Кіріспе
Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы астрономиялық обсерваториясы – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Кунабарабран қаласына жақын орналасқан Сайдинг Спринг обсерваториясы. Ол Австралия Ұлттық Университетінің (ANU) Астрономия және Астрофизика ғылыми-зерттеу мектебінің (RSAA) құрамына кіреді және Англо-Австралия телескопынан, сондай-ақ Австралия Ұлттық Университетіне, Жаңа Оңтүстік Уэльс Университетіне және басқа да мекемелерге тиесілі басқа телескоптардан тұрады. Обсерватория Уоррумбунгл ұлттық паркіндегі Уорат тауында теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Қазіргі таңдағысы 60-тан астам телескоп бар, бірақ олардың барлығы да жұмыс істемейді.
Siding Spring Observatory near Coonabarabran, New South Wales, Australia, part of the Research School of Astronomy & Astrophysics (RSAA) at the Australian National University (ANU), incorporates the Anglo Australian Telescope along with a collection of other telescopes owned by the Australian National University, the University of New South Wales, and other institutions. The observatory is situated above sea level in the Warrumbungle National Park on Mount Woorat, There are over 60 telescopes on site, though not all are operational.
Тарих
Бастапқыда Стромло тауы обсерваториясы 1924 жылы Ұлттық үкімет тарапынан құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыста әскерилерге оптикалық компоненттермен қамтамасыз еткеннен кейін, 1940 жылдардың соңында астрономиялық зерттеулерге баса назар күн зерттеулерінен жұлдыздық зерттеулерге ауыстырылды. 1953 жылдан 1974 жылға дейін Стромло тауындағы шағылыстыратын телескоп Австралиядағы ең ірі оптикалық телескоп болды. 1950 жылдары Канберраның жасанды жарықтары Стромло тауының аспанын соншалықты жарық етті, көптеген әлсіз астрономиялық нысандар жарық ластануынан көрінбей қалды. Жаңа орынды іздеуді Барт Бок бастады. Орынды зерттеуден кейін мүмкін болатын орындардың саны екіге дейін тарылды – Сайдинг Спринг және Гриффит маңындағы Бингар тауы, сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльсте. Сайдинг Спринг астрономия үшін алғаш рет сол кездегі Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің астрономы Харли Вуд ұсынған. Артур Хогг алдын ала орынды тексерудің көп бөлігін жүргізді. 1962 жылы АНУ Сайдинг Спринг орынын, қараңғы және бұлтсыз аспанының арқасында көптеген басқа мүмкін орындардан таңдады. 1960 жылдардың ортасына қарай АНУ үш телескопты және оларға қолдау көрсетуге арналған инфрақұрылымды орнатты, мысалы, асфальтталған жолдар, қызметкерлерге арналған жатақтар, электр қуаты және су. 1984 жылы премьер-министр Боб Хоук АНУ-дың ең ірі телескопын – төмен құнмен және инновациялық апертуралық телескопын ашты, ол қарапайым, бірге айналатын тіктөртбұрышты күмбезде орналасқан. 1950 жылдардан бастап, Сайдинг Спрингтегі жағдайлардан тәуелсіз, Австралия және Ұлыбритания үкіметтері өте үлкен телескоп құрылысы туралы келіссөздер жүргізіп келді. Бұл келіссөздер 1969 жылы аяқталып, Сайдинг Спринг обсерваториясының инфрақұрылымы дайын болды, сондықтан апертуралық Англо-Аустралия телескопын (AAT) орналастыруға ең қолайлы орын осы болды. 1970 жылдардың басында AAT құрылысы кезінде Ұлыбританиялық ғылыми зерттеулер кеңесі AAT күмбезінің солтүстік-шығысында Ұлыбританияның Шмидт телескопын да салды. Шмидт оптикалық конструкциясының көру өрісі AAT-тың тар өрісінен әлдеқайда кең болғандықтан, аспанның үлкен аудандарын жылдам зерттеуге мүмкіндік берді. Осылайша табылған қызықты нысандар үлкен телескопта егжей-тегжейлі зерттелді. 1987 жылы Шмидт телескопы AAT-пен біріктірілді. Сайдинг Спринг обсерваториясында Корея, Америка, Ұлыбритания, Польша, Венгрия, Германия және Ресей сияқты әлемнің көптеген мекемелерінің телескоптары да орналасқан. 1990 жылы 10 жыл қызмет еткеннен кейін Корольдік Гринвич обсерваториясының жер серіктерін бақылайтын құрылысы жабылды. 2012 жылы RSAA-мен серіктестікте жұмыс істейтін, алғашқы ашық қолжетімді Интернет-обсерваториясы іске қосылды, ол Ұлыбританияның Шмидт телескопының іргесіне жақын үлкен дөңгелек шатыры бар (ROR) обсерваторияда орналасқан 25 телескоптан тұрды. Las Cumbres Observatory Global Telescope Network 2 метрлік Ричи-Кретиен телескопын пайдаланады, оны бүкіл әлемдегі пайдаланушылар зерттеу, азаматтық ғылым және білім беру мақсатында қолданады. Сонымен қатар, олар 2 x 0,40 см телескоптардағы 2 x 1 метрлік телескоптардағы шұңқыр стиліндегі күмбездің ішінде және ғимараттың сыртындағы жеке күмбездерде орналасқан. Қазіргі уақытта Фаулкс телескопының мыңнан астам тіркелген пайдаланушысы бар, олар мектептер мен қоғамдық топтардан бастап кәсіби астрономдарға дейін. Роботты оптикалық телескоптардың жаһандық желісі аспанды үздіксіз қамтуға және желіні бірыңғай құрал ретінде қарауға мүмкіндік беретін болады, сонымен қатар басқа ұйымдармен бірлесіп, ғылымның ең соңғы жетістіктерін жүзеге асыру үшін ресурстарды ұсынады. ROTSE, Роботты оптикалық өткінші іздеу эксперименті Жаңа Оңтүстік Уэльс университеті (UNSW) арқылы жүзеге асырылады. 0,45 м, 3-ші буын роботты телескоп бірнеше GRB оқиғаларынан өткінші оптикалық эмиссияны сәтті анықтады. Кең көру өрісі және жылдам жауап беру мүмкіндігі дәстүрлі құралдарға қолжетімді емес өлшеулерді жүргізуге мүмкіндік береді. HAT South - Оңтүстік жарты шарда Күннен тыс планеталарды іздеу жобасы. Ол планеталар өздерінің жұлдыздарының алдынан өткенде пайда болатын жарық түсіп кетуін іздеп, жүздеген мың жарық жұлдыздарды бақылау үшін кең өрісіндегі телескоптардың желісін пайдаланады. Hat South Оңтүстік жарты шарда 3 орыннан тұрады, екі "TH4" бірлігі бар, әр орында 8 x 0,2 метр телескоп бар. TH4 құрылғылары төрт 0,18 м-лік Такахаши астрографтарынан тұрады, олар Apogee 4k x 4k CCD-мен жабдықталған. TH4 бірлігі бір мезгілде 64 шаршы градус көкжиекті бақылайды, сондықтан әр орын 128 шаршы градус көкжиекті бақылай алады. Автоматтандырылған патрульдік телескоп (APT) - NSW университеті (UNSW) қолданатын кең өрісті CCD бейнелеу телескопы. 0,5 м-лік телескоптың 5 градус көру өрісі бар және оны қашықтан немесе толық автоматты режимде пайдалануға болады. Телескоптың оптикалық конструкциясы Шмидт камерасына ұқсас, бірақ кең, түзетілген көру өрісіне қол жеткізу үшін 3 элементтен тұратын линзасы бар. APT оптикалық, механикалық және электрондық жүйелерді кеңінен өзгерту арқылы жасалды. Бейкер Нанн телескопы 1960 жылдары Оңтүстік Австралиядағы Вумерада орналасқан, кейін Канберра маңындағы Оррорал аңғарында орналасқан. Камера 1982 жылы Смитсониан институтынан UNSW-ге сыйға берілді. PROMPT (Skynet деп те аталады) - Солтүстік Каролина университеті басқарады. Панхроматты роботты оптикалық мониторинг және поляриметриялық телескоптар 4 x 0,41 Ричи-Кретиен телескопынан тұрады және толығымен роботтандырылған, кезек-кезек жұмыс істейді. Олар гамма-сәулелік жарылыстардың соңғы сәулелері және басқа өткінші нысандардың көп толқынды байқауларын жылдам және бір уақытта жүргізе алады. Уппсала Шмидт телескопы 1957 жылы Швецияда салынды, бастапқыда Швецияда орналасқан, кейін Стромло тауына көшірілді, содан кейін 1982 жылы Сайдинг Спринг обсерваториясында орналасқан. Телескоп АНУ-да жақын жердегі нысандарды зерттеу (NEO) және танымал кометтерді ашушы Роб Макнот сияқты көптеген мақсаттарда қолданылды. Ол сонымен қатар Аризона штатындағы АҚШ-та орналасқан Каталина аспан зерттеуінің (CSS) оңтүстік жарты шардағы әріптесі болды. Телескоп 0,5 м сфералық айнадан және 6 градус көру өрісіне мүмкіндік беретін 0,5 м түзетуші тақтадан тұрады. KMT, Корейлік микролинзалық телескоп, KASI басқаратын 1,6 м телескоп. KMTNet негіздік мақсаты гравитациялық микролинзалық құбылыстарды талдау негізінде Күннен тыс планеталарды табу, әсіресе тұрғын аймақтағы Жер массалы планеталарды анықтау. KMTNet жүйесі сонымен қатар суперноваларды, астероидтерді және сыртқы галактикаларды зерттейтін кең өрісті фотометриялық зерттеулер үшін өте бәсекеге қабілетті күшке ие. Галактикалық дөңгелектің бақылау кезеңі Күннен тыс планеталарға бағытталған негізгі ғылымға бағытталғандықтан, басқа ғылыми бағдарламалар Галактикалық дөңгелек көрінбейтін маусымда жүзеге асырылады. АНУ басқаратын Skymapper телескопы қазіргі уақытта Оңтүстік аспанды картаға түсіруде, әр картаны 3 ай ішінде аяқтайды. Зерттеу миллиардтан астам жұлдыздар мен галактикаларды тіркейді. Бұл толық автоматтандырылған телескоп сонымен қатар жұлдыздардың спектрлік типін тіркеуге мүмкіндік беретін бірқатар фильтрлерді пайдаланады, бұл астрономдарға олардың жасы, массасы және температурасы туралы ақпарат береді. 1,35 м телескоп 9-шы планетті табу және одан тыс планеталарды, суперноваларды табу және сонымен қатар ғаламдағы ең ескі жұлдызды табу үшін пайдаланылды. Николаус Коперник астрономиялық орталығы басқаратын Solaris 3, Оңтүстік жарты шардағы желінің бөлігі болып табылатын, экзопланеталарды іздеу үшін эклипстік уақытты пайдаланатын бір 0,5 метрлік телескоп. Олар сонымен қатар телескопына екі мақсатты пайдалануға мүмкіндік беретін астрографты қосты. Jaxa, Жапония ғарыш зерттеу агенттігі, Оңтүстік жарты шардағы ғарыш қалдықтарын және жақын жердегі нысандарды іздеу және бақылау үшін төрт 0,25 метрлік телескопты пайдаланады. Huntsman Telephoto Array AAO & Macquarie университетімен әлсіз галактикалық құрылымдардың суреттерін алу үшін қолданылады...
2013 жылғы орман өрті
2013 жылдың 13 қаңтарында нысанға үлкен орман өрті мен өрт дауылдары қауіп төндірді. 18 қызметкер Куонабарабран қаласына эвакуацияланды. Үш ғимарат қирады: қонақ зерттеушілерді орналастыруға арналған "Лоджа" жатақханасы, директордың үйі және өрт сөндіру станциясы. Орман өртін алдын алу шаралары жүзеге асырылды және телескоптарды сақтауға көмектескені үшін мақтау алды.
Қонақтар
Бұл жерде қонақтарға арналған галерея мен көрме алаңы бар, сондай-ақ кафе мен сувенирлер дүкені де орналасқан. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы мектеп қаникулдары кезінде келушілерге экскурсиялар ұйымдастырылады. 15-тен астам ересектерден тұратын топтар арнайы жаяу немесе автобуспен жүретін экскурсияларға өтініш білдіре алады. Жыл сайын қазан айында «Ашық есік күні» шарасы өткізіледі, онда астрономия туралы лекциялар оқылады және жылдың осы күні ғана көпшілікке ашық болатын телескоп күмбездеріне экскурсиялар ұйымдастырылады. Бұл экскурсияларға AAT 3.9M, UK Schmidt, 2.3M ANU және LCGTN 2M телескоптары кіреді.
Бақылау бағдарламалары
Аңгло-Австралиялық Жерге жақын астероидтар зерттеуі 1990 және 1996 жылдар аралығында Ұлыбританияның Шмидт телескобын пайдаланды. Кейіннен сол телескоп Кеміршек Жолының RAVE зерттеуіне арналды. Siding Spring Survey деп аталатын Жерге жақын объектілерді іздеу бағдарламасы (2013 жылы жабылды) Уппсала Оңтүстік Шмидт телескобын пайдаланды. 1995 және 2002 жылдар аралығында Аңгло-Австралия телескобымен жүргізілген 2dF галактикалардың қызыл жылжу зерттеуі, ең ірі галактикалар зерттеулерінің бірі болып табылады.
Ашылғандар
1977 жылы Сайдинг Спринг обсерваториясында Вела пульсары табылды. Обсерваторияда ашылған кометалардың ішінде 1986 жылы Малкольм Хартли ашқан 103P/Хартли кометасы, 2006 жылғы 8 тамызда Роберт Х. Макнотт Уппсала Оңтүстік Шмидт телескопы арқылы ашқан C/2006 P1 кометасы және 2014 жылғы 19 қазанда Марс планетасына өте жақыннан өткен, сондай-ақ Макнотт ашқан C/2013 A1 кометасы бар.
Comet C/2013 A1, also discovered by McNaught, which passed extremely close to Mars on 19 October 2014.