Кіріспе
Жаңа Зеландияда қолданылатын уақыт белдеулерінің шолуы
Уақыт белдеуі | Стандартты уақыт | Күндізгі уақыт
---|---|---
Жаңа Зеландия | UTC+12:00 | UTC+13:00
Чатэм аралдары | UTC+12:45 | UTC+13:45
Жаңа Зеландиядағы уақыт заң бойынша екі стандартты уақыт белдеуіне бөлінеді. Негізгі аралдар Жаңа Зеландия стандартты уақытын (NZST) пайдаланады, ол Координациялық әмбебап уақыттан (UTC) / әскери M (Mike) 12 сағатқа озып өтеді, ал шеттегі Чатэм аралдары Чатэм стандартты уақытын (CHAST) пайдаланады, ол UTC / әскери M^ (Mike Three) 12 сағат 45 минутқа озып өтеді. Жаз айларында – қыркүйек айының соңғы жексенбісінен сәуір айының бірінші жексенбісіне дейін – күндізгі уақыт сақталады және сағаттар бір сағатқа алға жылжытылады. Жаңа Зеландия күндізгі уақыты (NZDT) UTC-ден 13 сағатқа озып өтеді, ал Чатэм күндізгі уақыты (CHADT) 13 сағат 45 минутқа озып өтеді. Жаңа Зеландияның байланысты мемлекеттері – Кук аралдары мен Ниуэ – және Токелаудың тәуелді аумағы өздерінің қалауынша бірнеше түрлі уақыт белдеулерін қолданады.
Тарих
2 қараша 1868 жылы Жаңа Зеландия ресми түрде ұлттық стандартты уақытты қабылдады және осыны жасаған әлемдегі алғашқы ел болды, басқа елдерге қарағанда он бес жыл бұрын. Чатем аралы Жаңа Зеландияның құрлықтық бөлігінен 45 минутқа [Координацияланған әмбебап уақыттан 12 сағат 15 минутқа] озық болды. Ол Гринвичтің 172° 30′ шығыс бойлық жатқан жеріне негізделген, Гринвич орта уақытынан (GMT) 11 1/2 сағатқа алда. Бұл стандарт Жаңа Зеландияның орташа уақыты (NZMT) деп аталды. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде электр қуатын үнемдеу үшін сағаттар жарты сағатқа жылжу арқылы Жаңа Зеландия GMT-ден 12 сағатқа озып кетті. 1945 жылғы Стандарттық уақыт туралы заңмен 1946 жылдан бастап бұл өзгеріс ресми мәртебе алды, сонда 180°Ш меридианының уақыты Жаңа Зеландия уақытының негізі болды. NZST, NZMT-ден жарты сағатқа, ал Чатем аралдары NZST-ден 45 минутқа озық болды. 1940 жылдардың соңында атомдық сағат ойлап табылды және бірнеше зертханалар атомдық уақыт шкалаларын жасауды бастады. 1972 жылы халықаралық деңгейде Координацияланған әмбебап уақыт (UTC) деп аталатын жаңа уақыт шкаласы қабылданды. Ол атомдық сағаттардың көрсеткіштеріне негізделген, Жердің айналуындағы уақыт өзгерістеріне сәйкес секундтарды қосу немесе жою арқылы (бұл секундтар «leap seconds» деп аталады) үнемі жаңартылып отырады. 1974 жылғы Уақыт туралы заңда Жаңа Зеландияның стандартты уақыты UTC-ден 12 сағатқа ерте деп белгіленген. 2011 жылы Жаңа Зеландияның Токелау тәуелділігі 30 желтоқсанды өткіріп жіберіп, уақыт белдеуін 24 сағатқа алға жылжытты, соның нәтижесінде UTC+13:00 уақыт белдеуіне көшті, бұл Жаңа Зеландияның жазғы уақытына сәйкес келеді.
Стандарттар
Жаңа Зеландияның стандартты уақытын Жаңа Зеландия үкіметінің құрамындағы Өлшемдер стандарты зертханасы (MSL) сақтайды. Жаңа Зеландияның стандартты уақыты Координацияланған әмбебап уақытқа (UTC) негізделген. UTC Париждегі Халықаралық салмақтар мен өлшемдер бюросы ұстап тұратын халықаралық атомдық уақыт шкаласынан 200 наносекунд ішінде сақталады. Сөйлейтін сағат және Желілік уақыт протоколы арқылы қолданылады.