Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Табиғи немесе адам жасаған өсімдік жамылыстың үзілісі, орман өртіне қарсы кедергі ретінде қызмет етеді.
Natural or man made gap in vegetation that acts as a barrier against wildfires
Өртті тоқтату жолағы немесе қос жол (Австралияда өрт желісі, отын үзілісі, өрт сөндіру жолы және өрт жолы деп те аталады) – орман өртінің немесе дала өртінің жылдамдығын баяулату немесе тоқтату үшін өсімдіктерде немесе басқа жанғыш материалдағы кедергі болып табылады. Өрт тоқтату жолағы табиғи түрде өсімдіктердің және "жану материалдарының" жоқтығында, мысалы өзен, көл немесе каньон сияқты жерлерде кездесуі мүмкін. Өрт тоқтату жолақтары адамдар жасаған болуы мүмкін, олардың көпшілігі жол ретінде де қолданылады, мысалы, орман шаруашылығы жолы, жеке көлік жолы, екінші дәрежелі жол немесе тас жол.
A firebreak or double track (also called a fire line, fuel break, fireroad and firetrail in Australia) is a gap in vegetation or other combustible material that acts as a barrier to slow or stop the progress of a bushfire or wildfire. A firebreak may occur naturally where there is an absence of vegetation or "fuel", such as a river, lake or canyon. Firebreaks may also be man made, and many of these also serve as roads, such as a logging road, four wheel drive trail, secondary road, or a highway.
Шолу
Өрт тоқтату жолағын салудағы басты мақсат – өлі ағаштар мен төменгі өсімдіктерді минералды топыраққа дейін жою болып табылады. Бұл мақсатқа қол жеткізу және осы жағдайды сақтау үшін әртүрлі әдістер қолданылуы мүмкін. Өрт тоқтату жолағы тұрақты орман шаруашылығы және өрттен қорғау инженериясының белгіленген тәжірибелеріне сәйкес, яғни ең жақсы басқару тәсілдері (БЖТ) бойынша салынуы және күтілуі тиіс. Басты мақсаттар – өрттің таралуын баяулатуда өрт тоқтату жолағының тиімділігін арттыру және жеткілікті көлемдегі және тығыздықтағы өрт тоқтату жолақтарын пайдалану арқылы орман өрттерінің ауқымын азайту. Сонымен қатар, орманның экологиясын сақтау, орман өрттерінің ауаның ластануына және жаһандық климатқа тигізетін әсерін азайту, сондай-ақ әртүрлі жобалардың шығындары мен пайдасын теңестіру де маңызды. Бұл мақсаттарға тиісті жұмыс тәсілдерін қолдану арқылы қол жеткізуге болады, олардың көптегені барлық тараптар үшін өзара тиімді болуы мүмкін. Көп жағдайда, орман өнімдерін жинаумен бірге, мысалы, ағаш және биомасса отынымен бірге өрт тоқтату жолағын күтіп ұстау пайдалы болуы мүмкін, себебі мақсаттар өзара байланысты, негізгі мақсат – орманнан материалды алып тастау. Сонымен қатар, егер дұрыс жасалса, осы өнімдердің құны өрт тоқтату жолағын күтіп ұстауға кеткен шығындарды өтеуге мүмкіндік береді. Бұған қоса, коммерциялық салалар мен шағын бизнестер орман өрттерінен туындаған мүліктік зиянның азаюынан және инвестиция тәуекелінің төмендеуінен пайда көреді. Өлшемді ағашқа жарамсыз биомасса материалдарын қағаз және энергетика өнеркәсібі үшін ағаш ұны жасауға болады. Кейбір өрт тоқтату жолақтарында ірі ағаштар орман төңірегін көлеңкелеу және отын жиналу жылдамдығын азайту, сондай-ақ демалыс және тұрғын аймақтарында ландшафтты жақсарту үшін қалдырылады.
In the construction of a firebreak, the primary goal is to remove deadwood and undergrowth down to mineral soil. Various methods may be used to accomplish this initially and to maintain this condition. Ideally, the firebreak will be constructed and maintained according to the established practices of sustainable forestry and fire protection engineering, also known as best management practices (BMP). The general goals are to maximize the effectiveness of the firebreak at slowing the spread of wildfire, and, by using firebreaks of sufficient size and density, to reduce the ultimate size of wildfires. Additional goals are to maintain the ecology of the forest and to reduce the impact of wildfires on air pollution and the global climate, and to balance the costs and benefits of the various projects. These goals can be achieved through the use of appropriate operating practices, many of which can be potentially mutually beneficial to all. In many cases, it may be useful for firebreak upkeep to be maintained along with the harvesting of forestry products, such as lumber and biomass fuel, since the objectives are fundamentally related, in that the basic goals are to remove material from the forest. Furthermore, if done properly, the value of these products can significantly offset the cost of maintaining the firebreak. In addition, these commercial industries and small businesses are helped by a reduction in the property damages caused by wildfires, and reduced risk of investment. The biomass material that is not suitable for dimensioned lumber is suitable to make woodchips for the paper industry and the energy industry. Larger trees are sometimes left in place within some types of firebreaks, to shade the forest floor and reduce the rate of fuel accumulation, and to enhance the landscaping in recreational and inhabited locations.
Ауру таралуы
Орманды аймақтарда көбінесе кең өртке қарсы кесулер желісі кездеседі. Кейбір қауымдастықтар қала құрылысын жоспарлау стратегиясының бір бөлігі ретінде осы кесулерді пайдаланады. Мысалы, Британдық Колумбиядағы Ревелстоук қаласы өздерінің Қоғамдық өрттен қорғау жоспарына өртке қарсы кесулерді енгізген.
Forested areas often contain vast networks of firebreaks. Some communities are also using firebreaks as part of their city planning strategy. An example is the city of Revelstoke, British Columbia, including Firebreaks in their Community Wildfire Protection Plan.
Тиімділігі
Қоршаған орта жағдайларына және берілген өртке қарсы жолақтың тиімділігіне байланысты, өрт сөндіру шараларын басқа да өрт сөндіру жұмыстарымен толықтыру қажет. Тіпті солай болған жағдайда да, өрт көрінетін тосқауылдан өтуі мүмкін. Калифорнияның оңтүстігіндегі өрт маусымының ең қиын кезеңінде, күшті Санта-Ана желдері сегіз қатарлы тас жолдардың үстінен күйген ұсқынның кілемдерін тасымалдағаны байқалды. 1988 жылы Йеллоустоун ұлттық паркінде болған өрт кезінде, ыстық ұсқын Льюис каньонын – ені шамамен 1,6 километрге дейін, тереңдігі 180 метрге жететін табиғи каньонды – кесіп өтті. Австралияда эвкалипт орман өрттеріне қарсы өртке қарсы жолақтар тиімсіз, себебі құрғақ эвкалипт орманды жалындаған өрттер, желдің көмегімен бірнеше километр қашықтыққа ұшып, жаңа өрттерді тудыратын ұсқын арқылы таралады. 2019 жылы, жақын жердегі өртке оңай тұтанатын шөптерді жайылымға жіберген ешкілер, Калифорниядағы орман өрттерінен Рональд Рейганның президенттік кітапханасы мен мұражайын және Гетти мұражайын сақтауға көмектесті.
Depending on the environmental conditions, and the relative effectiveness of a given firebreak, firebreaks often have to be backed up with other firefighting efforts. Even then, it is still sometimes possible for fire to spread across a seemingly impenetrable divide. During the worst part of the fire season in southern California, strong Santa Ana winds were observed to blow carpets of burning embers across eight lane freeways. During the 1988 fires in Yellowstone National Park, hot embers managed to cross the Lewis Canyon, a natural canyon up to a mile wide and 600 feet (180 m) deep. In Australia, firebreaks are less effective against eucalyptus forest fires, since intense fires in tinder dry eucalyptus forest spread through flying embers, which can be carried by the winds to trigger new blazes several kilometres away. In 2019, goats deployed to graze the nearby flammable vegetation and create a firebreak helped save the Ronald Reagan Presidential Library and Museum and Getty Museum from California wildfires.
Тарих
Сол кезде стандартталған өрт сөндіру күштерінің болмауына байланысты, 1666 жылғы Лондонның Ұлы өрті кезінде Лондон мұнарасының гарнизоны барут пен оттық ілгектерді пайдаланып, Орталық Лондонда кең ауқымды, жедел өрт тоқтату кампаниясын жүргізді. Тарихшылар бұл оқиғаның өртті жеңуге үлкен үлес қосканын айтады. Әлемдегі ең қымбат өрт тоқтату шарасы 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен туған өрттің таралуын тоқтату үшін Сан-Францискодағы Ван Несс даңғылының бір бөлігін динамитпен жару арқылы жасалды. Жер сілкінісінен кейін өрт сөндіру әсіресе қиын болуы мүмкін, себебі жер сілкінісі су құбырларын жарып, су қысымын толығымен жоғалтуға әкелуі мүмкін.
Due to a lack of a standardized firefighting force at the time, the Great Fire of London in 1666 instead saw the Tower of London garrison using gunpowder and fire hooks in a widespread, ad hoc firebreaking campaign across Central London. Historians believe this to have been one of the major contributing factors to the eventual defeat of the inferno. The world's most expensive firebreak was created when part of Van Ness Avenue in San Francisco was dynamited to stop the spread of fire resulting from the 1906 San Francisco earthquake. Firefighting after an earthquake can be especially challenging, because an earthquake can cause water mains to rupture, resulting in a complete loss of water pressure.