of Tears for Fears (2001) қосылды. Elemental альбомының атаулық трегі 1994 жылдың басында альбомның үшінші АҚШ синглы ретінде шығарылды; макси CD нұсқасында 1993 жылдың 14 желтоқсанында Уэмбли стадионында өткен Tears for Fears концертінде жазылған тректер бар. Смит сонымен қатар «Fish Out of Water» әнінің тақырыбы болып табылады, бұл әнді Орзабал өзінің «How Do You Sleep?» деп атады (Джон Леннонның 1971 жылғы өзінің бұрынғы Beatles тобының мүшесі және ән жазушы серіктесі Пол Маккартни туралы өшпес әні). Сол кездегі Смитпен қарым-қатынасы туралы Орзабал былай деді: «Менің ойымша, бұл ата-ана мен бала арасындағы қастыққа ұқсас; ата-ана баласының өсіп-өнуін қалайды, ал бала өсіп-өнуді қаламайды. Құдайға шүкір, ұядан шығыңдар!» «Fish Out of Water» әнінің алғашқы сөздері Смитке қарсы шабуыл («Сіз әрдайым мейірімді адам екеніңізді айтатынсыз / Бірақ қазір сіз күнді күлесіз / Барлық жоғары сыныптық достарыңызбен сіз оны жасадыңыз деп ойлайсыз / Сіз жасаған жалғыз нәрсе — бұл сіздің бетіңіздегі күндіз / Барлық темекілеріңіз бен сәнді көліктеріңізбен / Сіз кім немесе не екеніңізді білмейсіз / Сіз өмірді армандап жүрсіз»). Ән «Neptune's Kitchen» (Elemental жазылған студия), Артур Яновтың «The Primal Scream» кітабына (Орзабал мен Смит өмірлеріне үлкен әсер етті және Tears for Fears тобының алғашқы «The Hurting» альбомына) және 1983 жылы шыққан «Memories Fade» әніне сілтеме жасайды. Смит кейіннен «Fish Out of Water» әніне «Sun King» әнімен Mayfield (1998) альбомында жауап берді. 2022 жылы Смит: «Мен «Fish Out of Water» әнінен шынымен ләззат аламын, ол мен туралы өте қорлайтын түрде айтылған. Мен оны өте қызықты деп таптым». «Dog's a Best Friend's Dog» әнінде Сэмюэл Беккеттің «Waiting for Godot» пьесасына сілтеме бар («Мистер Годоға итпен серуендеймін деп айтыңыз») және альбомның соңғы трегі «Brian Wilson Said» — Beach Boys тобының пародисі. Атауы Ван Моррисонның «Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile)» әніне кері сілтеме, Моррисон өзінің кумирі Джеки Уилсон туралы жазған. Сол сияқты, Орзабал Beach Boys тобының кумирі Брайан Уилсон туралы ән жазғысы келді.
Сыни қабылдау
The New York Times жазғандай, "альбомда мырза Орзабал өзін-өзі тырыстырып, Tears for Fears тобының ең жақсы ерте туындыларындағы айқындық пен шабыттан мүлдем айырылған, маңызды мәлімдемелер жасауға ұмтылады. Сондай-ақ, оның ішінде қатыгездік сезімі бар". Entertainment Weekly басылымы "жинақталған гитараның күрт дауыстары мен студиялық шеберліктер, мысалы, Squeeze тобының Beatles-ты еліктеуі, сізді жақсы көңілмен ырғақтап отыруға мәжбүр етеді, ал Орзабал жасөспірімдердің ой-қиялымен сөз ойындары ойнайды" деп жазды. Trouser Press альбомын "Орзабалдың ерекше дауыстау мен өзіне сын көзбен қарау қабілетінен туындаған қарапайым поп-әндер үшін керемет дыбыстар мен атмосфера жасауға деген адалдығын көрсетеді" деп санайды.