Кіріспе

Қақпақсыз, ортадан ұрғылатылатын, мойын қысылған мылтық патроны.

.308 Винчестер – темекісіз ұнтақпен жанылатын, қақпақсыз, мойын қысылған мылтық патроны, ол аулау, нысана ату, полиция, әскери және жеке қауіпсіздік мақсатында бүкіл әлемде кеңінен қолданылады. Ол 7.62×51 мм НАТО патронына ұқсас, бірақ толықтай бірдей емес.

Тарих

1940 жылдары .300 Savage патроны АҚШ әскерилері тапсырысымен жүргізілген тәжірибелердің негізі болды, нәтижесінде T65 сериялы тәжірибелік патрондар жасалды. Франкфорд Арсеналы жасаған бастапқы тәжірибелік гильза дизайны "T65" деп аталды және .300 Savage гильзасына ұқсас болды, бірақ конустығы аз болды. Тәжірибелік гильзалар стандартты .30-06 Springfield гильзаларынан жасалды, бұл стандартты .300 Savage гильзаларына қарағанда сәл аз сыйымдылықты қамтамасыз етті, себебі Франкфорд Арсеналы гильзаларының қабырғалары сәл қалың болды. Кейінгі T65 үлгілері бастапқы T65 гильзасына қарағанда ұзартылды және АҚШ әскери .30-06 Springfield қызметтік патронының баллистикалық көрсеткіштеріне шамамен тең болды. Жылжытқыш заттар саласындағы қырық жылдан астам техникалық прогресс, айтарлықтай қысқарақ және кішірек гильзадан, аз сыйымдылығымен бірдей қызметтік патронның көрсеткіштерін алуға мүмкіндік берді. Винчестер T65 сериясының кейінгі үлгілерінің азаматтық нұсқасына сұраныс бар екенін көріп, 1952 жылы оны ұсынды, бұл 1954 жылы НАТО-ның "7.62×51mm NATO" таңбасымен T65E5 тәжірибелік патронын қабылдауынан екі жыл бұрын болды. Винчестер патронға өзінің таңбасын қойып, оны ".308 Winchester" ретінде коммерциялық аңшылық нарығына енгізді. Винчестердің 70-ші, 88-ші және 100-ші үлгідегі мылтықтары жаңа патронға бейімделді. Содан бері .308 Winchester әлемдегі ең танымал қысқа инерциялы, ірі аң аулау патроны болып табылады. Ол сондай-ақ аң аулау, нысана ату, металл силуэт, орындықтан ату, Пальма ату, металл жарыстар, әскери снайперлік және полицияның шабуылдық атуы үшін кеңінен қолданылады. Гильзаның салыстырмалы түрде қысқа болуы .308 Winchester-ді қысқа инерциялы мылтықтарға өте қолайлы етеді. Тінде кеңейіп, құлап немесе фрагменттерге бөлінетін оқпен жабдықталғанда, бұл патрон жоғары соққы күшіне ие.

Картридж өлшемдері

.308 Винчестердің патрон қабылдауы 3,64 мл (56 грамм) құрайды. Патрон қабығының сыртқы пішіні, экстремалды жағдайларда, бұрандалы мылтықтар мен пулеметтерде сенімді түрде патрон беру және алу үшін жасалған. .308 Винчестердің максималды C.I.P. патронының өлшемдері. Барлық өлшемдер миллиметр (мм) және дюйммен көрсетілген. Американдықтар иық бұрышын альфа/2 = 20 градус деп белгілейді. Бұл патрон үшін ең көп қолданылатын ұңғылау жылдамдығы 305 мм (1:12) құрайды, 4 ойық, Ø жер = 7,62 мм, Ø ойық = 7,82 мм, жер ені = 4,47 мм және праймер түрі – үлкен мылтықтық. 254 мм (1:10) ұңғылау жылдамдығы да жиі қолданылады. Ресми C.I.P. (Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives) ережелеріне сәйкес, .308 Винчестер Pmax пьезо қысымына дейін төтеп бере алады. C.I.P. реттелетін елдерде, әрбір мылтық патронының жиынтығы тұтынушыға сату үшін осы максималды C.I.P. қысымының 125%-ымен сынақтан өтуі тиіс. Бұл дегеніміз, C.I.P. реттелетін елдердегі .308 Винчестер патрондарымен жабдықталған қарулар қазіргі уақытта (2008) PE пьезо қысымында сынақтан өткізіледі. Солтүстік Американың SAAMI стандарты бойынша .308 Винчестер үшін максималды қысым .

.308 Винчестер 7.62×51 мм НАТО-ға қарсы

Бірдей алдыңғы тәжірибелік патрондар тізімінен шыққан болса да, 1952 жылғы .308 Winchester коммерциялық нұсқасы және 1954 жылғы 7.62×51 мм НАТО әскери нұсқасы жеке-жеке дамыды және толықтай бірдей емес. .308 Winchester және әскери 7.62×51 мм НАТО патрондары бір-біріне жеткілікті ұқсас, сондықтан оларды екінші патронға арналған мылтықтарға салуға болады, бірақ .308 Winchester патрондары әдетте 7.62×51 мм НАТО әскери патрондарына қарағанда жоғары қысыммен жүктеледі. Спорттық қару және оқ-дәрі өндірушілер институты (SAAMI) коммерциялық .308 Winchester патрондарын әскери 7.62×51 мм НАТО патрондарына арналған қаруларда қолдануды қауіпсіз деп есептесе де, екі патронның арасындағы үйлесімді камералар мен қысымдар, оқ заряды, камера өлшемдері және әскери патрон корпусына қарағанда коммерциялық патрон корпусының қабырға қалыңдығы туралы көп пікірталас бар. Камералар өзгеше болғандықтан, олар үшін қолданылатын бос кеңістік өлшегіштері де әртүрлі.

Пайдалану және қызмет көрсету

.308 Винчестер АҚШ-та стандартты аңшылық патроны болып саналады. Ол көптеген елдерде орташа және ірі жануарларды аулау үшін ерекше патрон ретінде танымал. Солтүстік Америкада көбінесе тек аққұйрықты бұғы, қарақұйрықты бұғы және кейде карибу немесе қара аюды аулауға қолданылатыны ойласа да, .308 Винчестер Алясканың Табиғатты қорғау және Балық шаруашылығы департаментінің қоңыр және гризли аюларын аулауға ұсынған калибрлерінің бірі. Сонымен қатар, 2014 жылы Канаданың Арктикалық рейнджерлері .308 Винчестер/7.62×51мм НАТО калибрлі Colt Canada C19 мылтығын «ақ аюдан қорғану» үшін таңдады, бұл .308 Винчестердің Америкада кездесетін орташа, ірі немесе қауіпті жануарларды аулауға жарамды және тіпті қолайлы екенін көрсетеді. Америкалық қару туралы жазатын Клэй Харви .308 Винчестерді лось мен бұғыға қолдануға болатынын айтты. Швецияда аң аулаған америкалық Лейне Симпсон көптеген аңшылардың осы патронды қолданғанын көріп таңқалды. Крейг Боддингтонға Norma Precision компаниясының өкілі .308 Винчестердің Norma компаниясының ең көп сатылатын калибрлерінің бірі екенін мәлімдеді. Африкада .308 Винчестер Бушвельд аңшылары арасында ең танымал калибрлердің бірі болып табылады және дуикерден бастап алып эландқа дейін (сәйкесінше кішкентай және үлкен африкалық антилопа) қолданылады. Гидростатикалық соққы теориясының жақтастары .308 Винчестердің тірі нысанаға гидростатикалық соққы беру үшін жеткілікті энергияға ие екенін айтады, егер жылдам кеңейтілетін оқтар жоғары деңгейде энергияны жеткізсе. .308 Винчестер бұрын ең танымал патрон болғанымен, 7 мм 08 Remington, .260 Remington және 6.5 Creedmoor сияқты кері соққысы аз және жеткілікті ұзаққа дейін энергиясын сақтай алатын жаңа патрондардың пайда болуы металл силуэт атуда жиі қолданылуда. Palma атуы – бұл 7.62x51мм НАТО/.308 Винчестер калибрлі, бұрандалы мылтықпен жасалатын, толық ату нысанасының бір түрі. F класы – бұл оптикалық телескопты көзқарастар мен екі аяқты немесе қаптар сияқты алдыңғы және артқы тіректері бар толық ату мылтығының түрі. Жарыстар 300 мен 1200 метр арасында өткізіледі, ал нысаналар дәстүрлі Palma атуында қолданылатын нысаналардың жартысы ғана. Жабдықтарына қарай, қатысушылар екі сыныптың бірін таңдай алады: ашық және стандартты:
F TR («мақсат», стандартты сынып): Шектелген сынып, онда көзқарас, екі аяқты тірек, рюкзак және артқы қап (алдыңғы тірексіз) рұқсат етіледі, калибр .223 Remington немесе .308 Винчестер болуы керек. Сонымен қатар, оптиканы қоса алғандағы салмақ шегі 8,25 кг (18,15 фунт). .308 Винчестердің ұзақ қашықтықтағы траекториясы .30 06 Springfield-ке қарағанда сәл төмен, себебі оның көптеген оқ салмақтарында оқтың бастапқы жылдамдығы төмендеу. .300 Winchester Magnum сияқты жоғары жылдамдықты патрондар ұзақ қашықтықта аз төмендеуге ие, бірақ кері соққысы күштірек.