Кіріспе
WISE орналасқан Кингстон-апон-Халлдағы ғимарат. Оriel Chambers – Англияның Ливерпуль қаласындағы қала әкімдігінің жанындағы Уотер-стритте орналасқан кеңсе ғимараты. Бұл ғимарат әлемдегі алғашқы металл каркасты шыны қабырғалы ғимараттардың бірі болып табылады, бұл ерекшелік кейіннен әлемдегі көкпарлардың айқын белгісіне айналды. Архитектор Питер Эллис жобалаған және 1864 жылы салынған. Ғимараттың ерекше маңыздылығы жоғары бағаланғандықтан I санатқа жатады.
Oriel Chambers is an office building located on Water Street near the town hall in Liverpool, England. It was the world's first building featuring a metal framed glass curtain wall, which has since become a defining feature of skyscrapers around the world. Designed by architect Peter Ellis and built in 1864, it has been grade I listed due to its outstanding importance.
Тарих
Эллис Ориел Чемберс үшін бәйге арқылы комиссияны жеңіп алды және ғимараттың габеліндегі A. D. 1864 жазуында көрсетілгендей, 1864 жылы оны аяқтады. Ол бес қабаттан тұрады. Эллис ғимараттың ерекшелігіне айналған орел терезелерінің желісін қолдану арқылы жарықтың көп түсуін қамтамасыз етті. Бастапқыда ол жақсы қабылданалмады. 20 қаңтардағы «The Builder» газеті оны қатты сынады:
Қаладағы ең қарапайым кірпіш қоймасы, Уотер-стриттегі «Ориел Чемберс» деп аталатын шыныдан жасалған дөңгелектердің үлкен жиынтығынан гөрі әлдеқайда жақсы ғимарат. Егер біз осы алып құрылысты өз көзімізбен көрмеген болсақ, оның болуы мүмкін емес деп күмәнданар едік, тіпті ол күлкілі болмаса. Оның сұлулығы қайда және неден тұрады? Дегенмен, Эллистің дизайнының әлеуеті оның замандастарының ешқайсысынан қашып кеткен жоқ. Джон Уэлборн Рут Ливерпульде жасөспірім шағында оқыды, оны әкесі Атланта науқанынан (1864) кейін Америка Азамат соғысынан қауіпсіздік үшін сол жаққа жіберді. Ол сол кездегі жаңа ғимарат, Ориел Чемберсті зерттеді және Чикаго сәулет мектебінің маңызды сәулетшісі болғанда, Эллистің идеяларын Атлант мұхиты арқылы таратып, алған білімін тиімді пайдаланды. 1880 жылдардағы Бёрнхэм мен Руттың америкалық көкжайларындағы ұзын қатарлы терезелердің (орелдер олардың бір түрі) болуы да осының нәтижесі. Ең бастысы, Ориел Чемберс және Эллистің Ливерпульдегі Кук көшесіндегі 16-дағы ғимараты модернистік сәулеттің алғашқы үлгілері болып табылады. Олардың фасадындағы шынының кеңінен қолданылуымен қатар, аулаға қарай металл каркасты әйнек қабырғалары бар, бұл оларды осы мүмкіндікті алғаш рет пайдаланған ғимараттардың біріне айналдырды. Екі ғимарат та еден мен қаптаманы қолдау үшін H-тәрізді темір бағаналарға сүйенеді. Алайда, Эллистің қаптамалау әдісі Бёрнхэм мен Руттың назарына ілікпеді: олардың 1891 жылғы Монаднок ғимаратындағы ерекше терезелер әлі де жүк көтеретін кірпіш қабырғаларға орнатылған. Оның заманауилығын мойындағандықтан, 20-ғасырда Ориел Чемберске жасалған сын бағасы әлдеқайда жағымды болды. Николаус Певснер оны «Еуропадағы сол кезеңдегі ең таңғажайып ғимараттардың бірі» деп атады және оның бұрынғы кітабында, «Қазіргі заманғы дизайнның алғашқыларында» былай сипаттады:
Плиталы шыныдан жасалған орел терезелеріндегі темір конструкцияның нәзіктігі және тік тіректері сырттан көрінетін, бірақ артқа тартылған артқы әйнек қабырғасы өте ерте кезге тиісті. Архитектор Адам Карузо (1962 жылы туған) Ориел Чемберсті поэтикалық тілмен сипаттайды: Брантвуд 2019 жылы ғимаратты Якель Мүліктік Инвестициялар компаниясына сатты, олар ғимаратты жаңарту жұмыстарын жүргізуді жоспарлады. Қазіргі уақытта ғимараттың негізгі арендаторы – 1965 жылдан бері әртүрлі бөліктерінде орналасқан адвокаттар кеңсесі.
The plainest brick warehouse in town is infinitely superior as a building to that large agglomeration of protruding plate glass bubbles in Water Street termed Oriel Chambers. Did we not see this vast abortion – which would be depressing were it not ludicrous – with our own eyes, we should have doubted the possibility of its existence. Where and in what are their beauties supposed to lie? However, the potential of Ellis's design was not lost on all of his contemporaries. John Wellborn Root studied in Liverpool as a teenaged boy, having been sent there by his father to be safe from the American Civil War following the Atlanta Campaign (1864). In all likelihood, he studied the then brand new Oriel Chambers and put the lessons learned to good use when he developed into an important architect of the Chicago School of Architecture, exporting Ellis's ideas across the Atlantic Ocean. Long rows of bay windows (of which oriels are a type) characterise some of Burnham and Root's 1880s American skyscrapers. More importantly, Oriel Chambers, and Ellis's building at 16 Cook Street, Liverpool, are amongst the precursors of modernist architecture for another reason. In addition to the extensive use of glass on their facades, both boast metal framed glass curtain walls toward the courtyards, which makes them two of the world's first buildings to include this feature. Both buildings rely on H section iron columns at the perimeter, which support the floors and cladding. Ellis's method for cladding was, however, not adopted by Burnham and Root: their Monadnock Building of 1891 has its distinctive bay windows still set in load bearing brickwork. Recognising its modernity, unsurprisingly, the critical assessment of Oriel Chambers was far more favourable in the 20th century. Nikolaus Pevsner called it "one of the most remarkable buildings of its date in Europe" and in his earlier book, Pioneers of Modern Design, describes it thus:
The delicacy of the ironwork in the plate glass oriel windows and the curtain walling at the back with the vertical supports retracted yet visible from outside is almost unbelievably ahead of its time. Architect Adam Caruso (born 1962) describes Oriel Chambers in near poetic words: Bruntwood sold the building in 2019 to Yakel Property Investment who planned to undertake works to update the building. The building's primary tenant is a set of barristers' chambers, which has been in occupation in various parts since 1965.
Танымал мәдениет
Ориел Чемберс және Кук көшесі, 16-сы Джон Грандидің «Солтүстік Англияның мақтанышы» (Grundy's Northern Pride) телесериалының бірінші бөлімінде көрсетілді, ол Англияның солтүстігіндегі ғимараттарға арналған.