Кіріспе
Даниялық сәулетші Стин Эйлер Расмуссен, құрметті FAIA (9 қаңтар 1898 – 19 маусым 1990) – Даниялық сәулетші және қала құрылысшы, Дания Корольдік Көркемсурет академиясының профессоры, көптеген кітаптар мен өлеңдердің авторы. 1947 жылы Британдық Корольдік өнер қоғамы оны «Корольдік дизайнер» атағымен марапаттады.
Steen Eiler Rasmussen, Hon. FAIA (9 January 1898 – 19 June 1990) was a Danish architect and urban planner who was a professor at the Royal Danish Academy of Fine Arts, and a prolific writer of books and poetry. He was made a Royal Designer for Industry by the British Royal Society of Arts in 1947.
Ерте өмір және білім
Стин Эйлер Расмуссен 1898 жылдың 19 ақпанында Копенгагенде генерал-лейтенант, кейін генерал болған Кристиан Расмуссен мен Анна Дортеа (Дори) Юнг отбасында дүниеге келді. Ол бастапқыда диірменшінің шәкірті болды, содан кейін 1916 жылдан 1918 жылға дейін Дания Корольдік Көркемсурет академиясында архитектураны оқыды. 1919 жылы ол жеке тәжірибесін ашты.
Сәулет және қала құрылысы
Ол негізінен қала құрылысшы ретінде танылды. 1924 жылдан бастап Дания қала құрылысы зертханасының мүшесі, Академия кеңесінің өкілі болды, ал 1942 жылдан 1948 жылға дейін оған жетекшілік етті. 1932 жылдан 1938 жылға дейін Копенгаген қалалық әкімдігінің қала құрылысы бөлімінде жұмыс істеді. Қала құрылысы зертханасының жұмысына қатысу арқылы ол Копенгаген қаласының маңындағы дамуды қалыпқа келтірген және осы күнгейінше сақталған «Саусақ жоспары» атты жобаның маңызды бөлігі болды. Сонымен қатар, ол Ц.Т. Соренсенмен бірлесіп Копенгагеннің солтүстік-батысындағы Тингбьерг қаласын (сары кірпіш және жасыл кеңістіктер) және Хёрсхолм қаласын жоспарлады. Оның жобалаған ғимараттарының ішінде Рингстед қалалық әкімдігі, Копенгагендегі «Mødrehjælpen» (әйелдерге көмек көрсету мекемесі) және Копенгагеннің солтүстігіндегі Рунгстед Кист Хёрсхолмдегі жеке үйі (1938) бар.
Академия
Расмуссен 1924 жылдан бастап Академияда лекция оқыды және 1936 жылы профессор атанды. Оның шәкірттерінің арасында Сидней опера үйін жобалаған Йорн Утзон және 1930 жылдары Гордон Рассел үшін кілемдер суреттеген Мариан Пеплер болды.
Жазбалар
Расмуссеннің ең ықпалды кітаптарының бірі – «Архитектураны сезіну» (Experiencing Architecture) кітабы, ол алғаш 1957 жылы дания тілінде, ал 1959 жылы ағылшын тілінде жарық көрді. Кітап архитектураны бірінші тұлғадан, денемен сезінудің маңыздылығын – оның пішіні, түсі, масштабы, пропорциясы, ырғағы, текстуралық әсерлері, күн сәулесі және дыбысы сияқтыларын баса көрсетіп, архитектуралық феноменологияның классикасы саналады. Тағы бір маңызды кітабы – «Лондон». Ол алғаш рет 1934 жылы дания тілінде, ал 1937 жылы ағылшын тілінде («Лондон, ерекше қала» – London, the Unique City) жарық көрді. 1948 жылы бұл басылым қайта жарық көргенде Расмуссен екі постскриптум қосты: «Тек ағылшын оқырмандары үшін» және «Тек американдық оқырмандары үшін». 1960 жылы кітаптың қысқартылған нұсқасы жұқа қағаздан жасалған кітапша түрінде жарық көрді. Расмуссеннің басқа да ықпалды кітаптарының қатарында «Қалалар мен ғимараттар» (1951) және «Копенгаген» (1969) кітаптары бар. Оның көптеген достарының арасында Эдмунд Н. Бэкон да болды.
Жеке өмір
1934 жылы 15 маусымда ол экономист және кейіннен Дания Ұлттық Банкінің директоры болған Фредерик Карл Грам Шредер мен Астрид Кофедтың қызы Карен Маргрете Шредерге (12 қараша 1904 – 31 наурыз 1985) үйленді. Ол тіл білімі маманы Уна Кангердің әкесі. Ол жазушы Карен Бликсенмен жақын дос болған.