Кіріспе

Food Lion – Ahold Delhaize компаниясына тиесілі американдық аймақтық супермаркеттер желісі, кеңсесі Солтүстік Каролина штатының Солсбери қаласында орналасқан. Желі АҚШ-тың Орталық Атлантика және Оңтүстік-Шығыс штаттарының 10 штатында 1100-ден астам супермаркеттерді пайдаланады (Делавэр, Джорджия, Кентукки, Мэриленд, Солтүстік Каролина, Пенсильвания, Оңтүстік Каролина, Теннесси, Вирджиния және Батыс Вирджиния). Желіде 85 мыңнан астам адам жұмыс істейді. 1957 жылы Солсберидегі бір азық-түлік дүкені ретінде Food Town деген атпен құрылған. Кейін Солтүстік Каролинаның көптеген қалаларына тарады. 1974 жылы Бельгиядағы Delhaize Group конгломераты сатып алғанға дейін тәуелсіз жұмыс істеді. Ральф Кетнердің кәсіби білімі мен азық-түлік дүкендерін дамытуға жасаған тырашаңдық еңбегінің арқасында Кетнердің "Food Town" дүкенінің алғашқы инвесторларының көпшілігі миллионер атанды. Бір кезде дүкендер желісінің қарқынды өсуіне байланысты Солтүстік Каролина штатының Роуэн округінде АҚШ-тағы "адам басына шаққанда ең көп миллионерлер" саны тіркелді (барлығы осы бастапқы және ерте инвестициялармен байланысты). Ол апталық (сату) парақшаларын қолдану арқылы (басқа дүкендермен салыстырғанда) айтарлықтай төмен бағаларды жарнамалады, сондай-ақ әр дүкеннің әр шаршы метрін неон түстісімен жазылған жарнамалық тақталармен "жапсыру" арқылы өте тиімді болды. Дүкен ішінде апталық сатудағы әрбір тауар қолмен жазылған картонка белгілермен "қайтадан" жарияланды. Бағалар өте "нақты" болды. Тауардың бір бірлігінен алынатын пайда аз болғанымен, өнімдердің, еттің, жаңа жемістер мен көкөністердің көптігі сату тауарларынан алынатын ең төменгі пайданы өтеді. Кетнер жеткізушілердің бағасындағы шағын ауытқулардан үнемі пайдаланып, үлкен көлемде келісімдер жасады. Сонымен қатар, азық-түлік дүкендерінде кездеспейтін азық-түлік емес және рецептсіз тауарларды ұсыну корпорацияға осы тауарлардан қосымша пайда табуға мүмкіндік берді. 1983 жылы Food Lion деген ат қабылданды. "Food Town" Вирджиния штатына кеңейген кезде, желі Ричмонд аймағында Foodtown деп аталған бірнеше дүкендерге тап болды. Мэриленд штатына кеңейту үлкен қиындық тудырар еді, өйткені 100-ге жуық тәуелсіз, бірақ байланысты дүкендер Food Town деп аталды. Delhaize логотипінде арыстан бейнеленгендіктен, Food Town оны өнімдерінің таңбаларында және жаңа дүкендердің белгілерінде пайдалануға рұқсат сұрады. Ральф Кетнер "арыстан" сөзіне тек екі жаңа әріп қажет екенін және желінің белгілеріндегі бір әріптің орнын ауыстыру жеткілікті екенін түсінді. 1982 жылдың 12 желтоқсанында Кетнер "Food Lion" деп атауын өзгерткенін жариялады, ал 1983 жылдың наурыз айының соңына дейін барлық дүкендер қайта аталды. Атаудың өзгеруі американдық тұтынушылар үшін қызығушылық тудырғанымен, экономикалық және тарихи мағынаға ие болды, өйткені Delhaize бұрын "Delhaize Le Lion" деп аталған. 1980 жылдары Food Lion АҚШ-тың Орталық Атлантика және Оңтүстік-Шығыс аймақтарында кеңейді. Компания 1980 жылдардың соңында кеңейтуді жалғастырды, Каролина және Виргиния сияқты қазіргі нарықтарда жүздеген дүкендер ашылды және Джорджия мен Мэриленд сияқты жаңа нарықтарға енді. 1990 жылдардың басында Food Lion дүкендері Делавэр және Пенсильванияның оңтүстігінде, Флорида штатының Орландо қаласында, Оклахома қаласы мен Тулсада, Луизиана штатының Шревепортта, Даллас/Форт-Уорт және Техастың Хьюстон қаласында пайда болды. (Бұл сегіз нарықтың Food Lion 1990 жылдары енгенінің арасында, қазір дүкендері барлары тек Делавэр және Пенсильванияның оңтүстік бөлігіндегі Ханновер сияқты аймақтар ғана). Осы кезеңде желі АҚШ-тағы ең жылдам өсіп келе жатқан супермаркет компаниясы болды, өйткені олар жыл сайын 100-ден астам жаңа дүкендер ашты. 1992 жылдың қарашасында PrimeTime Live бағдарламасы ет пен теңіз өнімдерін санитарлық талаптарға сәйкессіз өңдеу туралы хабарлама жасады, бұл желінің солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыста жаңа нарықтарға ену әрекеттеріне зиян келтірді. (Төмендегі ABC PrimeTime Live бөлімін қараңыз). Кейбір салалық дереккөздерге сәйкес, Техас, Луизиана және Оклахома штаттарындағы жаңа дүкендер сату көлемі бойынша күтілген нәтижелерге жете алмады. Шағын, көзге түспейтін Food Lion дүкендері Albertsons, Kroger, Tom Thumb және Jewel Osco сияқты ұлттық бөлшек сауда жетекшілерімен бәсекелесе бастады, олардың барлығы оңтүстік-батыста жақсы танымал болды және көбірек мүмкіндіктері бар үлкен дүкендерді басқарды, бірақ ABC бағдарламасының зиянды әсерін жоққа шығаруға болмайды, сату мен кіріс күрт төмендеді. Нәтижесінде Food Lion Техас және Оклахомадағы кеңейту жоспарларын қысқартуға мәжбүр болды, сондай-ақ Миссури, Канзас және Иллинойс штаттарындағы жаңа нарықтарға енуді кейінге қалдырып, одан әрі тоқтатты. 1993 жылы Food Lion еңбекақысының уақтылы төленбеуі, ең төменгі жалақы және балалар еңбегін реттейтін федералдық заңдарды бұзғаны үшін 16,2 миллион доллар төлеуге келісті, U.S. Department of Labor мәлімдемесіне сәйкес. Бұл келісім, сол кезде Fair Labor Standards Act (FLSA) заңын бұзды деген айыппен жеке жұмыс берушіден алынған ең ірі сома болды, азық-түлік желісі барлық қызметкерлер өз құқықтары туралы толық хабардар болады деп келісім берді. Сонымен қатар, Еңбек департаменті Food Lion басшылығы қызметкерлер шағымданып, еңбекақысының уақтылы төленбеуі немесе басқа да FLSA бұзушылықтары туралы шағымдар жасаған қызметкерлерге қарсы ешқандай жаза шарасы қолданбайтынына кепілдік берді. 1994 жылдың 7 қаңтарында Delhaize Техас және Оклахомадағы 47 жаңа дүкені, сондай-ақ Флорида, Джорджия, Солтүстік Каролина, Пенсильвания, Оңтүстік Каролина және Вирджиния штаттарындағы дүкендерді қоса алғанда, дүкендерді жабудың алғашқы үлкен кезеңін жариялады. 1990 жылдардың ортасында компания жаңа дүкендерге жасаған келісімдерді жойды және Даллас/Форт-Уорт, Хьюстон және Оклахома-Сити сияқты жаңадан құрылған нарықтарда салынған көптеген дүкендерін жапты. 1997 жылдың қыркүйегінде аяқталған тоқсан бойынша дүкендердің сату көлеміндегі қос таңбалы төмендеуді атап өткен Delhaize Орталық Батыс аймағындағы кеңейтуді тоқтатып, Техас, Оклахома және Луизиана штаттарынан шығып, Техастың Роанок қаласындағы 6 жылдық тараздық орталығын жапты. Қиындыққа тап болған Food Lion Шығыс жағалауына қайта оралуға мәжбүр болды, онда олар үлкен дүкендері, жақсы қызмет көрсетуі және көбірек әртараптылығы мен мүмкіндіктері бар бәсекелестермен күшті бәсекелестікке тап болды, олардың ішінде аймақтық жеңімпаздар, мысалы, Ingles, Harris Teeter және Publix; Whole Foods Market сияқты жаңа бөлшек саудагерлер; және Kroger, Target және Wal Mart сияқты кеңейіп келе жатқан ұлттық желілер бар. 2003 жылдан бастап Food Lion "нарықты жаңарту" шараларына қатысты, онда Food Lion әр жыл сайын өз операциялық аймағындағы белгілі бір қалаларды таңдап, дүкендерін қайта жаңартып, өнімдерді жаңартады. Сонымен қатар, Food Lion 2003 жылы Солтүстік Каролина штатының Роли-Дурхэм аймағында 68 дүкенді, ал 2004 жылы Шарлотт аймағында 65 дүкенді қайта жаңартудан өтті. 2006 жылы Food Lion демографиялық және географиялық деректерді пайдаланып, дүкендерді Food Lion, Bloom немесе Bottom Dollar брендтерімен атау керектігін анықтау арқылы нарықты жаңарту бағдарламасын жетілдірді. Деректер белгілі бір қауымдастық үшін бұрыннан бар Food Lion жеткілікті екенін көрсетсе, дүкен жай ғана қайта жаңартылды. Егер деректер басқаша болса, Food Lion дүкені Bloom немесе Bottom Dollar брендтерімен қайта жаңартылып, қайта аталды. 2012 жылдың басында Food Lion 113 дүкенді жапты. Олар Грузия, Солтүстік және Оңтүстік Каролина, Кентукки және Теннесси штаттарында, сондай-ақ Флорида штатындағы барлық дүкендерде орналасқан.

Жаңа тұжырымдама, бірігулер мен сатып алулар

2013 жылдың соңында Food Lion Солтүстік Каролина штатының Конкорд қаласындағы дүкенде жаңа концепция мен интерьерді енгізді. Бірінші ресми реконструкция 2014 жылдың соңында Ұлы Уилмингтон және Гринвилл, Солтүстік Каролина нарықтарындағы 76 дүкенде басталды. 2015 жылдың наурыз айында Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы 162 дүкенді реконструкциялау жоспары жарияланды. Рали нарығындағы реконструкция 2015 жылдың сәуір және қазан айлары аралығында дүкендерде кезең-кезеңімен аяқталуы күтілді. 2015 жылдың маусым айында Food Lion компаниясының бас компаниясы Delhaize Group және Ahold компаниялары Ahold Delhaize компаниясына біріктірілетіні туралы хабарланды. Бұл бірігу 2016 жылдың шілдесінде аяқталды. 2016 жылдың наурызында компания Шарлотта аймағындағы және Батыс Солтүстік Каролинадағы дүкендеріне 215 миллион доллар инвестиция салатынын жариялады. Бұл 142 дүкенді реконструкциялауды, бағаны қосымша инвестициялауды және Food Lion Feeds бағдарламасы арқылы қызметкерлер мен қоғамға инвестиция салуды қамтыды. 2016 жылдың шілдесінде Delhaize және Ahold арасындағы корпоративтік бірігудің бөлігі ретінде Food Lion Федералды сауда комиссиясының екі бас компанияның бірігуін тексеру талаптарын орындау үшін Делавэр, Пенсильвания, Мэриленд, Батыс Вирджиния және Вирджиния штаттарындағы Supervalu және Weis Markets сияқты бәсекелестерге 61 дүкенді сатуға міндетті болды. Сол жылдың соңында Food Lion Пьемонт Триад аймағындағы 93 дүкенді реконструкциялауды бастады. Пьемонт Триадасындағы реконструкция 2017 жылдың жазында аяқталды. Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы дүкендер 2017 жылы осы концепцияларды енгізуді бастады. 2018 жылдың 14 наурызында Supervalu Food Lion компаниясы Farm Fresh брендін жабуға байланысты үлкен келісімнің бөлігі ретінде Солтүстік Каролинаның Элизабет Сити, Вирджинияның Хэмптон және Вирджиния Бич қалаларында үш Farm Fresh дүкенін сатып алғанын жариялады. 2018 жылдың 27 сәуірінде Food Lion Флоренция, Мёртл Бич, Сурфсайд Бич және Колумбия, Оңтүстік Каролинадағы төрт BI LO дүкенін сатып алу жоспарларын жариялады. Сонымен қатар, 2020 жылдың 3 маусымында Food Lion Солтүстік Каролина, Оңтүстік Каролина және Джорджия штаттарындағы 62 Оңтүстік-Шығыс азық-түлік дүкенін сатып алғанын жариялады. Бұл дүкендер 2021 жылдың ақпан және мамыр айлары аралығында Food Lion брендіне өзгертілді. Қазіргі уақытта Food Lion дүкендерін Делавэр, Джорджия, Кентукки, Мэриленд, Солтүстік Каролина, Пенсильвания, Оңтүстік Каролина, Теннесси, Вирджиния және Батыс Вирджиния штаттарында табуға болады. Food Lion компаниясының серіктес желілеріне Giant Carlisle, Giant Landover, Hannaford Brothers, Martin's Food Markets және Stop & Shop кіреді.

Халықаралық дүкендер

Food Lion 1997 жылдан бастап Таиландтың Бангкок қаласында жеті жыл бойы өзінің ізін қалыптастыруға тырысты. Bel Thai Supermarket Co. компаниясы арқылы жергілікті жерде жұмыс істеген Food Lion 2004 жылы елден кетуге мәжбүр болды және барлық филиалдарын Tops Supermarkets компаниясына сатты.

Қоршаған ортаны қорғау бастамалары

20 жыл қатарынан Food Lion Energy Star Жылдың серіктесі деп танылды және тұрақтылық саласындағы күш-жігері үшін 18 жыл қатарынан «Тұрақтылықтағы үздік жетістік» сыйлығын алды. Аhold Delhaize USA бас компаниясымен серіктестік құрып, Food Lion 2025 жылға дейін азық-түлік өнімдерінің ашықтығын арттыруға, 2030 жылға дейін компосттау, қайта өңдеу және мал азығы ретінде пайдалану арқылы азық-түлік қалдықтарын 50%-ға дейін азайтуға, сондай-ақ өзінің қызметінен шығарылатын көміртегі газын 50%-ға және жеткізу тізбегінен 15%-ға дейін азайтуға бағытталған тұрақтылықты арттыруға ұмтылады. 2000 жылдан бері Food Lion және Feeding America азық-түлік ысырабын азайту мақсатында серіктестік құрды. Олар азық-түлік құтқару бағдарламасы арқылы Food Lion қауымдастықтарына 300 миллионнан астам тамақтандыруға көмектесті. Ел бойынша саудагерлер азық-түлік бағдарламасын жергілікті қоғамдастықта іске асырып жатыр.

Акциялар мен ұсыныстар

Food Lion әр сәрсенбіде апталық жарнамада акциялар мен жеңілдіктерді жаңартады.

Блум

Bloom – Food Lion-ның 2004 жылғы 26 мамырда ашылған жоғары санаттағы азық-түлік дүкендерінің үлгісі болды. 2009 жылдың желтоқсанына дейін Солтүстік Каролина, Оңтүстік Каролина, Мэриленд және Вирджиния штаттарында 65 Bloom дүкені жұмыс істеді. 2011 жылғы 14 наурызда Delhaize компаниясы Солтүстік және Оңтүстік Каролинадағы барлық Bloom супермаркеттері жабылатынын немесе Food Lion таңбасымен жұмыс істейтін боларын хабарлады. 2012 жылғы 11 қаңтарда Delhaize Bloom таңбасы тоқтатылатынын және барлық Bloom супермаркеттері Food Lion-ға айналатынын немесе толығымен жабылатынын мәлімдеді.

Төменгі доллар азық-түлік

Bottom Dollar Food – Food Lion жеңілдікті азық-түлік дүкендерінің моделі болатын, ұлттық брендтер мен жеке таңбалы өнімдердің шектеулі ассортиментін ұсынуға бағытталған. Бұл дүкендерде нан пісіретін және деликатес бөлімдері болмаған, ал көптеген тауарлар қаптамаланған күйде сатылған. Тұтынушылар өз азық-түліктерін қаптау үшін қаптарды Bottom Dollar Food дүкендерінен сатып алатын. Дүкендер сонымен қатар шығындарды азайту мақсатында сөрелерде кесілген жәшіктерді, сондай-ақ паллеттер мен тауарларды төгіп салуға арналған контейнерлер сияқты баламалы тауар қою және орналастыру тәсілдерін қолданды. Food Lion 2005 жылдың 21 қыркүйегінде Солтүстік Каролина штатының Хай-Пойнт қаласында алғашқы Bottom Dollar Food дүкенін ашты. 2009 жылдың желтоқсанына дейін Bottom Dollar Food Солтүстік Каролина, Мэриленд, Пенсильвания және Вирджиния штаттарында 28 дүкенге ие болды. 2012 жылдың қаңтарында Delhaize алты Bottom Dollar дүкенін жабылатынын және тағы 22 дүкенді Food Lion супермаркеттеріне айналдыратынын хабарлады. 2014 жылдың тамызында Delhaize компаниясы Bottom Dollar Food дүкендерінің барлық желісін сатуға шығарғаны белгілі болды. Нәтижесінде Bottom Dollar Food жабылып, дүкендер 2015 жылдың басында Aldi компаниясына сатылды.

Харвистің супермаркеті

Харви дүкендері көбінесе Оңтүстік штаттарының шалқыған аймақтарындағы ауылдық нарықтарда орналасқан. 2013 жылдың мамыр айында барлық Харви дүкендері BI LO LLC компаниясына сатылды.

Ридтің

Ридтің дүкендері Оңтүстік Каролинаның әртүрлі ауылдық аймақтарында орналасқан шағын дүкендер желісі болды. Бұл желінің тарихы 1972 жылға дейін жетеді, сол кезде оның құрметіне аталған негізін қалаушы Рид Бойлстон Оңтүстік Каролина штатының Барнуэлл қаласында алғашқы дүкенін ашты. Осы дүкендердің көпшілігі бұрын Food Lion дүкендері ретінде белгіленген және Food Lion тауарларын сатуды және Food Lion инфрақұрылымын пайдалануды жалғастырды. 2013 жылдың мамыр айында Ридс, оның серіктес супермаркеттері Харвейс және Свитбеймен бірге BI LO LLC компаниясына 265 миллион долларға сатылды. Кейін BI LO Ридс атауын жойды және Ридс дүкендерін BI LO деп қайта атады.

Дүкеннің бренді

Delhaize America дүкендері Home 360, Nature's Promise, CHA CHING және Taste of Inspirations деп аталатын ортақ жеке брендтерді қолданады. Ханнафорд және Свитбей супермаркеттері 2010 және 2011 жылдары бұл өзгеріске соңғы болып өткен еді. Бұл қадам компанияның дүкен тауарларының ассортиментін жеңілдету үшін жасалған. Food Lion дүкендерінде My Essentials брендінен басқа Hannaford бренді де бар. 2014 жылдың соңында My Essentials және Home 360 брендтері тоқтатылып, олардың орнына дәстүрлі Food Lion бренді қолданыла бастады.

Кәсіподақ ұйымдастыру

1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Біріккен азық-түлік және коммерциялық жұмысшылар одағының 400-ші жергілікті ұйымы Food Lion компаниясы өз жұмыскерлеріне лайықты жалақы төлемегенін және көп жылдар бойы заңсыз еңбек тәжірибесін қолданғанын мәлімдеді. Food Lion өкілі Майкл Мозинго бұл айыптауларды жоққа шығарып, "Біз кем төлемейміз. Біздің жалақымыз барлық сауда нарығында салыстырмалы деңгейде" деді. 1990 жылы Вирджиния штатындағы еңбек лидерлері Food Lion компаниясын бойкоттауға шақырды, олар бұл компанияның жұмыскерлерге нашар жалақы төлеп, дүкен қызметкерлерінің кәсіподақ құруға тырысуына кедергі келтіріп отырғанын айыптады. Бельгияда еңбек ұйымдастырушылары Американың Еңбек күнін Food Lion компаниясының еңбек ұйымдастырушыларымен ынтымақтастық таныту мақсатында атап өтті.

Праймтайм тікелей эфирдегі дау

1990 жылдары Food Lion телекомпаниясы ABC News-тің тергеуінен кейін белгілі бір деңгейде танымал болды. ABC компаниясына Food Lion-дағы санитарлық ережелердің бұзылуы туралы ақпарат келді. Екі ABC тілшісі Food Lion қызметкерлері болып жұмысқа орналасып, Food Lion-дағы санитарлық ережеге қайшы келетін жағдайларға куә болды. Олар көргендердің көп бөлігі киген шаштарына жасырылған камераларға түсірілді. Бұл кадрлар кейін Primetime Live жаңалықтар бағдарламасында көрсетілді, онда Food Lion қызметкерлері антисанитарлық жағдайларды сипаттады, олардың ішінде түсі өзгерген, мерзімі өткен шошқа етін Clorox ағартқышымен ақтарту, мерзімі өткен еттерді жаңа мерзімдермен қайта қаптау және сүт өнімдерінің қаптамаларынан жарамдылық мерзімін өшіру үшін тырнақ эмалін қолдану жатты. Компания ABC-ді алаяқтық үшін сотқа берді, ABC қызметкерлері өзін бұрмалағандығын, Food Lion мүлігіне рұқсатсыз кіргендігін және қызметкерлік адалдық міндеттерін бұзғандығын – дүкеннің жасырын аймақтарын түсіріп алып, компанияның ішкі ақпаратын жариялағандығын мәлімдеді. Food Lion мен ABC арасындағы сот процесінде Food Lion-ның ісіне көмектескен 40 сағаттан астам пайдаланылмаған кадрлар жарияланды. Пайдаланылмаған кадрларда екі жасырын продюсердің компания саясатын бұзуға тырысқаны көрінді, бірақ қызметкерлер қарсылық көрсетіп, санитарлық талаптарды дұрыс сақтады. 1997 жылы қазылар алқасы Food Lion-ға 5,5 миллион АҚШ доллары төлеуге үкім шығарды. Кейіннен судья бұл соманы 316 000 долларға дейін төмендетті. Алайда, бұл үкімді көбінесе Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы АҚШ-тың төртінші апелляциялық соты күштен шығарды. Соттың пікірінше, ABC дұрыс емес әрекет еткенімен, Food Lion жала жабу туралы емес, Конституцияның бірінші поправшасындағы жала жабу стандарттарын айналып өту үшін сотқа шағымданып отыр. Food Lion компаниясы ABC хабарламасындағы ақиқатты күдік тудырмағандықтан осылай істеді. Дегенмен, апелляциялық сот продюсерлердің Food Lion қызметкерлері ретіндегі адалдық міндеттерін бұзғанын және 2 доллар көлемінде айыппұл салды.

Діни кемсітушілік

2014 жылы Тең жұмыспен қамту мүмкіндігі жөніндегі комиссия Food Lion компаниясын діни дискриминация жасады деп сотқа берді. Бұл Уинстон-Салем қаласындағы Food Lion дүкеніндегі ет кесетін жұмыскері сенбі күндері немесе бейсенбі кештері жұмыс істеуден бас тартқандықтан жұмыстан босатылғаннан кейін болды. Ет кесетін жұмыскер Ехоба куәгерлерінің дін қызметкері болған және сол күндері діни қызметтерге және жиналыстарға қатысуы тиіс болған. EEOC бұрынғы жалақыны, өтемақыны және залап ақысын талап етті. Food Lion жұмыскерге 50 500 доллар төлеуге келісті.