.22 калибрлі оқ-дәрінің сипаттамасы

Кіріспе

.22 ұзын мылтық, сондай-ақ .22LR немесе 5.6×15mmR деп те аталады, АҚШ-та шыққан .22 калибрлі жиекке соққы беретін оқ-дәрінің көптен бері қалыптасқан түрі. Ол мылтықтар, тапаншалар, револьверлер және автоматтары сияқты кең ауқымдағы қаруларда қолданылады. Сатылған саны бойынша, бұл әлемде өндіріліп сатылатын ең көп таралған оқ-дәрі. Оны көбінесе аң аулау және ату спорты үшін пайдаланады. .22 ұзын мылтықпен жасалған оқ-дәрі қысқа қашықтықта тиімді, аз кері соққыға ие және сатып алуға арзан. Осы қасиеттері оны ойын-сауық атуға және мергендікке оқытуға өте ыңғайлы етеді.

Тарих

Америкалық қару-жарақ өндіруші J. Stevens Arms & Tool Company 1887 жылы .22 Long Rifle патронын таныстырды. Осы патронның шығуы 1845 жылғы .22 BB Cap және 1857 жылғы .22 Short патрондарына байланысты. Ол 1871 жылғы .22 Long патронының гильзасын оқпен біріктірді, бұл оған ұзындығын арттырып, оқтан шығу жылдамдығын жоғарылатты және аң ауруға және нысана атуға арналған патрон ретінде артықшылықтар берді, соның салдарынан .22 Extra Long патрондары қолданудан шықты. .22 LR патронында негізгі бөлігі гильзамен бірдей диаметрдегі және гильзаға бекітілетін тар "өкшесі" бар оқ қолданылады. Бұл патрон көптеген түрдегі мылтықтар мен тапаншаларда қолданылатын сирек патрондардың бірі.

Танымалдық

.22LR патроны жаңадан бастаған атушылар мен сарапшылар арасында танымал. Оның минималды кері соққысы және салыстырмалы түрде төмен шуы оны демалыс ату, ұсақ мал аулау және зиянкестерді жою үшін өте қолайлы етеді. .22LR кадет мылтықтары әскери кадеттер мен басқалар үшін негізгі қару-жарақ және оқ ату дағдыларын үйренуге кеңінен қолданылады. Америкалық скауттар оны мылтықпен ату белгісіне қолданады. Патронның төмен кері соққысы оны қару-жарақпен таныстыру курстары үшін идеалды жасайды. Жаңадан бастаған атушылар күштірек патрондардың шуы мен кері соққысынан алаңдауы немесе қорқуы мүмкін. Өз деңгейінен асып түсетін қару қолдануды бастағандар көбінесе күтілетін кері соққыға қарсы тұру үшін дікілдеу әдетіне ие болады. Бұл әдет дұрыс поза мен оқ атудың ең маңызды кезеңінде жалғасуға кедергі келтіреді және түзетуі қиын. Жоғары кері соққы жойылғанда, оқ ату техникасындағы басқа қателерді анықтау және түзету оңайырақ болады. Осы калибрге арналған AR 15 үстіңгі қабылдағыштары мен M1911 сырғана жинақтары бар. Көптеген тапанша өндірушілерінде .22LR оқ-дәрісін қолдануға арналған жоғарғы пістолет түрлендіру жинақтары бар. Бұл түрлендірулер атушыларға таңдаған қаруларының басқару сипаттамаларын сақтай отырып, үнемді түрде жаттығу жасауға мүмкіндік береді (төмендетілген кері соққы және тұмсықтан шығатын газдармен). Сонымен қатар, .22LR патрондарын түрлендіру жинақтары жоғары қуатты қару-жараққа тыйым салынған жабық полигондарда жаттығу жасауға мүмкіндік береді. Газ жүйесін пайдаланатын қарулардың иелері, мысалы, AR 15 спорт стиліндегі мылтықтар, әдетте, қапталмайтын .22LR патрондарын атудан аулақ болады, себебі қапталмайтын оқ-дәрілерді пайдалану оқпанның ішіндегі газ портының қорғасынмен ластануына және қымбат жөндеу жұмыстарына әкелуі мүмкін. Бұл әдетте стандартты бұрандалы тасымалдаушы топқа түрлендіру жинағын ауыстыру және газ порты мен түтігіндегі жинақталған қорғасынның ластануын жою үшін бірнеше толық қуатты оқтарды ату арқылы жеңілдетіледі. 100% тиімді болмаса да, орталық оттымы бар мылтық оқ-дәрілерінен шығатын өте ыстық қыздырылған газдар .22 LR оқ-дәрісінен қорғасынның кез келген ластануын жоюға көмектеседі. .22LR оқ-дәрілерінің кең ассортименті коммерциялық түрде қол жетімді, ал бағасы мен өнімділігі әртүрлі. Коммерциялық түрде қол жетімді оқ-дәрілердің салмағы .22LR-ден басталады, ал жылдамдығы .22LR-ден өзгереді. Плинкингке арналған жарнамалық оқ-дәрілерді дәлдікке арналған оқ-дәрілерге қарағанда айтарлықтай арзан бағада сатып алуға болады. Оқ-дәрінің төмен құны .22 LR-дің танымалдығына маңызды әсер етеді. Осы себепті, жиек оттымы бар патрондар нысананы атқылау үшін жиі қолданылады. .22LR патрондары әдетте 50 немесе 100 оқтан тұратын қораптарға салынады және көбінесе "кірпішпен" сатылады, яғни 50 оқтан тұратын 10 қораптан немесе 500 оқтан тұратын бос патрондардан тұратын қораппен, немесе 5000 оқтан тұратын 10 кірпіштен тұратын "жабдықпен" сатылады. Жылдық өндіріс кейбір есептеулер бойынша 2–2,5 миллиард оққа жетеді. NSSF бағалауынша, АҚШ-та өндірілген 10 миллиард патронның үлкен бөлігі .22 LR құрайды. Өндіріс көрсеткіштері жоғары болғанына қарамастан, АҚШ-та .22LR патронының жетіспеушілігі кейде байқалды, әсіресе 2000 жылдардың соңы мен 2010 жылдардың басындағы оқ-дәрі тапшылығы кезінде.

The .22LR cartridge is popular with both novice shooters and experts. Its minimal recoil and relatively low noise make it an ideal cartridge for recreational shooting, small game hunting, and pest control. .22LR cadet rifles are commonly used by military cadets and others for basic firearms and marksmanship training. It is used by the Boy Scouts of America for the rifle shooting merit badge. The low recoil of the cartridge makes it ideal for introductory firearms courses. Novice shooters can be surprised or frightened by the noise and recoil of more powerful rounds. Beginners shooting firearms beyond their comfort level frequently develop a habit of flinching in an attempt to counter anticipated recoil. The resulting habit impedes correct posture and follow through at the most critical phase of the shot and is difficult to correct. With high recoil eliminated, other errors in marksmanship technique are easier to identify and correct. Available for this round are AR 15 upper receivers and M1911 slide assemblies. Many handgun manufacturers have an upper pistol conversion kit to make it shoot .22LR ammunition. These conversions allow shooters to practice inexpensively while retaining the handling characteristics of their chosen firearms (with reduced recoil and muzzle blast). Additionally, .22LR cartridge conversion kits allow practice at indoor ranges which prohibit high power firearms. Owners of guns that use gas systems, such as AR 15 sport style rifles, normally avoid firing non plated .22LR cartridge ammunition, as the use of non plated ammunition may cause lead fouling of the gas port inside the barrel and costly gunsmithing procedures. This can usually be mitigated by swapping the conversion kit for the standard bolt carrier group and firing several full powered rounds to clear the gas port and tube of any accumulated lead fouling. While not 100% effective, the extremely hot incandescent gasses produced by centerfire rifle ammunition will help to clear any lead fouling from the .22 LR ammunition. A wide variety of .22LR ammunition is available commercially, and the available ammunition varies widely both in price and performance. Bullet weights among commercially available ammunition range from , and velocities vary from .22LR is the least costly cartridge ammunition available. Promotional loads for plinking can be purchased in bulk for significantly less cost than precision target rounds. The low cost of ammunition has a substantial effect on the popularity of the .22 LR. For this reason, rimfire cartridges are commonly used for target practice. .22LR cartridges are commonly packaged in boxes of 50 or 100 rounds, and are often sold by the 'brick', a carton containing either 10 boxes of 50 rounds or loose cartridges totaling 500 rounds, or the 'case' containing 10 bricks totaling 5,000 rounds. Annual production is estimated by some at 2–2.5 billion rounds. The NSSF estimates that a large percentage of the US production of 10 billion cartridges is composed of .22 LR. Despite the high production figures there have occasionally been shortages of .22LR cartridge in the contiguous United States, most notably during the U. S. ammunition shortage of the late 2000s and early 2010s.

Өнер көрсету

.22LR тиімді, бірақ практикалық қашықтықтар одан да аз. 150 метрден кейін, оқтың баллистикасы үлкен "түсуді" өтеуді қиындатады. Шамалы қысқа тиімді қашықтығы, төменгі дыбысы және жеңіл кері соққысы оны нысананы жаттығу үшін қолдануға қолайлы етті. Оқтың дәлдігі жақсы, бірақ ерекше емес; әртүрлі оқтар одан да жақсы дәлдікке жете алады. Жоғары жылдамдықты оқтың тіпті пулясының да дыбыс жылдамдығынан төмен жылдамдыққа өтуі мылтықтың өнімділігіне әсер етеді. .22LR пулясы бар стандартты жоғары жылдамдықты .22LR оқтың доға тәрізді траекториясы нөлге келтірілгенде, жерде көтерілуі байқалады, ал жерде түсуі байқалады. .22LR мылтығын орташа қашықтықтағы кішкентай жануарларды (мысалы, батпақ тышқаны) асырып атпау үшін қашықтыққа келтіру қажет. Дұрыс оқ тигізу арқасында еңкейіп немесе шошқа сияқты ірі жануарларды өлтіруге болады, бірақ оның төмен қуаты адамгершілікпен өлтіруге кепілдік бермейтіндіктен, оны қолдану ұсынылмайды. 2013 жылы бір пілді .22 LR мылтығынан бірнеше рет атып өлтірді. .22LR оғы үлкен оқтарға қарағанда әлсіз болғандықтан, оның адамдарға қаупі көбінесе бағаланбайды. .22LR оғы адамды өлтіруге немесе жарақаттауға қабілетті. Тіпті ұшқаннан кейін де .22 оғы шамамен жылдамдықпен қозғалады. .22LR оқтарында, күшті оқтарға қарағанда, рикошеттер жиі кездеседі, себебі қорғасын қаптамасының болмауы және орташа жылдамдық оқтың сырғуына, бірақ тесілмей немесе ыдырамай, қатты бетке сыртқы бұрышпен тиюіне мүмкіндік береді. .22LR оғы төмен бұрышта мақсаттағанда су бетінен секіріп кетуі мүмкін. Оқ жолындағы адам немесе зат бірнеше жүз метр қашықтықтағы қарсы жағалауда ауыр жарақат алуы мүмкін. .22LR оғы қашықтыққа дейін ұшуға қабілетті, бұл өлшемінен асып түседі.
Rimfire оқтары әдетте қарапайым қорғасыннан жасалады, үстіне шамымен қапталады (стандартты жылдамдықты оқтар үшін) немесе мыспен немесе алтынмен қапталады (жоғары жылдамдықты немесе өте жоғары жылдамдықты оқтар үшін). Қақпақпен қапталған оқтың жұқа мыс қабаты оқ пен ұңғының арасындағы үйкелісті азайтатын майлаушы ретінде қызмет етеді, соның салдарынан ұңғының тозуын азайтады. Қаптама қорғасын оқтың тотығуын да болдырмайды. Қорғасын ұзақ уақыт сақталғанда тотығуға бейім. Қарапайым қорғасын оқтың бетіндегі тотық оның диаметрін арттырып, патронның камераға кіргізілуіне кедерілтеу жасауы немесе жоғары жылдамдықты оқтармен ұңғыда қауіпті қысымды тудырып, патрон корпусын жарып, атушыны жарақаттауы мүмкін; осы себепті стандартты және субсоник оқтар әдетте қорғасын оқты майлау үшін шамымен майлайды.

The .22LR is effective to , though practical ranges tend to be less. After 150 yards, the ballistics of the round are such that it will be difficult to compensate for the large "drop". The relatively short effective range, low report, and light recoil have made it a favorite for use as a target practice cartridge. The accuracy of the cartridge is good, but not exceptional; various cartridges are capable of the same or better accuracy. A contributing factor in rifles is the transition of even a high velocity cartridge projectile from supersonic to subsonic within As the bullet slows, the shock wave caused by supersonic travel overtakes the bullet and can disrupt its flight path, causing minor but measurable inaccuracies. When zeroed for , the arc trajectory of the standard high velocity .22LR with a bullet has a rise at , and a drop at A .22LR rifle needs to be zeroed for to avoid overshooting small animals like squirrels at intermediate distances. Although proper shot placement can kill larger animals such as deer or hog, it is not recommended because its low power may not guarantee a humane kill. In 2013, an elephant was killed by multiple shots from a .22 LR rifle. Because a .22LR bullet is less powerful than larger cartridges, its danger to humans is often underestimated. A .22LR bullet is easily capable of killing or injuring humans. Even after flying , a .22 bullet is still traveling at about Ricochets are more common in .22LR projectiles than for more powerful cartridges as the combination of unjacketed lead and moderate velocities allows the projectile to deflectnot penetrate or disintegratewhen hitting hard objects at a glancing angle. A .22LR bullet can ricochet off the surface of water at a low angle of aim. Severe injury may result to a person or object in the line of fire on the opposite shore, several hundred yards away. A .22LR bullet is capable of traveling , which is more than
Rimfire bullets are generally either plain lead with a wax coating (for standard velocity loads) or plated with copper or gilding metal (for high velocity or hyper velocity loads). The thin copper layer on plated bullet functions as a lubricant reducing friction between the bullet and the barrel, thus reducing barrel wear. Plating also prevents oxidation of the lead bullet. Lead tends to oxidize if stored for long periods. On a plain lead bullet, oxide on the bullet's surface can increase its diameter enough to either prevent insertion of the cartridge into the chamber, or – with high velocity rounds – cause dangerously high pressures in the barrel, potentially rupturing the cartridge case and injuring the shooter; for that reason, standard and subsonic cartridges usually use a wax lubricant on lead bullets.

Дауыстан төмен

Дыбыс төмен снарядтардың бастапқы жылдамдығы дыбыс жылдамдығынан кем (шамамен 343 м/с). Бұл снарядтар кейде баяу жылдамдықтың баллистикасын жақсарту үшін өте ауыр оқтармен жабдықталады. Керісінше, мұндай оқ-дәрілерде тек капсюль мен өте жеңіл оқ болуы мүмкін. Кейбір атысшылар дыбыс төмен снарядтарды сәл жоғары дәлдігі және шудың азаюы үшін жақсы көреді. Дыбыс жоғары снарядтар қатты дауыс шығарады, ол аң аулау кезінде жануарларды қорқытуы мүмкін. Дыбыс төмен снарядтармен дәлдік жақсарады, себебі дыбыс жоғары жылдамдықтан дыбыс төмен жылдамдыққа өтетін дыбыс жоғары оқ (немесе снаряд) осы трансоникалық аймақта аэродинамикалық өзгерістерге ұшырайды, бұл оқтың тұрақтылығы мен дәлдігіне кері әсер етуі мүмкін. Ауадағы дыбыс жылдамдығы шамамен 343 м/с болғандықтан, дыбыс төмен снарядтың бастапқы жылдамдығы көптеген аңшылық жағдайларда дыбыс жылдамдығынан сәл төмен болады. Дегенмен, суық ауада, -7°C температурада, дыбыс жылдамдығы 325 м/с-қа дейін төмендейді, шамамен бастапқы жылдамдыққа жуық. Сондықтан, осы температурадан төмен қолданылатын "дыбыс төмен" снарядтың жылдамдығы дыбыс жоғары болуы мүмкін, ал дыбыс жоғарыдан дыбыс төмен жылдамдыққа өту кезінде ол тұрақсыз болып, дәлдікті төмендетуі мүмкін. Бұл жағдайға қарсы тұру үшін кейбір оқ-дәрі өндірушілері өздерінің дыбыс төмен оқ-дәрілерінің жылдамдығын 320 м/с немесе одан да төменге дейін төмендетті. Дыбыс төмен снарядтар мен жартылай автоматты .22LR атыс қаруларының әртүрлі комбинациялары, жеткіліксіз кері импульс энергиясының салдарынан, атыс қаруларының механизмдерінің сенімді жұмыс істемеуіне әкелуі мүмкін. Кейбір дыбыс төмен снарядтар ауыр оқтарды (төмен жылдамдыққа қол жеткізу үшін) қолданады, оқтың массасының артуы нәтижесінде, механизмді жұмыс істету үшін жеткілікті энергия өндіріледі. Мысалы, Aguila .22LR SSS "Sniper SubSonic" оқ-дәрісі .22 short корпусына 60 граммдық оқты орналастырады, бұл оқ-дәрінің жалпы өлшемдері .22 long rifle оқ-дәрісінің өлшемдерімен сәйкес келеді. Алайда, басқа да проблемалар туындауы мүмкін: Aguila оқ-дәрісінің ауыр және ұзын оғы, оқтың ұшу кезінде тұрақты болуын қамтамасыз ету үшін жылдамдырақ оқ айналымын қажет етеді (Гринхилл формуласы бойынша). .22 калибрлі ремфайр оқ-дәрілерінің екі түрі бар. Кейбір дыбыс төмен снарядтар, мысалы, әртүрлі .22 short және .22 long "CB" снарядтары, шамамен 240 м/с жылдамдық береді, ал 60 граммдық оқ салыстырмалы түрде төмен соққы энергиясын береді (тұмсықта 41 Дж). Бұл оқ-дәрілерде аз мөлшерде немесе ешқандай оқ-дәрі қолданылмайды және олар үй ішінде жаттығу немесе нысанаға оқ ату үшін, аң аулау үшін емес, арналған. Егер олар .22 LR түрінде болса, онда олар .22 CB ату галереялық мылтықтарының орнына, патронға арналған атыс қаруларында оқтандыруға көмектеседі. Aguila SSS 60 граммдық оқпен шамамен 275 м/с жылдамдық береді, бұл стандартты 40 граммдық оқпен көптеген жоғары жылдамдықты .22 long rifle оқ-дәрілеріне тең энергияны (163 джоуль) ұсынады. Басқа ауыр оқпен жасалған дыбыс төмен снарядтар да осыған ұқсас жұмыс істейді және олар кіші жануарларды аулауға немесе қауіпті жануарларды бақылауға арналған, сонымен қатар шамадан тыс шуды болдырмайды.

Subsonic rounds have a muzzle velocity of less than the speed of sound (about ). These rounds are sometimes equipped with extra heavy bullets of to improve the terminal ballistics of the slower projectile. Conversely, these rounds may contain little more than a primer and an extra light bullet. Subsonic rounds are favored by some shooters due to slightly superior accuracy and reduction in noise. Supersonic rounds produce a loud crack which can scare away animals when hunting. Accuracy is reportedly improved with subsonic rounds because a supersonic bullet (or projectile) that slows from supersonic to subsonic speed undergoes drastic aerodynamic changes in this transonic zone that might adversely affect the stability and accuracy of the bullet. Because the speed of sound in air at is about , the subsonic round's muzzle velocity is slightly below the speed of sound under many hunting conditions. However, under cold air conditions at , the speed of sound drops to , approximately muzzle velocity. Hence, a "subsonic" round used below this temperature may be supersonic, and during the transition from supersonic to subsonic velocity, it may become unstable, reducing accuracy. To counteract this, some cartridge manufacturers have lowered the speed of their subsonic ammunition to or less. Various combinations of subsonic rounds and semiautomatic .22LR firearms result in unreliable cycling of the firearms' actions, as the result of insufficient recoil energy. Some subsonic rounds use heavier bullets (achieving lower velocities) to ensure, as a result of increased bullet mass, that enough energy is produced to cycle common blow back actions. As an example, the Aguila .22LR SSS "Sniper SubSonic" round, has a bullet on a .22 short case, providing the cartridge the same overall dimensions as a .22 long rifle round. However, other problems may be encountered: the heavier and longer bullet of the Aguila cartridge requires a faster barrel twist (by the Greenhill formula) to ensure the bullet remains stable in flight. Two performance classes of .22 rimfire subsonic rounds exist. Some subsonic rounds, such as various .22 short and .22 long "CB" rounds, give about velocity with a bullet providing relatively low impact energy (41 J at muzzle). These may not use any, or only small amounts of gunpowder, and have the characteristics of rounds intended only for indoor training or target practice rather than hunting. Where these are in .22 LR form, it is only to aid feeding in firearms designed for the cartridge, rather than older .22 CB shooting gallery rifles. The Aguila SSS gives about velocity with a 60 gr bullet offering energy (163 Joules) equivalent to many high velocity .22 long rifle rounds using standard 40 gr bullets. Other heavy bullet subsonic rounds perform similarly and are intended for hunting small game or controlling dangerous animals while avoiding excessive noise.

Стандартты жылдамдық

Стандартты жылдамдықты .22 LR патрондарының жылдамдығы әртүрлі өндірушілерде өзгеше болады. Кейбір стандартты жылдамдықты оқ-дәрілер шамамен дыбыс жылдамдығынан асып түсуі мүмкін, ал CCI Standard Velocity .22 LR сияқты оқ-дәрілер шамамен жылдамдыққа ие. Көптеген стандартты жылдамдықты оқ-дәрілердің оқ салмағы стандартты болады. Стандартты жылдамдықты патрондар дыбыс жылдамдығына жақын немесе одан сәл асып түсетін жылдамдықтарды тудырады. Бұл патрондар әдетте тапаншаларда мұндай жылдамдыққа жете алмайды, себебі олардың қысқа ұңғылары баяу жанатын ұнтақтың толық күшін пайдаланбайды.

Жоғары жылдамдық

.22 калибрлі ұзын винтовка патроны бастапқыда қара ұнтақпен зарядталған. Алғашқы түтінсіз ұнтақ зарядтары түпнұсқа қара ұнтақ патрондарының стандартты жылдамдығымен теңестірілуі тиіс болған. Түтінсіз ұнтақ қара ұнтақтан тиімдірек, сондықтан патрон корпусына көбірек ұнтақ сыяды. Ірі оқ-дәрі өндірушілер "жоғары жылдамдықты" немесе "үлкен жылдамдықты" деп аталатын түтінсіз ұнтақ зарядтарын ұсынды, бұл стандартты қатты немесе ойыс ұшты қорғасын оқ-дәрісін пайдалана отырып, шамамен 8% (± 2) жылдамдыққа өсім берді.

Гипер жылдамдық

Көптеген .22LR патрондары стандарттан жеңіл оқтарды қолданады, тіпті одан да жоғары жылдамдықпен атылады. Гипер жылдамдықты оқтар әдетте шамамен салмаққа ие және муздан жылдамдығы болуы мүмкін. Бұл жоғары жылдамдық жеңіл оқтарды пайдалануға байланысты. CCI Stinger бірінші гипер жылдамдықты .22LR патроны болды және стандартты дөңгелек оттық патрондарына қарағанда жылдамдық пен энергияны едәуір арттырды. Stinger қапшығы Ұзын мылтық қапшығынан сәл ұзағырақ, ал пластиналанған қуыс ұшты оқ жеңіл және қысқа, бұл Ұзын мылтық патронының жалпы ұзындығын қамтамасыз етеді. Бұл ұзын қапшық кейбір мылтықтарда оқ шығару проблемаларын тудыруы мүмкін. Оқтың түтікшесінің ұзындығын толық пайдалану үшін жай күю жылдамдығы төмен ұнтақ қолданылады. Көптеген .22 ұзын мылтық ұнтақтары жылдамдықты шамамен оқтың ұзындығына дейін арттырады. Stinger-де қолданылатын ұнтақ жылдамдықты NRA сынаған ең ұзын .22 ұңғы ұзындығына дейін арттырады. Кейінірек, басқа өндірушілер ұзын мылтық қапшығына негізделген, 30 грамм салмақтағы жеңіл оқтармен және жай күюіш мылтық ұнтағымен жабдықталған гипер жылдамдықты патрондарды ұсынды. Көптеген патрондардың жалпы ұзындығы стандартты 40 граммдық ұзын оқтың жалпы ұзындығынан кем. Мысалы, Remington Viper және Federal Spitfire. CCI Velocitor гипер жылдамдықты патроны стандартты ұзын мылтық қапшығының мөлшерін және кеңею мен зақымдануды арттыру үшін арнайы қуыс ұшты дизайны бар стандартты салмақты оқты пайдаланады. Бұл патронның муздан жылдамдығы және жалпы ұзындығы стандартты ұзын мылтық патронының ұзындығымен сәйкес келеді.

Қарулы оқ

Арнайы .22LR калибрлі патрон, әдетте No. 12 нөмірлі оқпен зарядталатын, сонымен қатар жасалған. Оларды өте жақын қашықтықтағы зиянкестерді жоюға қолданылатындықтан, көбінесе "жыланға арналған оқ", "құсқа арналған оқ" және "егеуқұйрыққа арналған оқ" деп атайды. Мұндай патронның ұзын латунь корпусы қысылып жабылады немесе оқтың ішіндегі оқтарды ұстап, атылған кезде сынып кететін мөлдір пластик "оқ" болады.

Толық металл жамылғы

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде .22LR патронының толық металл қаптамалы нұсқасы T 42 ретінде, дыбыс басуға арналған High Standard HDM тапаншасы үшін әзірленді. АҚШ Әуе күштерінің корпусы Савидж модельді 24 .22 LR / .410 комбинирленген мылтығын әуе экипажының аман қалу қаруы ретінде сатып алды, ол E сериялы аман қалу және күнкөріс жиынтықтарына енгізілді, негіздерінен тамақ табу үшін жануарларды аулау мақсатында. Бұл патрондармен бірге .22LR толық металл қаптамалы оқ-дәрілер әскери пайдалану үшін, кеңейтілмейтін оқтарға қатысты келісімдерді сақтау үшін берілді. 1961 жылғы Армия/Әуе күштерінің техникалық нұсқаулықтары/бұйрықтарында үш түрлі жиекке ие патрон, .22 калибрлі патрон тізімделген: Доп, Ұзын мылтық: Ұзын мылтық (Қорғасыннан жасалған оқ), құрамы: 1.7 гр түтінсіз, оқ: 40 гр, жалпы ұзындығы: Ұзын мылтық (Коммерциялық), құрамы: 2.1 гр түтінсіз, оқ: 40 гр, жалпы ұзындығы: шамамен Ұзын мылтық, M24 (Жабынмен қапталған оқ), құрамы: 2.5 гр түтінсіз, оқ: 40.5 гр, жалпы ұзындығы: Бірінші тип стандартты немесе нысаналық жылдамдықты .22 LR патронын көрсетеді, ал екіншісі – кең таралған жоғары жылдамдықты коммерциялық оқ-дәрі. Бұл жұмсақ қорғасыннан жасалған дөңгелек мұрынды оқ түрлері оқу немесе нысанаға тиру үшін қолайлы болғанымен, оларды соғыс аймағында пайдалануға рұқсат етілмейді. .22 LR әуе экипажының аман қалу қарулары, мүмкін, соғыс аймағында қолданылуы мүмкін және қорғану үшін пайдаланылуы мүмкін болғандықтан, M24 патроны қатты қорғасын-антимон қорытпасынан жасалған ядросы және алтынмен жалатылған қаптамасы бар оқпен жабдықталған.

Трейсер

Трейсерлік оқ-дәрілер .22 Long Rifle жиегінен атуға арналған патрондарда да бар.

Қаптаманың құрылысы

Дәстүрлі .22 rimfire патрондары (BB, CB, қысқа, ұзақ, ұзын мылтық және өте ұзын) құрылысы жағынан қазіргі заманғы патрондардан оқтың құрылымы мен қаптамада бекітілу әдісімен ерекшеленеді. Дәстүрлі .22 rimfire патрондары үшін оқтардың сыртқы диаметрі қаптаманың диаметрімен бірдей, бірақ оқтың түбінде тар, иілген "өкшесі" болады, ол қаптамаға енгізіледі. Содан кейін қаптама аузы өкшеге қысылып, мылтық түтігімен жанасатын оқтың табандық бөлігінің көп бөлігін ашық қалдырады. .22 rimfire оқтарының табандық бөлігі көбінесе майланады және беті ластануға ұшырайды. Бұл қара ұнтақ патрондарының алғашқы кезеңдерінде кең таралған конструкция болды. Кейінгі патрондарда, соның ішінде .22 Winchester Rimfire және .22 Winchester Magnum Rimfire, сондай-ақ қазіргі заманғы centerfire патрондарының ішінде, оқтың корпусы біркелкі диаметрге ие және табандық бөлігі қаптама корпусының мойнына толық енгізіліп, қаптама мойнының оқ корпусын қысып ұстауымен бекітіледі (кейбір патрондарда қаптама аузы оқтың корпусындағы ойыққа (қанавкаға) да қысылуы мүмкін). Өкшелі оқ патроны, табандық бөлігі қаптама мойнының ішінде қоршалған біркелкі диаметрлі оқ патронынан әлсіз саналады. Өкшелі оқпен жабдықталған rimfire патрондарының жалпы сенімділігі жоғары, бірақ ол көптеген centerfire патрондарының сенімділігінен төмен.

Қаптаманың ұзындығы

.22 ұзын мылтықтың гильзасы тік қабырғалы болып келеді. Патронның түріне және қолданылатын оқ тиеу механизміне байланысты, .22 Long Rifle патронына арналған мылтық, .22 BB, .22 CB, .22 Short, .22 Long сияқты қысқа жиекті патрондарды қауіпсіз түрде камераға салуға және атуға да қабілетті болуы мүмкін. .22 Long Rifle сондай-ақ, қолданыстан шыққан .22 Extra Long патронына арналған мылтықтарда да қолданылуы мүмкін.

Қолданылуы

Бүгінде ату оқтары негізінен кішкентай зиянкестерді аулауға, спорттық атуға, ойын-сауыққа және арзан жаттығуларға қолданылады. .22LR бірнеше ату шаралары үшін таңдау болып табылады: биатлон, «bullseye» (дәлдік бойынша ату), сондай-ақ орындықта ату, металл силуэт және шына ату, көптеген орта мектептердегі, колледждердегі, Американың скауттарындағы, Project Appleseed, 4H ату шараларында және тағы да басқаларында. Ол Олимпиада ойындарында дәлдік мылтық және пистолетпен ату жарыстарында да қолданылады. Жақсы сапалы оқ-дәрілер өте дәл болуы мүмкін. Басты артықшылықтары – төмен құн, төмен кері соққы, төмен шу және құнына қарай жоғары дәлдік. Басты кемшілігі – оның төмен қуаты; ол кішкентай жануарлар мен басқа да ұсақ малға арналған. Қорғану үшін қолданылатын оқ ретінде көптеген адамдар оны жеткіліксіз деп санайды, бірақ оның кішкентай мөлшері өте жеңіл, жасыруға оңай пистолеттерді пайдалануға мүмкіндік береді, оларды үлкен нәрселерді алып жүрудің қиын болған жағдайларда тасымалдауға болады. Олардың шектеулеріне қарамастан, адамдар .22LR пистолеттері мен мылтықтарын қорғану үшін пайдалана алады, және олар кең таралған, арзан және қол жетімді болғандықтан таралған. .22LR патрондарымен атылатын жартылай автоматты мылтықтардың көпшілігі тек стандартты немесе жоғары жылдамдықты оқтармен атылғанда ғана дұрыс жұмыс істейді, себебі субсоникалық оқтардың төмен кері соққысы қарудың механизмін іске қосуға жеткіліксіз. Қолмен басқарылатын мылтықтарда мұндай проблема жоқ. .22 LR патронының төменгі құбырлық итермелілігіне байланысты, көптеген автоматты түрде зарядталатын қарулар тікелей кері соққы жүйесін қолданады. .22LR патронының кішкентай корпусы және дыбыс асты жылдамдықтары (дыбыс асты оқтарды пайдаланғанда) оны атыс қаруын басу құрылғысымен (шуды басушы немесе дыбыс демпфері деп те атайды) пайдалануға қолайлы етеді. Ұнтақ газдарының аз көлемі .22LR басу құрылғыларының көбінесе қалың ұңғылдан үлкен болмайтынын білдіреді; Ruger 10/22 және Ruger MK II олардың сенімділігі мен арзандығына байланысты кең таралған таңдау болып табылады, ал нәтижесіндегі өнім көбінесе қалың ұңғыл үлгісінен ажыратылмайды (бірақ салмағы әлдеқайда аз болса да). Атыс қаруын басу құрылғыларына шектеулер аз болған жағдайда, .22LR қаруы басу құрылғысымен жиі таңдалады, өйткені ол естуді қорғауды қажет етпейді және көршілерді алаңдатпайды. Жергілікті мемлекеттік органдар кейде жануарларды бақылау үшін басу құрылғысы бар қаруды қолданады, себебі қауіпті жануарлар немесе зиянкестер халық көп шоғырланған аймақтарда артық алаңдатусыз жойылуы мүмкін. .22LR полиция және әскери мергендер арасында да шектеулі қолданысқа ие болды. Бұл рөлдегі басты артықшылығы – төмен шуы, бірақ оның қысқа қашықтығына байланысты, әдетте қалалық операциялармен шектеледі. Бір зерттеуде бір бас/денеге жасалған оқ көбінесе жеткілікті екені көрсетілген. Израиль әскері 1990 жылдары тәртіпсіздіктерді бақылау және «операцияларға дейін шу шығаратын иттерді жою» үшін басу құрылғысы бар .22LR винтовкасын қолданды, бірақ қазір оны жиі қолданбайды, өйткені ол бұрын күдіктелгеннен де қауіпті екені анықталды.

Today, rimfire rounds are mainly used for hunting small pests, for sports shooting, for plinking, and for inexpensive training. The .22LR is the choice for several shooting events: biathlon, bullseye, plus divisions of benchrest shooting, metallic silhouette and pin shooting, most high school, collegiate, Boy Scouts of America, Project Appleseed, 4H shooting events, and many others. It is also used in the precision Rifle and Pistol shooting events at the Olympic Games. Good quality rimfire ammunition can be quite accurate. The main advantages are low cost, low recoil, low noise and high accuracy to cost ratio. The main disadvantage is its low power; it is better suited for use on small game and other small animals. As a defensive cartridge, it is considered inadequate by many, though the small size allows very lightweight, easily concealable handguns which can be carried in circumstances where anything larger would be impractical. Despite their limitations, people can use .22LR pistols and rifles for defense, and they are common simply because they are prevalent, inexpensive, and widely available. Most semi automatic rifles firing .22LR cartridges will often only work properly when firing standard or high velocity rimfire ammunition, as the low recoil of subsonic rounds is insufficient to cycle the weapon's action. Rifles with manual actions do not have this problem. Due to the low bolt thrust of the .22 LR cartridge, most self loading firearms chambered for the cartridge use the direct blowback operation system. The tiny case of the .22LR and the subsonic velocities (when using subsonic ammunition) make it well suited for use with a firearm suppressor (also known as silencers or sound moderators). The low volume of powder gases means that .22LR suppressors are often no larger than a bull barrel; the Ruger 10/22 and Ruger MK II are common choices, because of their reliability and low cost, and the resulting product is often nearly indistinguishable from a bull barrel model (although weighing far less). Where firearm suppressors are only minimally restricted, a .22LR firearm with a suppressor is often favored for plinking, as it does not require hearing protection or disturb the neighbors. Local government agencies sometimes use suppressed rimfire weapons for animal control, since dangerous animals or pests can be dispatched in populated areas without causing undue alarm. The .22LR has also seen limited usage by police and military snipers. Its main advantage in this role is its low noise, but it is usually limited to urban operations because of its short range. One study suggests a single head/torso shot suffices, more often than not. The Israeli military used a suppressed .22LR rifle in the 1990s for riot control and to "eliminate disturbing dogs prior to operations", though it is now used less often as it has been shown to be more lethal than previously suspected.

Картридж өлшемдері

.22 ұзын мылтықтың максималды C.I.P. патронының өлшемдері. Барлық өлшемдер миллиметрмен (мм) берілген. Бұл патрон үшін жалпы бұрылу жылдамдығы 406 мм (1:16), алты ойық, жер ені = 2,16 мм, жер диаметрі = 5,38 мм, ойық диаметрі = 5,58 мм. Ресми C.I.P. (Commission Internationale Permanente pour l'Epreuve des Armes à Feu Portatives) ережелеріне сәйкес, .22 ұзын мылтығы Pmax пьезо қысымына дейін шыдай алады. C.I.P. реттелетін елдерде әрбір мылтық патронының жиынтығы тұтынушыларға сату үшін бұл максималды C.I.P. қысымының 125%-ымен сынақтан өтуі керек. .22 ұзын мылтығының патроны көбінесе иілген қорғасын немесе жеңіл қапталған оқтарды пайдаланатындықтан, оқтың номиналды диаметрі тесіктің номиналды диаметрінен үлкен болады, бұл қорғасыннан жасалған оқтарды атқанда болатын артық қорғасын шөгінуін болдырмайды, олар ойықтың диаметрімен бірдей немесе сәл кішкентай болады. SAAMI оқтың номиналды диаметрін 0,2255 деп, 0,004 толеранспен белгілейді, ал тесіктің диаметрі 0,222 ретінде көрсетілген. Іс жүзінде 0,224 немесе одан сәл үлкен оқтар жиі қолданылады, ал стволдың ойықтарының диаметрі көбінесе 0,223 шамасында болады.

Тырнақтың жылдамдығы (номиналды)

Жетекші: .22LR дыбыс асты жылдамдықты
Мыспен қапталған қорғасын: .22LR жоғары жылдамдықты
Мыспен қапталған қорғасын: .22LR аса жоғары жылдамдықты CCI Stinger

Ескерту: нақты жылдамдықтар көптеген факторларға, мысалы, ату қаруының ұңғысының ұзындығына және оқ-дәрі партиясының өндірушісіне байланысты, сондықтан іс жүзінде үлкен айырмашылықтар болуы мүмкін. Жоғарыда көрсетілген жылдамдықтар – типолық мәндер.