Кіріспе

Дефузификация – бұл бұлыңғыр логикадағы бұлыңғыр жиындар мен сәйкес мүшелік дәрежелері негізінде сандық нәтиже алу процесі. Бұл бұлыңғыр жиынды нақты жиынға бейімдейтін процесс. Ол әдетте бұлыңғыр басқару жүйелерінде қажет болады. Бұл жүйелерде бірнеше айнымалыларды бұлыңғыр нәтижеге түрлендіретін бірнеше ережелер болады, яғни нәтиже бұлыңғыр жиындарға мүшелік деңгейі тұрғысынан сипатталады. Мысалы, қанша қысым қолдану керектігін анықтауға арналған ережелер «Қысымды азайту (15%), Қысымды сақтау (34%), Қысымды арттыру (72%)» сияқты нәтижелерді беруі мүмкін. Дефузификация – бұл бұлыңғыр жиындардың мүшелік дәрежелерін нақты шешімге немесе нақты мәнге айналдыру. Ең қарапайым, бірақ тиімділігі төмен дефузификация әдісі – ең жоғары мүшелік дәрежесіне ие жиынды таңдау, бұл жағдайда «Қысымды арттыру» (72% мүшелікке ие болғандықтан), қалғандарын елемеу және осы 72%-ды қандайда бір санға түрлендіру. Бұл тәсілдің кемшілігі – ақпараттың жоғалуы. Бұл жағдайда қысымды азайту немесе сақтау туралы ережелердің болуының мәні болмайды. Көп қолданылатын және тиімді дефузификация техникасы – ауырлық центрі. Біріншіден, ережелердің нәтижелері біріншілікпен қосылуы керек. Көбінесе қолданылатын бұлыңғыр жиын мүшелік функциясы үшбұрыш түрінде болады. Егер бұл үшбұрыштың жоғарғы және төменгі бөліктерінің арасында түзу көлденең сызықпен кесіп, жоғарғы бөлігін алып тастасақ, қалған бөлігі трапеция пішіндес болады. Дефузификацияның алғашқы қадамы әдетте графиктердің бөліктерін «қырқу» арқылы трапецияларды (немесе бастапқы пішіндері үшбұрыш болмаған жағдайда басқа пішіндерді) құрайды. Мысалы, егер шығыс «Қысымды азайту (15%)» болса, онда бұл үшбұрыш төменгі жағынан 15%-ға дейін кесіледі. Ең көп таралған техникада, барлық трапециялар бірінің үстіне бірін қойылып, біртұтас геометриялық пішін құрайды. Содан кейін осы пішіннің ауырлық центрі, яғни бұлыңғыр ауырлық центрі есептеледі. Ауырлық центрінің x-координаты – дефузификацияланған мән.