Калифорниядағы Лик обсерваториясы

Кіріспе

Калифорниядағы астрономиялық обсерватория

Лик обсерваториясы – Калифорния университетіне тиесілі және оның басқаруындағы астрономиялық обсерватория. Ол АҚШ-тың Калифорния штатындағы Сан-Хосе қаласының шығысында орналасқан Диабло тауларындағы Гамильтон тауының ең биік нүктесінде орналасқан. Обсерваторияны Калифорния университетінің обсерваториялары басқарады, бас кеңсесі Калифорния университетінің Санта-Крус кампусында орналасқан, ондағы ғылыми қызметкерлері 1960 жылдардың ортасында көшіп келді. Ол Джеймс Лик есімімен аталады. 1892 жылы осы обсерваторияда Галилейден бері анықталған Юпитердің жаңа серігі – бесінші серігі Амальтея табылды.

Ерте тарих

Лик обсерваториясы – әлемдегі алғашқы тұрақты орналасқан тау-төбелердегі обсерватория. Обсерватория классикалық жаңғыру стиліндегі құрылыс болып, 1876 және 1887 жылдар аралығында Джеймс Ликтің 700,000 долларлық мұрасымен салынды. 1887 жылғы 700000.0 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең. Лик, бастапқыда ағаш шебері және фортепиано жасаушы, 1847 жылдың соңында Перуден Калифорния штатының Сан-Франциско қаласына келді. Едәуір байлық жинағаннан кейін ол 1873 жылы түрлі қайырымдылықтар жасауды бастады. Өзінің соңғы өсиетімен ол Гамильтон тауының ең жоғарғы бөлігін таңдады. Лик сонымен қатар Санта-Клара округінің саммитқа дейін "бірінші сыныпты жол" салуы туралы келісімге келді, ол 1876 жылы аяқталды. Барлық құрылыс материалдары ат пен есек сүйретін арбалармен тасымалдануы керек болды, себебі олар тік беткейге шыға алмады. Жолдың еңісі 6,5%-дан төмен болуын қамтамасыз ету үшін, жол өте иісті және қияңдау болуы керек еді, және қазіргі заманғы жол (Калифорния штатының 130-шы тас жолы) әлі де сол бағытты ұстанады. Смит-Крикке дейінгі жолдың жеті мильдік қашықтығында 367 бұрылыс бар. Жол қар жауғанда жабылады. Обсерваторияға орнатылған алғашқы телескоп Альван Кларк жасаған рефрактор болды. Астроном Э. Э. Барнард осы телескопты пайдаланып "кометалар мен тұмандықтардың тамаша суреттерін" түсірді, деп мәлімдеді Warner & Swasey компаниясының Д. Дж. Уорнер. Бұл әлемдегі алғашқы тұрақты орналасқан тау-төбелердегі обсерватория болды. Эдвард Синглтон Холден алғашқы директор болды. Бұл орынның тамаша көрініс беруіне себеп – қоршаған ортаның жарығы мен ластанудың болмауы еді. Сонымен қатар, Гамильтон тауының ең жоғарғы бөлігіндегі түнгі ауа өте тыныш. Көбінесе төменгі жағалаудағы бұлттар қабаты төменгі аңғарға еніп, әсіресе кешкі көктемнен жаздың ортасына дейінгі түндерде, Калифорнияда "маусымдық қараңғылық" деп аталатын құбылыс пайда болады. Обсерватория осы қабаттың үстінде қалған түндері жарық ластануын едәуір азайтуға болады. Э. Э. Барнард 1892 жылы осы телескопты пайдаланып Юпитердің бесінші серігі Амальтеяны ашты. Бұл Галилей планетаны пергамент түтікшесі мен көзілдірігі арқылы бақылағаннан бері Юпитердің белгілі серіктеріне қосылған алғашқы спутник болды. Телескоп W. W. Кэмпбеллдің жұлдыздардың радиалдық жылдамдықтары жөніндегі жұмысына спектрлер ұсынды. 1928 жылы Дональд С. Шейн көміртек жұлдыздарын зерттеді және оларды R0–R9 және N0–N7 спектрлік сыныптарына бөле алды (бұл шкалада N7 ең қызыл, ал R0 ең көк). Бұл Гарвардтың көміртек жұлдыздары жөніндегі Энни Жумп Каннонның жұмысын кеңейту болды, ол оларды R және N типтеріне бөлген. 1950 жылы Калифорния штатының заң шығарушы органы 1959 жылы аяқталған рефлекторлы телескоп үшін қаражат бөлді. Обсерваторияда сонымен қатар жұлдыздардың жарықтығын фотоэлектрлік өлшеулерге арналған Кассегрен рефлекторы бар, және Карнеги корпорациясынан екі астрограф алды.

Lick Observatory is the world's first permanently occupied mountain top observatory. The observatory, in a Classical Revival style structure, was constructed between 1876 and 1887, from a bequest from James Lick of $700,000, 700000.0 in 1887 is equivalent to about <calculated amount> in recent years. Lick, originally a carpenter and piano maker, had arrived from Peru in San Francisco, California, in late 1847; after accruing significant wealth he began making various donations in 1873. In his last deed he chose the site atop Mount Hamilton,

Lick additionally negotiated that Santa Clara County construct a "first class road" to the summit, completed in 1876. All of the construction materials had to be brought to the site by horse and mule drawn wagons, which could not negotiate a steep grade. To keep the grade below 6.5%, the road had to take a very winding and sinuous path, which the modern day road (California State Route 130) still follows. The road from Smith Creek to the summit makes 367 complete turns, in a distance of seven miles. The road is closed when there is snow. The first telescope installed at the observatory was a refractor made by Alvan Clark. Astronomer E. E. Barnard used the telescope to make "exquisite photographs of comets and nebulae", according to D. J. Warner of Warner & Swasey Company. and it became the first permanently occupied mountain top observatory in the world. Edward Singleton Holden was the first director. The location provided excellent viewing performance because of lack of ambient light and pollution; additionally, the night air at the top of Mt. Hamilton is extremely calm. Often a layer of low coastal clouds invades the valley below, especially on nights from late spring to mid summer, a phenomenon known in California as the June Gloom. On nights when the observatory remains above that layer, light pollution can be greatly reduced. E. E. Barnard used the telescope in 1892 to discover a fifth moon of Jupiter, Amalthea. This was the first addition to Jupiter's known moons since Galileo observed the planet through his parchment tube and spectacle lens. The telescope provided spectra for W. W. Campbell's work on the radial velocities of stars. In 1928, Donald C. Shane studied carbon stars, and was able to distinguish them into spectral classes R0–R9 and N0–N7 (on this scale N7 is the reddest and R0 the bluest). This was an expansion of Annie Jump Cannon of Harvard's work on carbon stars that had divided them into R and N types. In 1950, the California state legislature appropriated funds for a reflector telescope, which was completed in 1959. The observatory additionally has a Cassegrain reflector dedicated to photoelectric measurements of star brightness, and received a pair of astrographs from the Carnegie Corporation.

21 ғасыр

Сан-Хосе және Силикон аңғарының өсуімен бірге, жарық ластануы обсерватория үшін мәселеге айналды. 1970 жылдары Монтерейдің оңтүстік-шығысындағы Санта-Люсия тауларындағы Юниперо-Серра шыңындағы аумақ, көптеген телескоптарды көшіру мүмкіндігі зерттелді. Бірақ, көшіруге қаражат табылған жоқ, сондықтан 1980 жылы Сан-Хосе жарықтандырудың зиянын азайту бағдарламасын бастады, ең бастысы – барлық көше шамдарын төмен қысымды натрий шамдарына алмастырды. Нәтижесінде, Гамильтон тауының орны ірі, жұмыс істейтін обсерватория үшін тиімді орын болып қала берді. Халықаралық астрономиялық одақ, қаланың жарық ластануын азайтуға жасаған күш-жігері үшін 6216 астероидіне Сан-Хосе деген ат берді. 2006 жылы 23 отбасы тұрды, сонымен қатар Калифорния университетінің кампустарынан әдетте екіден онға дейін келуші астрономдар болды, олар обсерваторияда жұмыс істегенде жатақханаларда тұратын. Таудың үстіндегі Маунт-Гамильтонның кішкентай қаласында өз полициясы мен почта бөлімі бар, және 2005 жылға дейін бір сыныпты K-8 мектебі болды. 2008 жылы тауда 38 адам тұрды; асхана және ортақ кешкі ас тоқтатылды. 2013 жылы бюджет пен штатты қысқартуларға байланысты, барлығы он тоғыз тұрғын қалды, және бақылаушылардың көпшілігі жолға шығудың орнына қашықтан бақылау станцияларында жұмыс істеуі әдетке айналды, бұл жатақханада тұру құнын көтерудің нәтижесі болды. Бассейн жабылды. 2013 жылы Лик обсерваториясының маңызды қаржыландыру көзінің бірі 2018 жылы тоқтатылуы жоспарланған, көптеген адамдар обсерваторияның толығымен жабылуынан қорқады. 2014 жылдың қараша айында Калифорния университеті Лик обсерваториясын қолдауды жалғастыру ниетін жариялады. Лик обсерваториясындағы телескоптарды Калифорния университетінің көптеген кампустарынан келген зерттеушілер пайдаланады. Ликте жүргізіліп жатқан зерттеулердің қазіргі тақырыптары: экзопланеталар, суперновалар, белсенді галактикалық ядролар, планеталық ғылым және жаңа адаптивті оптика технологияларын әзірлеу. 2015 жылы Google обсерваторияға екі жыл ішінде 1 миллион доллар сыйлады. 2020 жылдың тамызында обсерватория SCU Lightning Complex өрттерінің тез өсуінен қауіп көрді. Өрт сөндірушілер қажет болған жағдайда ғимараттарды қорғау үшін Лик обсерваториясында күшінде болды. 2020 жылдың 19 тамызының кешінде өрт обсерватория аумағында болды және жылдам қозғалды. Келесі түнде Маунт-Гамильтон тұрғындарының үйлеріне кейбір зиян келді, бірақ телескоптар мен күмбездер аман қалды.

With the growth of San Jose, and the rest of Silicon Valley, light pollution became a problem for the observatory. In the 1970s, a site in the Santa Lucia Mountains at Junípero Serra Peak, southeast of Monterey, was evaluated for possible relocation of many of the telescopes. However, funding for the move was not available, and in 1980 San Jose began a program to reduce the effects of lighting, most notably replacing all streetlamps with low pressure sodium lamps. The result is that the Mount Hamilton site remains a viable location for a major working observatory. The International Astronomical Union named Asteroid 6216 San Jose to honor the city's efforts toward reducing light pollution. In 2006, there were 23 families in residence, plus typically between two and ten visiting astronomers from the University of California campuses, who stay in dormitories while working at the observatory. The little town of Mount Hamilton atop the mountain has its own police and a post office, and until 2005 had a one room K 8 school. In 2008, there were 38 people residing on the mountain; the chef and commons dinner were decommissioned. By 2013, with continuing budget and staff cuts there remain only about nineteen residents and it is common for the observers to work from remote observing stations rather than make the drive, partly as a result of the business office raising the cost to stay in the dorms. The swimming pool has been closed. In 2013, one of Lick Observatory's key funding sources was scheduled for elimination in 2018, which many worried would result in the closing of the entire observatory. In November 2014, the University of California announced its intention to continue support of Lick Observatory. Telescopes at Lick Observatory are used by researchers from many campuses of the University of California system. Current topics of research carried out at Lick include exoplanets, supernovae, active galactic nuclei, planetary science, and development of new adaptive optics technologies. In 2015, Google donated $1 million to the observatory over two years. In August 2020, the observatory was in danger of being destroyed by the rapidly growing SCU Lightning Complex fires. Firefighters were on standby at Lick Observatory to defend the buildings if necessary. As of the evening of August 19, 2020, the fire was on observatory property and moving quickly. While the residences on Mt. Hamilton sustained some damage during the following night, the telescopes and domes survived.