Кіріспе

1992 жылғы аркадалық ойын

X Men (エックス・メン) – 1992 жылы Konami компаниясы жасап, аркадаларға шығарған, Marvel Comics комикстеріндегі бір аттас супергерой командасына негізделген, жанынан өтетін ұру-соғу ойыны. Ойын ішіндегі кейіпкерлердің дизайны 1989 жылғы «X Men: Pryde of the X Men» мультсериалына сәйкес келеді. Ойында алты ойыншыға дейін X Men командасын басқарып, өзінің басты жауы Магнетоны жеңуге тырысады. Ойынның алты ойыншылық нұсқасы екі экранды, арнайы жасалған шкафқа орнатылған. Бұл 1992 жылы АҚШ-тағы ең табысты бес аркадалық ойынның бірі болды, ал Ойын-сауық және музыка операторлары қауымдастығы (AMOA) оны «ең инновациялық жаңа технология» сыйлығына ұсынды. Көп жылдар бойы аркадаға ғана арналған болған, ал 2010 жылы Konami компаниясы Backbone Entertainment жасаған ойынның PlayStation 3 және Xbox 360 платформаларына сандық нұсқасын шығарды, одан кейін iOS және Android құрылғылары үшін мобильді нұсқалары да жарық көрді. 2013 жылдан бастап бұл нұсқаны сатып алу мүмкін емес.

Сюжет

Ойыншы алты Х-меннің біреуін таңдайды: Циклоп, Колосс, Вулверин, Шторм, Nightcrawler немесе Dazzler. Олардың мақсаты – Магнетоның адамзат өркениетіне нұқсан келтіруіне жол бермеу. Олар комикстерден таныс жаулармен, мысалы, жүздеген Sentinel армиясымен, мутант крокодилдермен, Reavers және Pyro, Blob, Wendigo, Nimrod, The White Queen, Juggernaut және Mystique сияқты супер зұлымдармен күресуі керек. Кейін Магнето профессор Х пен Китти Прайдты құнақтап алып кетеді, соның салдарынан батырлар оларды құтқару миссиясына шығады. Батырлар M аралына дейін жол табады, содан кейін Магнетоның M астероидіндегі базасына жетеді, онда шешуші шайқас өтеді.

Ойын процесі

Ойынның мақсаты – Магнето мен оның қол астындағыларының шабуылынан аман қалғанда, мүмкіндігінше алға жылжу. Кейіпкер стандартты джойстик, шабуыл батырмасы, секіру батырмасы және мутант күшін қолдану батырмасы арқылы басқарылады. Оң және сол жаққа қозғалысқа қоса, кейіпкер экранда жоғары және төмен де жылжып, ойынға үш өлшемді сезім сыйлайды. Әр кейіпкер ұрыс кезінде соққылар, тепкілер немесе басқа да жақын арадағы шабуылдар жасауға қабілетті. Сонымен қатар, әр кейіпкердің бірнеше жауды бірден жеңуге мүмкіндік беретін ерекше мутант күші бар. Мутант күшін пайдалану өте тиімді, бірақ ол кейіпкердің үш өмірлік ұпайын жоғалтуына себеп болатындықтан, қымбатқа түседі. Көбінесе, өмірлік ұпайы төрттен төмен түскен кейіпкер енді ешқандай мутант күшін қолдана алмайды, алайда кейіпкерлер бонус мутант күштерін алуға және оларды заттар сияқты сақтауға мүмкіндік алады. Жапондық нұсқасында, күш элементтері өмірлік ұпайлардан бұрын қолданылады, сондай-ақ деңгейлерде күшті арттыратын және өмірлік ұпайды қалпына келтіретін жиналыстар бар.

Шығару

Машинаға байланысты, бір уақытта ойнай алатын ойыншылардың максималды саны екіден алтыға дейін өзгереді. Алты ойыншылық нұсқа ерекше, себебі ол екі тікелей жалғасқан экранға ие (бір экран аркада ойындары үшін арналған жерде, екіншісі шкафтың ішінде, экранның бір жағында айнамен көрсетіледі), бұл Tecmo Bowl-ға ұқсас, "қос енді" экран эффектін тудырады. X-Men ойыны Backbone Entertainment компаниясымен PlayStation Network және Xbox Live Arcade платформаларына АҚШ және Жапонның түпнұсқа ROM-дары арқылы көшірілді және Konami баспасынан 2010 жылдың 14 және 15 желтоқсанында жарық көрді. Xbox 360 және PS3 нұсқаларында алты ойыншыға дейін жергілікті немесе онлайн көп ойыншылық режим (XBLA нұсқасында тек төрт ойыншыға мүмкіндік бар), сондай-ақ жеке матчмейкинг және қиындық деңгейін реттеу мүмкіндігі қарастырылған. Ойыншылар ойынның АҚШ және Жапон нұсқаларын таңдауға болады, соңғы нұсқасында күш берушілер мен денсаулық жинағы бар. Барлық дауыстар лицензиялық себептерге байланысты Bang Zoom! Entertainment студиясымен қайта жазылды, бірақ сценарий түпнұсқа ойынның мәшһүр сөздерін сақтап қалды, оның ішінде "Мен Магнетомын, магниттің шебері!" және "Өлімге қош келдіңдер!" деген фразалар. Қайта жазылған сценарийде ер және әйел персонаждарға дауыс беру үшін тек екі актер қолданылды (Кайл Хеберт және Мела Ли). Ойын 2013 жылдың соңында екі цифрлық дүкеннен де алынып тасталды. Konami 2011 жылы iOS құрылғыларында ойнауға арналған iTunes App Store-да, сондай-ақ Android Market-те де ойынды шығарды. Ойын көбінесе түпнұсқа нұсқасымен бірдей болды, бірақ смартфондар үшін экрандағы басқару элементтері қосылды. Үш жылдан кейін бұл қосымша АҚШ-тың iTunes App Store-да қолжетімді болмай қалды. 2021 жылы Arcade1Up компаниясы X-Men, Капитан Америка және Кеңесшілер, сондай-ақ Кеңесшілер: Галактикалық Дауыл ойындарын қамтитын арнайы Marvel тақырыбындағы шкафты шығарды.

Қабылдау

Жапонияда Game Machine журналы 1992 жылдың 15 тамызында X Men ойынын айдың ең табысты үшінші үстелдік аркадасы және жетінші ең табысты тік аркадасы деп тізімдеді. АҚШ-та 1992 жылы X Men ойыны RePlay чарттарында мамырдан қазанға дейінгі алты ай бойы ең көп табыс әкелген сәнді аркада шкафы болды. Amusement & Music Operators Association (AMOA) мәліметінше, ол 1992 жылы Америка Құрама Штаттарындағы ең табысты бес арнайы аркада ойынының біріне кірді. 1992 жылғы AMOA Games Awards марапаттау рәсімінде, ол «ең көп ойналған бейне ойын (арнайы)» және «ең инновациялық жаңа технология» номинацияларына ұсынылды. Play Meter журналында Джим Оверман ойын автоматтарына 91% баға берді және «ішкі сезім» бойынша 10 балдық шкаладан 10 балл қойды. 2004 жылы X Men GameSpot-тың барлық уақыттардағы ең ұлы ойындар тізіміне енді. 2013 жылы Arcade Sushi X Men ойынын «10 ең жақсы ретро Beat 'Em Up» тізімінде 3-ші орынға қойды. Nerdist.com ойынды «Ең танымал Marvel бейне ойындарының топ-10» тізіміне енгізді. 2023 жылы Time Extension ойынды «Барлық уақыттың ең жақсы 25 Beat 'Em Up» тізіміне қосты. IGN ойынның HD нұсқасына 7,5 балл берді, «Ойын өте қарапайым және қайталанатын, бірақ бәрібір жұмыс істейді. Достармен ойнау – шынымен де қызықты» деді. Gouki.com сияқты көптеген веб-сайттар мен рецензенттер барлық режимдерде жазасыз шексіз жалғасу мүмкіндігі классикалық тәжірибені, әсіресе онлайн ойынды төмендеткенін айтты. Sinclair User журналы X Men ойынына 58/100 балл берді, аркада ойынының бір уақытта алты ойыншы ойнай алатынын атап өтті, бірақ «үлкен ойын, үлкен спрайттар, бірақ егер сіз Marvel комиксінің жанкүйері болмасаңыз, онда қызықты болмауы мүмкін» деді.