Кіріспе

Футбол турнирі

1921 жылғы Оңтүстік Америка чемпионаты – Оңтүстік Америка елдері үшін өткізілген бесінші құрлықтық чемпионат. Ол 1921 жылдың 2 қазанынан 30 қазанына дейін Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында өтті. Турнирге Аргентина, Бразилия, Парагвай (бұл турнирде тұңғыш рет қатысты) және Уругвай елдері қатысты. Чили де шақырылған болатын, бірақ ішкі дау-дамайға байланысты жеребе тарту алдында қатысудан бас тартты. Сонымен қатар, Аргентинаның қарсыластығындағы «Ассоциация Аматорс де Футбол» клубына шақыру жіберілді, бұл Аргентина Футбол қауымдастығымен (турнирдің ресми жергілікті басқару органы және ұйымдастырушысы) қақтығыс тудырды. Бұл шақыру Липтон және Ньютон кубоктары сияқты бірнеше достық турнирлерде жеңіске жеткеннен кейін жасалды.

Өмірбаян

Турнир Аргентина футбол қауымдастығы (АФА) мен қарсыласы "Ассоциация Аматорс де Футбол" (ААФ, бір жыл бұрын құрылған) арасындағы қатыгез даумен ерекшеленді. ААФ Чили футбол федерациясынан сол елде турнир өткізуге шақыру алды. "Үлкен бестіктің" көп бөлігі (Бока Хуниорс ерекшелік) ААФ-қа мүше болды, онда өз чемпионатында 20 команда өнер көрсетіп жатты. ААФ шақыруды қабылдағаннан кейін, оның ең белгілі ойыншыларының бір бөлігі Чилиге пойызбен жол тартты. Олардың арасында Мануэль Сеоане, Хумберто Реканатини, Луис Селико, Кандидо Гарсия, Альберико Забалета бар еді. АФА бұл шақыруды таза науқандық әрекет деп қарастырып, Оңтүстік Америка футбол конфедерациясынан (CSF) Чили футбол федерациясын (FFCh) жазалауды талап етті.

Турнир

Аргентина мен Бразилия арасындағы алғашқы матчқа 30 000 көрермен қатысты (дегенмен Эстадио Спортиво Баракастың максималды сыйымдылығы 22 000 болған), себебі билеттер бастапқы құнынан екі есе немесе одан да көп бағамен қайта сатылды. Бразилия құрамасы алаңға қара терілі ойыншыларсыз шықты, өйткені Бразилия президенті Эпитасио Пессоаның ұсынысымен оларға тыйым салынған еді. Сондықтан, бразилиялық футболдың тұңғыш жұлдызы саналатын Артур Фриденрайх сол команданың құрамына енбеді. Аргентина 1:0 есебімен, Хулио Либонаттидің голымен жеңіске жетті. Финалдық ойынға шамамен 40 000 адам келді, олар ойын басталар алдында үш сағат бұрын стадионда болды. Аргентина соңғы матчта Уругвайды 1:0 есебімен жеңіп, 3 ойында 6 ұпай жинап, жарысты жеңіп алды. Ойын аяқталғаннан кейін, екі команданың ойыншыларын көрермендер алаңға көтеріп, аргентиналықтар жарыс барысында тұрған Флорида және Кангалло көшелерінің қиылысындағы қонақ үйге жеткізді. Аргентина командасы ешбір гол жібермей барлық ойында жеңіске жетті, мұнда қақпашы Америко Тесориеренің табысты ойыны көмектесті, ол Хулио Либонаттимен бірге команданың ең көрнекті футболшыларының бірі болды, ол үш гол соқты (әр ойынға бір голдан).

Салдары

Спорттық "Баракас" клубындағы матчтарға келген көптеген адамдар мен жеңіске ұласып өткен тойлар футболды бүкіл елде кең таралған құмарлыққа айналдырды. Оңтүстік Америка чемпионаты да коммерциялық тұрғыдан табысты болды: билет сатудан 147 033 доллар кіріс түсті, Буэнос-Айрес қалалық кеңесінен 15 000 доллар көмек түсті, ал жалпы шығындар 113 801 долларды құрады. Нәтижесінде 48 232 доллар пайдаға ие болды, бұл футбол Аргентинада әлі де әуесқой деңгейде болған кезде үлкен сома еді.