Калифорниядағы жер сілкініштері және Паркфилд эксперименті
Parkfield earthquake
Калифорниядағы жер сілкініштері: Паркфилд қаласы Сан-Андреас жарылысы бойында 6.0 магнитудалы жер сілкініштері тіркелді. Геологтар зерттеу жүргізіп, болжам жасауға тырысуда.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорниядағы жер сілкініштері сериясы, АҚШ
Series of earthquakes in California, US
Паркфилд жер сілкінісі – АҚШ-тың Калифорния штатындағы Паркфилд қаласының аймағында болған бірнеше ірі жер сілкіністеріне берілген атау. Сан-Андреас жарылысы осы қаладан өтеді, ал 1857 жыл мен 1966 жыл аралығында 12 мен 32 жыл сайын (орташа есеппен 22 жылда бір рет) ерекше тұрақты интервалмен 6 магнитудалы жер сілкіністері тіркелді. Бұл аймақтағы соңғы маңызды жер сілкінісі 2004 жылдың 28 қыркүйегінде болды. Жер сілкіністерінің осы жерде үнемі болуына себеп – бұл аймақтың оңтүстіктегі тұйықталған сегмент (соңғы ірі жер сілкінісі 1857 жылы болған) және солтүстіктегі үздіксіз қозғалатын сегмент арасындағы жарылыс сегментінің ортасында орналасуы. Онда екі тектоникалық тақта үлкен жер сілкіністерінсіз үздіксіз қозғалып тұрады.
Parkfield earthquake is a name given to various large earthquakes that occurred in the vicinity of the town of Parkfield, California, United States. The San Andreas fault runs through this town, and six successive magnitude 6 earthquakes occurred on the fault at unusually regular intervals, between 12 and 32 years apart (with an average of every 22 years), between 1857 and 1966. The most recent significant earthquake to occur here happened on September 28, 2004. Earthquakes may occur regularly here because the location is about midway on a fault segment between a locked segment to the south (last major earthquake 1857) and a creeping segment to the north where two tectonic plates are continuously moving without major earthquakes.
Зерттеу
Жер сілкінісінен бұрын не болатынын, әсіресе болашақтағы жер сілкінісін болжауға мүмкіндік беретін белгілерді зерттеуді үміттене отырып, геологтар 1985 жылдан бастап Паркфилд және оның төңірегінде сейсмометрлер, крипметрлер, деформация өлшегіштер және басқа да құралдардың күрделі жиынтығын орнатты. USGS және UC Беркли ғалымдары 1985 пен 1993 жылдар аралығында Паркфилд аймағында жер сілкінісі болатынын 90-95% сенімділік деңгейімен болжады. Бұл USGS жүргізген Паркфилд жер сілкінісін болжау және Паркфилд жер сілкінісін зерттеу эксперименті ретінде белгілі болды. Жер сілкінісін болжау әрекеттері 2001 жылдың қаңтарына дейін жалғасты, бірақ 1985 жылдан 2004 жылға дейін 5.5 бал немесе одан жоғары магнитудадағы жер сілкінісі болған жоқ. 2004 жылдың маусым айында USGS Ұлттық ғылым қорымен серіктестікте, жарыққа дейін тереңдіктегі ақауды бақылауға арналған құралдарды орналастыру үшін терең ұңғыма бұрғылауды бастады. Бұл іс-қимыл Сан-Андреас ақабауын тереңдеп зерттеу (SAFOD) бағдарламасының бір бөлігі болды. Паркфилд орнындағы үлкен (>5.5) шаралардың тұрақтылығы (1857, 1881, 1901, 1922, 1934 және 1966 жылдардағы шаралар) және осы шаралардың көптеген толқын пішіндерінің дерлік бірдей болуы салдарынан, әр жолы бір ғана ақау сегментінің жарылғанына сендірілді. Осыған байланысты 1984 жылы 1993 жылы ұқсас шара болады деген болжам жасалды.
Geologists who hoped to study what happens before a quake, and in particular any signs that might enable them to predict future earthquakes, installed an elaborate array of seismometers, creepmeters, strainmeters, and other instruments in and around Parkfield starting in 1985. Scientists with the USGS and UC Berkeley had predicted, with a 90 to 95% confidence level, that an earthquake would strike the Parkfield area between 1985 and 1993. This was known as the Parkfield Earthquake Prediction and the Parkfield Earthquake Experiment, conducted by the USGS. Attempts at predicting the quake continued until January 2001, but an earthquake of 5.5 magnitude or greater did not occur from 1985 until the 2004 quake. In June 2004, the USGS in partnership with the National Science Foundation began drilling a deep hole to house instruments to monitor the fault at depth. This action was a part of the San Andreas Fault Observatory at Depth (SAFOD) program. Because of the regularity of large events (>5.5) at the Parkfield location (events in 1857, 1881, 1901, 1922, 1934, and 1966), and the fact that the waveforms from many of these events were almost identical, it was believed that the same segment of fault ruptured each time. This led to the prediction in 1984 of a similar event in 1993.
2004 жылғы оқиға
2004 жылы болған 6,0 магнитудалы негізгі сілкініс шамамен 18 дюйм (0,5 метр) болатын жарық қозғалысының нәтижесінде туды. Осы жер сілкінісін болжауға мүмкіндік беретін ешқандай көрсеткіш табылған жоқ. Бұл сілкініс 2004 жылы орын алуының ықтималдығы он пайызға бағаланды, ол уақтылы болғанымен, күтілмеген еді. Оқиғаның магнитудасы бұл аймақта бұрын болған жер сілкіністерімен сәйкес келді. Бастапқы сілкіністен кейін бір аптадан астам уақыт бойы күшті лебіздер солтүстік-батыс бағытта қозғалды. Қазан айының басында Пасо-Роблес жанында балама жарыққа параллель орналасқан жерлерде ұсақ жер сілкіністері тіркелді. Бұл Паркфилдтегі кернеудің босатылуынан кейін осы жарықтарға кернеудің ауысуына жауап ретінде болуы мүмкін. Бұрынғы жер сілкіністері де Паркфилдтен шығысқа қарай, Коалинга және Авенал қалаларының жанындағы Сан-Андреас жарығынан шамамен бірдей қашықтықта болған.
The 6.0 magnitude primary shock in 2004 was the result of a fault movement of about 18 inches (.5 meter). There have been no indications found that could have been used to predict this earthquake. Although well overdue, the probability of this quake occurring in 2004 has been estimated at ten percent. The magnitude of the event was consistent with previous earthquakes in this region. Substantial aftershocks continued for more than a week after the initial event, moving in a northwesterly progression. In early October, there was a cluster of small earthquakes near Paso Robles near a parallel fault to the west. These may be in response to the transfer of stress to these faults after the release of stress at Parkfield. Past earthquakes have also occurred to the east of Parkfield at about the same distance from the San Andreas fault near Coalinga and Avenal.
Соңғы өзгерістер
2004 жылдың желтоқсан айында Калифорния университетінің сейсмологтары Коалингадан оңтүстікке қарай, Сан-Андреас жарығына жақын орналасқан Чоламе шағын елді мекенінің маңындағы әлсіз дірілдерді анықтағанын хабарлады. Бұл Паркфилд эпизодтары астындағы құлыпталған жарық аймағында, соңғы рет 1857 жылы Форт Тежонда 8,0 магнитудалы жер сілкінісін тудырған. Бұл дірілдер жер бетіндегі шуды болдырмайтын терең ұңғымалық сейсмометрлер арқылы табылды. Бұл қозғалыстардың спектральдық сипаттамалары әдеттегі жер сілкіністерінен гөрі жанартаулар маңындағы магма қозғалысына көбірек ұқсайды, бірақ бұл қозғалыстар магма немесе сұйықтық қозғалысынан туындамаған деп саналады. Осы жаңа жаңалық белгілі құлыпталған жарықтардың қаншалықты қауіпті екенін анықтауға ғалымдарға көмектесуі мүмкін деген үміт бар. Алайда, қазіргі уақытта бұл білімді нақты болжамдау құралына жетілдіру күтілмейді.
In December 2004, seismologists at the University of California, Berkeley announced the discovery of subtle tremors near Cholame, a hamlet near the San Andreas fault directly south of Coalinga. This is in a region of the locked fault below the Parkfield episodes, last creating an 8.0 magnitude quake at Fort Tejon in 1857. These tremors were discovered using deep borehole seismometers that avoid surface noise. The spectral signatures of these motions are more similar to those of magma movement near volcanoes than of typical earthquakes, but it is believed that the motions are not due to magma or fluid motion. It is hoped that this new discovery may sometime inform scientists as to the degree of danger presented by known locked faults. It is not currently expected that this knowledge will be refined into a precise predictive tool.
Форт-Тейжон жер сілкінісі
Сан-Андреас жарылысында соңғы бірнеше жүз жылдағы ең ірі жер сілкінісі 1857 жылғы Форт-Тежон жер сілкінісі болуы мүмкін. Жарылыстың үзілуі Паркфилд маңынан Оңтүстік Калифорниядағы Сан-Бернардиноға дейін, шамамен арақашықтығы және 9 метрге (30 фут) жуық ығысумен болған. Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, осы жер сілкінісінің эпицентрі Шоламе мен Паркфилд аралығындағы аймақта, жарылыстың құлыпталған бөлігінің ең солтүстік және жылдам қайталамалы сегментінің оңтүстік ұшында орналасқан деп саналады. Бұл жер сілкінісіне дейін Паркфилдте ортасы болған 6,0 магнитудалы алғы сілкініс болған деген болжам бар.
What is possibly the largest earthquake on the San Andreas fault in the last several hundred years is the 1857 Fort Tejon earthquake, with a fault rupture from the general vicinity of Parkfield to San Bernardino in Southern California, a distance of about and an offset of about 9 meters (30 feet). The epicenter of this earthquake is (by various sources) believed to be somewhere in the region from Cholame to Parkfield, a location at the extreme northern end of the locked portion of the fault and at the southern end of the rapidly periodic segment. It is believed that this earthquake was preceded by a magnitude 6.0 foreshock that was centered at Parkfield.