Кіріспе
1979 жылғы американдық ғылыми фантастика фильмі, 2009 жылғы телефильм. "Метеор" – 1979 жылғы американдық ғылыми фантастикалық апат фильмі, режиссері Рональд Ним, басты рөлдерде Шон Коннери мен Натали Вуд. Астероидтің Жерге соқтығысу курсымен келе жатқаны анықталғаннан кейін, ғалымдар тобының Суық соғыс саясатымен күресі туралы фильмнің сюжеті 1967 жылғы MIT-нің "Project Icarus" есебінен шабыттанды. Сценарийін Оскар жүлдесінің иегері Эдмунд Х. Норт пен Стэнли Манн жазды. Халықаралық актер құрамында Карл Малден, Брайан Кит, Мартин Ландау, Тревор Ховард, Джозеф Кампанелла, Ричард Дайсарт және Генри Фонда да бар. Фильм кассада сәтсіздікке ұшырап, сыншылардың теріс пікірлерін алды, бірақ "Ең жақсы дыбыс" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды.
the 2009 television film
Meteor is a 1979 American science fiction disaster film directed by Ronald Neame and starring Sean Connery and Natalie Wood. The film's premise, which follows a group of scientists struggling with Cold War politics after an asteroid is detected to be on a collision course with Earth, was inspired by a 1967 MIT report, Project Icarus. The screenplay was written by Oscar winner Edmund H. North and Stanley Mann. The international cast also includes Karl Malden, Brian Keith, Martin Landau, Trevor Howard, Joseph Campanella, Richard Dysart and Henry Fonda. The film was a box office flop and received negative reviews, but it was nonetheless nominated for the Academy Award for Best Sound.
Сюжет
Астероид белдеуіндегі Орфей астероиды кометамен соқтығысқаннан кейін, ондаған астероид сынықтары Жерге соқтығысу жолына жіберіледі, сонымен қатар бес шақырымдық сынық планетада құрып жою деңгейіндегі оқиғаға себеп болады. АҚШ үкіметі саяси маневрлер жасап жатқанда, негізгі сынықтан бұрын келген кішігірім сынықтар планетаға қиындықтар келтіріп, қауіптің бар екенін көрсетеді. АҚШ-тың құпия орбиталық ядролық зымыран платформасы бар, оны доктор Пол Брэдли жобалаған. Ол Жерді Орфей сияқты қауіптен қорғау үшін жасалған, бірақ оны АҚШ Қарулы күштері орбиталық қару ретінде қолдануға мәжбүр болды, ол қазір Кеңес Одағына бағытталған. Көптеген есептеулерден кейін, "Геркулес" платформасындағы он төрт ядролық зымыран астероидты тоқтатуға жеткіліксіз екені анықталды. АҚШ Кеңес Одағының да орбитада ұқсас қарулы спутнигі бар екенін біледі, ол "Ұлы Петр" деп аталады, және он алты ядролық оқ-дәрісі АҚШ-қа бағытталған. Орфейді тоқтату үшін қосымша күш қажет болғандықтан, Президент ұлттық теледидарға шығып, "Геркулес" бар екенін жариялайды және ол Орфейдің қауіпіне қарсы жасалғанын түсіндіреді. Сондай-ақ, ол кеңестік тарапқа олардың да осындай бағдарламасы бар екенін және өздерінің спутниктік қарулары бар екенін жариялап, абыройын сақтау мүмкіндігін ұсынады. Екі ел арасындағы қарсы шараларды үйлестіру үшін Брэдли доктор Алексей Дубовты кеңес ғалымын шақырады. Брэдли мен Гарри Шервуд НАСА-дан төменгі Манхэттендегі 195-Бродвейдің астында орналасқан "Геркулес" басқару орталығында кездеседі. Генерал-майор Адлон осы нысанның командирі. Дубов пен оның аудармашысы Татьяна Донская келеді, ал Брэдли олардың арасындағы шиеленісті азайтуға кіріседі. Дубов кеңестік құрылғының бар екенін мойындамай, Брэдлидің ұсынысына келіседі, олар "теориялық" кеңестік ғарыш платформасының қару-жарағы американдық платформамен қалай үйлестірілетінін "теориялық тұрғыдан" зерттейді. Осы уақытта Жерге тағы бір метеорит сынығы (бірі Сібірде) соқтығысады, ал Кеңес Одағы бұл күш-жігерге қосылуға келіседі. Екі спутник те бір бағытта бұрылып, үлкен астероидқа қарай бағытталады, ал кішігірім сынықтар планетаға соққы беріп, үлкен зардаптарға әкеледі, соның ішінде Швейцария Альпі тауларындағы қаза табатын қар көшкіні және Гонконгты қиратып жіберген цунами. Орфейдің соқтығысуына бірнеше сағат қалғанда, "Ұлы Петр" зымырандары жоспарланғандай, астероидқа қатысты орналасуына байланысты бірінші болып ұшырылады, ал "Геркулес" зымырандары қырық минуттан кейін ұшырылады. "Геркулес" зымырандары ұшырылмас бұрын, бір сынықтың Нью-Йорк қаласындағы басқару орталығына қарай ұшып бара жатқаны анықталады. Егер орталық жойылса, "Геркулес" ұшыра алмайды. Бірнеше секунд қалғанда, "Геркулес" басқару орталығынан оқ ату туралы сигнал алады және зымырандарды ұшырады. Сынық қалаға соқтығысып, Дүниежүзілік сауда орталығының екі мұнарасының жоғарғы жартысын тікелей соққымен жояды және Орталық паркте үлкен кратер жасайды. Басқару орталығының ішінде бірнеше жұмысшылар ғимараттың құлауынан жарым-жартылай жойылған кезде қаза табады. Тірі қалғандар Нью-Йорк метро жүйесі арқылы басқару орталығынан шығуға мәжбүр болады, бірақ шығыс өзенінің су тасқыны туннельдерді су басуына байланысты бұл тұзаққа айналады. Осы уақытта зымырандардың екі ұшырылымы бірігіп, үш үлкен толқынға айналады. "Геркулес" экипажы адамдар толы метро станциясына жетеді және басқалар оларды қазып алуға тырысқан кезде күтеді. Ақырында зымыран метеоритке жетеді. Бірінші толқын жартасқа соқтығысып, кішкене жарылыс жасайды, екінші толқын одан да күшті жарылыс жасайды, ал үшінші толқын үлкен жарылыс тудырады. Шаң басылғаннан кейін астероид жойылғандай көрінеді. Нью-Йоркте радиодан жақсы жаңалық таратылды: Орфей енді Жерге қауіп төндірмейді. Сол сәтте метро станциясының тұрғындары құтқарылады. Кейін әуежайда Дубов, Татьяна, Брэдли және басқалар Дубов пен Татьяна Кеңес Одағына ұшақпен кетуден бұрын қоштасады.
Өндіріс
Теодор Р. Парвин бұл оқиғаның идеясын Исаак Азимовтың "Saturday Review" журналында АҚШ-тың ірі қаласына метеордың құлауы туралы жариялаған мақаласынан алды. Парвин сценарий жазу үшін Эдмунд Х. Нортты шақырды, ал Норт Массачусетс технология институтының «Икар» жобасынан әрі шабыттанды. Бірақ, Рональд Ним мен Шон Коннери Норттың сценарийін де, Стивен Бахтың қайта жазуын да ұнатпады, сондықтан Стенли Манн сценарийді толығымен қайта жазуға тартылды. Бұл Америка Жазушылар Гильдиясы арасында Нортты бір авторы ретінде көрсету керек пе деген дауға себеп болды. Бюджеттің 2,7 миллионы AIP-тен түсті. Ним Натали Вудты Татьяна рөліне таңдады, себебі ол орыс иммигранттарының қызы еді, және ол Джордж Рубинштейнмен бірге Ленинград акцентін жетілдіру үшін жұмыс істеді. Доктор Дубов рөліне Алек Гиннес, Юл Бриннер, Род Штайгер, Максимилиан Шелл, Питер Устинов, Эли Валах, Телли Савалас, Теодор Бикель, Ричард Бертон және Орсон Уэллс қарастырылды. Дональд Плезенс бұл рөлге бекітіліп, кейіпкер ретінде бірнеше сахна түсірді. Алайда, ол «Сержант Пеппердің Жалғыз жүректер клубы» фильміне жұмыс істеу үшін жобадан шықты. Оның орнына генерал Адлон рөлін ойнаған Брайан Кит келді. Китті бұл рөлде Мартин Ландау ауыстырды. Фильмнің көрсетілім күні 1979 жылдың 15 маусымына белгіленген, бірақ арнайы эффекттер режиссері Франк Ван дер Вир жұмыстан босатылғаннан кейін арнайы эффекттерді қайта түсіру қажет болғандықтан 19 қазанға ықшамдатылды.
Арнайы әсерлер
Ван де Вирдің (оның жұмысы қолданылмай, кейін тасталды) арнайы эффекттер бюджетінің көп бөлігін жұмсағаннан кейін, Уильям Круз бен Марго Андерсон қалған ақшамен мүмкіндігінше көп арнайы эффекттерді қайта түсіру үшін шақырылды. Олар да жұмыстан босатылып, олардың орнына Пол Касслер мен Роб Балак арнайы эффекттерді аяқтау үшін шақырылды, қайтадан бюджетте қалған ақшамен (фильмнің шығуына екі ай қалғанда). Фильмді уақытында аяқтау үшін Касслер мен Балак 1978 жылғы "Аваланш" апат фильмінен кадрларды қайта пайдаланды, Гонконгтағы "топан су" көрінісін Лос-Анджелестегі импровизацияланған су резервуарында, ғимараттардың картоннан жасалған кескіштерін қолдана отырып түсірді, сондай-ақ тиімді түсіру үшін тым кішкентай болған 22 дюймдік ядролық зымыран спутнигінің миниатюраларын пайдаланды.
Музыка
Фильмнің түсіріліміне бастапқыда Джон Уильямс музыка жазуға шақырылған еді, бірақ фильмнің өндірісіндегі кешігулер Стивен Спилбергтің 1941 жылғы фильміне қатысты міндеттемелерімен келіспегендіктен, ол жобадан кетуге мәжбүр болды. «Чикаго Трибьюн» газетінен Джин Сискел фильмге 4 жұлдыздың 1½ жұлдызын беріп, былай деп жазды: «Шындығын айтсақ, апат фильмінің бастысы – арнайы эффектілерінің қаншалықты ерекше екені. «Метеор» фильмі бойынша жауап – ерекше емес. Суреттегі алып метеор сағатына 30 000 миль жылдамдықпен Жерге қарай ұшып келеді, ол менің тоңазытқышымның түбінен тапқан жасыл нанға ұқсайды». «Variety» журналы актерлік шеберлікті «біркелкі жақсы» деп бағалап, «басты рөлдердегі актерлер көбінесе келесі апаттың орын алуын күтіп отырды» деп жазды. «Лос-Анджелес Таймс» газетінен Чарльз Шамплин фильмді «өзінің мүмкіндіктеріне қарамастан, көңілсіз болғанымен, қабілетті, тиімді, коммерциялық және көңілді, сондай-ақ кейбір жағымды сәттері бар» деп сипаттады. «Вашингтон Пост» газетінің журналисі Джудит Мартин оны «осындай нәрсені ұнататындар үшін, сіздің стандартты «Құдай-ау, міне, келеді!» фильміңіз» деп атады. «The Monthly Film Bulletin» журналынан Джон Пим былай деп жазды: «Эффектілер бар, бірақ көңіл көтеру емес (немесе нақты сюжет желісі де жоқ), сондықтан продюсерлер тікелей эффектілерге үміт артқан. «Метеор» ескі және қолданылған сияқты көрінеді». «TV Guide» журналында: «18 миллион долларлық, жұлдызды актерлік құрамы бар апат фильмі, өзі де үлкен апат» деп жазылған. «Rotten Tomatoes» сайтында фильмге 19 рецензия негізінде 5% рейтинг берілген, ал сайттың консенсусы: «Метеор – тым көп көңілсіз диалогтары мен жеткілікті қирату жоқ әлсіз фильм. Дегенмен, пинбол ойыны жақсы». Marvel Comics жазушы Ральф Макио және суретшілер Джин Колан мен Том Палмердің қатысуымен фильмнің комикс адаптациясын Marvel Super Special #14 басылымында жариялады. Сэмюэл З. Аркофф «Метеор» фильмін American International Pictures компаниясы жасаған ең қиын өндіріс деп атады, себебі өндіріс, арнайы эффектілер және маркетинг шығындары жоғары болды. Фильм сәтсіз аяқталғаннан кейін студия Filmways компаниясынан сатып алу туралы келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. Бірақ «Апокалипсис қазір» фильміне ұтылып қалды.
Ғылыми негіз
Фильмнің соңында "Икарус жобасы" деп аталатын, жерге келе жатқан астероидті бұру үшін зымырандарды қолдану идеясын қарастыратын баяндама туралы айтылады. Алғашқы "Икарус жобасы" 1967 жылдың көктемінде М.И.Т.-де профессор Пол Сандорф басқарған жүйелік инженерия курсының студенттік жобасы болған. Студенттердің есептері бір жылдан кейін кітап ретінде жарияланды.