Кіріспе

Sixteen Candles фильміндегі ойдан шығарылған кейіпкер Long Duk Dong – Джон Хьюз жазған және түсірген 1984 жылғы американдық жасөспірімдер комедиясы. Оны жапон-американдық актер Гедде Ватанабе сомдаған, ал кейіпкер – қытайлық алмасу студенті және АҚШ қалалық мектебіндегі фильмнің екінші дәрежелі кейіпкері. Бұл кейіпкер азиялықтардың қарапайым бейнесі ретінде сынға ұшыраған.

Қатысушылар мен орындау

Огден, Юта штатынан шыққан жапон-американдық актер Гедде Ватанабе "Голливудтағы үлкен мүмкіндігі" ретінде Лонг Дук Донг рөліне шақырылды. Ол кастинг режиссері Джеки Берч алдында рөлге түсу үшін сынақтан өтті, өзін кореялық екеніне және ағылшын тілін нашар білетініне сендірді. Берч бұрын нашар естілетін адамдарды оқытқандықтан, ол Ватанабеге өзінің Огден, Юта штатында туғанын айтқанға дейін қол тілінде сөйлеуге тырысты. Ватанабе Лонг Дук Донгтың кейбір эпизодтары фильмнің соңғы нұсқасынан алынып тасталғанын айтты, соның ішінде оның сүйіктісімен бірге төсекте темекі шегуі және мектеп дискотекасындағы рэп орындауы, одан кейін барлық адамдар билеген. Ватанабе рэп шамамен мынадай болғанын айтты: "Мен Coca-Cola-ны жақсы көремін, қыз-скейтбордист, рок-н-ролл!". Ватанабе Universal компаниясы фильмнің болашақ нұсқасында Лонг Дук Донгтың рэпін қайта қосады деп үміттенеді. Ватанабе "Sixteen Candles" фильмін түсіруде "тамаша тәжірибе" алғанын, бірақ кейіннен рөліне қатысты "сәл наив" болғанын мойындады. Ол: "Мен адамдарды күлдірдім. Бұл адамдарға қалай әсер ететінін білмедім" деді.

Қазіргі кездегі сын-пікірлер

Роджер Эберт «Chicago Sun Times» газетінен фильмге жағымды баға беріп, кейіпкер туралы: «Бұл фильмде көптеген тиімді актерлік жұмыстар бар, оның ішінде Гедде Ватанабе алмасу студенті рөлінде (оның рөлін әлеуетті ұятты стереотиптен жоғары комедия деңгейіне көтереді)». Джанет Маслин «The New York Times» газетінде былай деп жазды: «Фильм шектен шыққанда, мысалы, жынысқа құмар шығыс студенті туралы ақымақ сюжет немесе денеде корсет киген жас әйел туралы қайта-қайта келетін әзіл болғанда, ол кем дегенде салыстырмалы түрде жылдам қалпына келеді».

Азия карикатурасының мұрасы

2008 жылы Элисон МакАдам NPR-де былай деп жазды: "Кейбір көрермендер үшін [Лонг Дук Донг] Голливудтың Америкаға таратқан ең жағымсыз азиялық стереотиптерінің бірі болып саналады". Фильм 1984 жылы шыққан кезде бірнеше азиялық американдық ұйым кейіпкерді "стереотиптік, нәсілшіл және Голливудтың азиялық еркектерді осылай бейнелеу тарихының бір бөлігі" деп сынады. 2011 жылы Сюзанна Гора Джон Хьюздің 1980-жылдардағы фильмдері туралы жазғанда: "Бұл фильмдердегі жалғыз маңызды емес ақ түсті кейіпкер – Лонг Дук Донг, ол ең нашар карикатура". 1990-жылдардың басында Америка мен киностудияларды мәдени сезімталдық (немесе саяси дұрыстық) толқыны шарлады, сондықтан 1980-жылдар нәсілдік тұрғыдан күмәнді әзілдердің комедияларда жиі кездесетін соңғы кезеңі болды. "Алтышаған шам" фильмінде ойнаған актриса Молли Рингвальд 2018 жылы: "Лонг Дук Донг – әзілге айналған стереотип" деп жазды. Азиялық американдық мәдениетін зерттейтін "Giant Robot" журналының негізін қалаушылар Мартин Вонг пен Эрик Накамура "Алтышаған шам" фильмінен бұрын АҚШ-тағы азиялық текті студенттерді көбінесе "Брюс Ли" деп атаған. "Алтышаған шам" фильмінен кейін оларды Лонг Дук Донгтың есімімен "Донгер" деп атады. Вонг: "Егер сізді Лонг Дук Донг деп атаса, сіз өзгелерден ерекшеленетін адамдар арасында күлкі ошағысыз". Накамура: "Сізді кемеден түскен, бақылаудан шығып кеткен адам ретінде көрсетеді. Бұл бір кейіпкерге салынған барлық жаман стереотиптердің жиынтығы". Донгтың өзінен үлкен бойлы сүйіктісі туралы Кент Оно мен Винсент Фэм "Азиялық американдықтар және БАҚ" кітабында: "Жыныстық рөлдер ауыстырылған. Бұл бейнелеу комедиялық эффект беруді мақсат тұтса да, азиялық американдық еркектерді әйелдікке айналдырады және баламалы жыныстық бағытты аномалия ретінде көрсетеді". NPR-дің Кэт Чоу: "Әрине, экранда немесе одан тыс жыныстық рөлдерді ауыстыруда ешқандай бұрышылық жоқ. Бұл қарым-қатынастың жағымсыз жағы – режиссерлер оны қалай көрсеткені. Донгтың әйелдік қасиеттері оны әлсіз етеді, ал біз оған күлуіміз керек". 2007 жылы жарық көрген "Мені ұмытпа: Джон Хьюз фильмдері туралы заманауи жазушылар" кітабында Лонг Дук Донг стереотиптерге қарсы тұрғаны айтылады, "өнерсіз Лонг Дук Донг тойдың жануары екенін дәлелдейді" және "түннің соңында мектептің барлық әлеуметтік топтары аударылып кетеді", Саманта, бірінші курс студенті және Лонг Дук Донг, шетелдік студенттермен алмасу бағдарламасының қатысушысы, романдық және әлеуметтік табысқа жетеді. Гедде Ватанабе Джон Хьюз кейіпкер арқылы стереотипті бұзуға тырысқан болуы мүмкін дейді, өйткені Лонг Дук Донг стереотиптік жақсы оқитын азиялық жігіт емес, керісінше, тойға баруға және көңіл көтеруге қызығушылық танытқан. Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы 1980-жылдардағы кавер-топ өзін Лонг Дук Донг деп атайды. Топтың негізін қалаушы Шон Джастис: "Басты рөлде ойнамайтын кейіпкердің соншалықты танымал болуы таңғаларлық. Бірақ бұл кейіпкерге көптеген адамдардың назары ауды".