Ормандағы төменгі қабат өсімдіктері

Кіріспе

Өсімдіктердің бұта қабатынан жоғары, ал ағаш шатырынан төмен өсетін қабаты. Памела Эренстің 2007 жылғы романы. Орман шаруашылығы мен экологияда, астыңғы қабат (американдық ағылшынша), немесе астыңғы өсімдік жамылғысы (британдық ағылшынша), сондай-ақ, underbrush немесе undergrowth деп те аталады, орман шатырының астында, оны көптеп тесіп өтпей, бірақ орман төбесінен жоғары өсетін өсімдіктерді қамтиды. Шатырдан өте аз жарық өтетіндіктен, астыңғы қабаттың өсімдіктері көбінесе көлеңкеге төзімді болады. Астыңғы қабат әдетте жарық жетіспеуден тоқталған ағаштардан, аз жарық талап ететін басқа да кішкентай ағаштардан, жас өскіндерден, бұталардан, жүзімдерден және астыңғы өсімдіктерден тұрады. Қызылжан және доғал ағаштар сияқты кішкентай ағаштар астыңғы қабатқа тән. Температуралық жапырақты орманның астыңғы қабатындағы көптеген өсімдіктер, сол кезде жарық көп болуын пайдаланып, ағаш шатырынан ертерек өсе бастайды. Ағаш өлгеннен кейін шатырда пайда болатын бос орын, оны толтыру үшін жоғары қарай өскенде, жаңадан өсіп келе жатқан ағаштарды бәсекеге қабілетті өсуге ынталандырады. Мұндай ағаштардың сабақтары тік, ал төменгі бұтақтары аз болады. Сонымен қатар, орман төбесіндегі бұталар, өскіндер және өсімдіктер тығыз болады. Астыңғы қабат шатырдан ылғалдырақ, ал көлеңкелі жердің температурасы ашық жерге қарағанда аз өзгереді. Бұл папоротниктердің, мүктердің және саңырауқұлақтың көбеюіне жағдай жасайды, сондай-ақ, қоректік заттардың айналымын жеделдетеді, бұл көптеген жануарлар мен өсімдіктерге қолайлы орта тудырады.

Төменгі қабатты құрылым

Ағаш асты – орман немесе орманды аймақтағы өсімдіктердің төменгі қабаты, әсіресе орман шатыры мен орман төңірегі арасында өсетін ағаштар мен бұталар. Ағаш астындағы өсімдіктер шатырлы ағаштардың көшеттері мен жас өскіндерінен, сондай-ақ арнайы ағаш асты бұталары мен шөптерінен тұрады. Жас шатырлы ағаштар орманның үстіңгі қабатында ашылу пайда болғанға дейін ондаған жылдар бойы басылып, өсуге мүмкіндік күтеді. Ал ағаш асты бұталары өз өмірлік циклын орман шатырының көлеңкесінде аяқтайды. Ит жүзім және қарасора сияқты кейбір кішірек ағаш түрлері көбінесе биікке өспейді және әдетте ағаш асты ағаштары болып табылады. Тропикалық орманның шатыры әдетте 10 метрдей қалың болады және күн сәулесінің шамамен 95% -ын сіңіріп алады. Сондықтан ағаш астындағы өсімдіктер шатырдағы өсімдіктерге қарағанда аз жарық алады, ал түсетін жарық фотосинтез үшін ең тиімді жарық толқындарынан кемшілік көреді. Сондықтан ағаш асты өсімдіктері көлеңкеге төзімді болуы керек – олар өз жапырақтарына жететін жарықты пайдаланып, тиімді фотосинтез жасай алуы керек. Олар көбінесе шатырлы өсімдіктер пайдалана алмайтын толқын ұзындықтарын пайдалана алады. Жапырақтары түсіп біткен маусымның соңында, ағаш астындағы өсімдіктер әлі жапырақтарын сақтап қалған шатырлы өсімдіктердің қорғанысын пайдаланып, шатырлы ағаштардан бұрын жапырақ жарады. Бұл маңызды, себебі ол ағаш астындағы өсімдіктерге шатыр көлеңке түсірмейінше фотосинтез жасауға мүмкіндік береді. Бұл қысқа мерзім (әдетте 1-2 апта) өсімдік жыл бойы оң көміртегі балансын сақтауға мүмкіндік беретін маңызды кезең болуы мүмкін. Қағида бойынша, орман астындағы жерлер ашық жерлерге қарағанда ылғалдырақ болады. Орман шатыры күн сәулесін азайтады, сондықтан жер ашық жердегідей жылдам қызбайды немесе суымайды. Осының салдарынан, ағаш асты ашық жерлерге қарағанда баяу кептіреді. Жоғары ылғалдылық папоротниктер мен мүктер сияқты эпифиттердің өсуіне жағдай жасайды және саңырауқұлақтар мен басқа да ыдыратушылардың гүлдеуіне мүмкіндік береді. Бұл қоректік заттардың айналымын қамтамасыз етеді және пигмей мармосет сияқты көптеген жануарлар мен өсімдіктер үшін қолайлы микроклиматты құрайды.

The understory is the underlying layer of vegetation in a forest or wooded area, especially the trees and shrubs growing between the forest canopy and the forest floor. Plants in the understory comprise an assortment of seedlings and saplings of canopy trees together with specialist understory shrubs and herbs. Young canopy trees often persist in the understory for decades as suppressed juveniles until an opening in the forest overstory permits their growth into the canopy. In contrast understory shrubs complete their life cycles in the shade of the forest canopy. Some smaller tree species, such as dogwood and holly, rarely grow tall and generally are understory trees. The canopy of a tropical forest is typically about 10m thick, and intercepts around 95% of the sunlight. The understory therefore receives less intense light than plants in the canopy and such light as does penetrate is impoverished in wavelengths of light that are most effective for photosynthesis. Understory plants therefore must be shade tolerant—they must be able to photosynthesize adequately using such light as does reach their leaves. They often are able to use wavelengths that canopy plants cannot. In temperate deciduous forests towards the end of the leafless season, understory plants take advantage of the shelter of the still leafless canopy plants to "leaf out" before the canopy trees do. This is important because it provides the understory plants with a window in which to photosynthesize without the canopy shading them. This brief period (usually 1–2 weeks) is often a crucial period in which the plant can maintain a net positive carbon balance over the course of the year. As a rule forest understories also experience higher humidity than exposed areas. The forest canopy reduces solar radiation, so the ground does not heat up or cool down as rapidly as open ground. Consequently, the understory dries out more slowly than more exposed areas do. The greater humidity encourages epiphytes such as ferns and mosses, and allows fungi and other decomposers to flourish. This drives nutrient cycling, and provides favorable microclimates for many animals and plants, such as the pygmy marmoset.