Кіріспе

Барлық тауарлар тегін болатын дүкендер – тегін дүкендер, фришоптар немесе алмасу орталықтары барлық тауарлардың тегін берілетін дүкендері болып табылады. Олар қайырымдылық дүкендеріне ұқсас, көбінесе қолданылған заттардан тұрады, бірақ мұндағы барлық нәрсе ақысыз. Кітап, жиһаз, киім-кешек немесе тұрмыстық заттар болсын, бәрі тегін беріледі, алайда кейбіреулері «бірін келтір, бірін ал» қағидасы бойынша жұмыс істейді (алмасу орталықтары). Тегін дүкен – бұл ақшалай жүйеге балама болып табылатын және адамдарға ақшаға негізделген экономикадан тыс тауарлар мен қызметтерді алмасуға мүмкіндік беретін құрылымдық тікелей әрекет нысаны.

Тарих

1960 жылдардағы анархистік контрмәдени топ «Diggers» тегін дүкендер ашты, онда тауарын тегін таратты, тегін тамақ ұсынды, тегін дәрі-дәрмек таратып, ақша да берді, тегін музыкалық концерттер ұйымдастырып, саяси өнер туындыларын жасады. «Diggers» атауын Геррард Винстанли басқарған алғашқы ағылшын «Diggers» тобынан алған, олар ақша мен капитализмнен еркін шағын қоғам құруды көздеді.

Ұқсас құбылыстар

Жақындағы тағы бір жаңалық – "Freecycle" желісінің құрылуы. Ол АҚШ-тың Аризона штатында, артық заттарынан құтылуды қалайтын адамдарды, бір нәрсеге мұқтаж адамдармен байланыстыру мақсатында, талқылау/тарату тізімдері ретінде ұйымдастырылып, көбінесе тегін веб-сайттарда орналастырылды. 2006 жылдан бері Израильде "פרויקט אגורה" және 2011 жылдан бері Австралияда "Ziilch" арқылы ұқсас қағида бойынша жұмыс істейді. Бұл сайттар басқаларға тегін алуға болатын тауарларды жариялауға мүмкіндік береді.