Портленд қамалы: Генрих VIII құрылысы және тарихы

Кіріспе

Портленд қамалы — 1539 және 1541 жылдар аралығында Генри VIII Портленд аралында салған ағылшын артиллериялық қамалы. Ол Франция мен Киелі Рим империясының басып кіруінен қорғану мақсатындағы Корольдің бекініс жобасының бір бөлігі болды және Портленд жолындағы тұрақтарды қорғады. Жасылша пішіндес қамал Портленд тасынан салынған, ортасында қисық мұнара және екі бұрышты қанаттарымен қоршалған артиллериялық батареясы бар. Салынысынан кейін көп ұзамай, ол жау кемелеріне қарсы қолдану үшін он бір артиллериялық құралмен жарақтандырылды, бұл Портленд жолының екінші жағындағы Сандсфут қамалымен бірлесіп жұмыс істеді. Ағылшыл азамат соғысы кезінде Портлендті король Чарльз I-нің роялистері басып алды, содан кейін 1646 жылы Парламентке берілуге дейін екі қоршаудан өтті. Портленд 1815 жылы Наполеон соғыстарының аяқталуына дейін қамал ретінде қолданыла берді, содан кейін ол жеке үйге айналдырылды. Басып кіру қаупіне байланысты жаңа алаңдаушылықтар 1869 жылы Әскери министрліктің оны қайтадан иеленуіне әкелді, бірақ қамал қайтадан қаруланбады, орнына жаңа заманауи көршілес бекіністерге жайғастыру үшін пайдаланылды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде ол кеңселер, тұрғын үй және қару-жарақ қоймасы ретінде пайдаланылды. 1949 жылы Әскери министрлік бақылауын тоқтатып, 1955 жылы мемлекет оны көпшілікке ашты. XXI ғасырда ол «Ағылшын мұрасы» қорының басқаруында туристік орталық ретінде жұмыс істейді және 2010 жылы 22 207 келушіні қабылдады. «Тарихи Англия» қамалды Генри корольдің қамалдарының «ең жақсы сақталған және ең танымал мысалдарының бірі» деп санайды.

XVI ғасыр

Портленд қамалы Англия, Франция және Киелі Рим империясы арасындағы халықаралық шиеленістердің салдарынан VIII Генрих патшаның билігінің соңғы жылдарында салынған. Дәстүрлі түрде, тәж жағалауды қорғауды жергілікті феодалдар мен қауымдастықтарға жүктеді, бекіністерді салу және күтіп-ұстауға өзі шамалы ғана араласты. Франция мен Империя бір-бірімен соғысқанда теңіз шабуылдары жиі болды, бірақ Англияға басып кірудің ықтималдығы төмен болды. Оңтүстік-батыста және Сассекс жағалауында қарапайым блокхаустар мен мұнаралар негізіндегі қарапайым қорғаныс жүйесі болды, ал Англияның солтүстігінде бірнеше ірі нысандар салынды. Бірақ, жалпы алғанда, бекіністердің ауқымы өте шектеулі болды. 1533 жылы Генрих әйелі Арагондық Екатеринамен ұзақ жылдардан бері сақталған некесін бұзу және қайтадан үйлену үшін Папа Павел III-тен айырылды. Екатерина Киелі Рим императоры V Карлдың тәтесі болды және ол некені жоюды жеке қорлау ретінде қабылдады. Осыдан кейін 1538 жылы Франция мен Империя Генрихке қарсы одақ құрды, ал Папа екі елді Англияға шабуыл жасауға үндіді. Англияға басып кіруге дайындық жүргізіліп жатқандай көрінді. Жауап ретінде Генрих 1539 жылы «құрылғы» деп аталатын жарлық шығарды, ол «басып кіру кезінде мемлекетті қорғау» және Англия жағалауында бекіністер салу жөнінде нұсқаулар берді. Осының салдарынан Лорд Расселл Портленд жолдары деп аталатын теңіз аймағын тексерді және оны теңіз шабуылынан қорғау үшін Портленд және Сэндсфут есімді екі қамал салу қажет деген қорытындыға келді. Сол жазда Оливер Лоуренс жобаның патшалық төлемшісі ретінде жұмыс бастады, және 1541 жылы 4964 фунт стерлингке аяқталды. Томас Мервин капитан болып тағайындалды, оның гарнизонында төрт зеңбілші және тағы екі адам болды. 1545 жылы Мервиннің орнына Джон Левестон келді, ол 13 адамнан тұратын үлкен гарнизонмен бірге Портленд лейтенантының міндетін де атқарды, оларға жақында таратылған монастырьлардың кірісінен төленді. Портлендке назар аударылмады, 1574 жылы жасалған зерттеуде қамалдың нашар күйде екені, ал 1583 жылы да осындай мәселелер көтерілді. Испаниямен шиеленіс күшейді және әскери назар Англияның оңтүстік-батысына аударылды. 1585 жылы соғыс басталды, Портленд қамалын жаңартуға 228 фунт стерлинг жұмсалды. 1623 жылы жасалған зерттеуде қамал үш кальвер, тоғыз жартылай кальвер және сакермен жабдықталғаны, бірақ бекіністер теңіз эрозиясынан көп зардап шеккені және кең ауқымды жөндеу қажет екені анықталды. Он төрт жылдан кейін қамалда 15 зеңбіл және капитан мен 12 адамнан тұратын гарнизон болды. 1643 жылы қала парламенттік әскерлер болып көрінген роялистер тобына басып алынды. Соғыс оңтүстік-батыста патшаға қарсы бұрылған кезде парламенттік күштер 1644 жылы төрт ай бойы және келесі жылы тағы да қамалды қоршауға алды. Аралық кезеңде Портленд қамалы гарнизонмен қамтамасыз етіліп, түрме ретінде пайдаланылды, 1651 жылы оған 103 адамнан тұратын бөлім қосылды. 1702 және 1715 жылдарғы есептерде бекіністің құрып қалған жағдайына шағымданылды – теңіз оның іргетасынан 112 фут (34 м) алып кеткен, артиллериялық құралдардың саны жетіге дейін азайтылды. 1779 жылы қамалда үш адамнан тұратын қарауыл жасағы және сегіз зеңбіл болды, соңғы 30 жылда жөндеуден өтпегені хабарланды. Наполеон соғыстары кезінде қамалдың зеңбілдері 24 фунттық, 12 фунттық және екі 9 фунттық (10,9 кг, 5,4 кг және 4,1 кг) зеңбілдерден тұрды, бірақ бекініс жалпы алғанда нашар күйде болды. Джонның ұлы Чарльз Мэннинг 1834 жылы үйді иеленді және оны дамытуды жалғастырды. Мэннингтердің жұмыстарының бірі – бір кезде бас зеңбілші тұрған басты қамалдың жанындағы ескі үйді бүгінгі күні капитан үйі деп аталатын сәнді үйге айналдыру болды. 1840-шы жылдардың аяғында Портленд жолы су өткізбейтін жасанды портқа айналдырылды, оны қорғау үшін Верн биіктіктерінде және теңіз жағалауында жаңа бекіністер салынды, бірақ ескі қамалдың құрылысы өсіп келе жатқан бекіністер кешенімен өзгеріссіз қалды. Чарльз 1869 жылы қайтыс болды, және басып кіруден қорқу себебімен Соғыс министрлігі қаланы қайтадан тапсырылған офицерлерге арналған жатақ ретінде, соның ішінде Верн цитаделінің адъютантының үйі ретінде пайдалануға алды.

Portland Castle was built as a consequence of international tensions between England, France and the Holy Roman Empire in the final years of the reign of King Henry VIII. Traditionally the Crown had left coastal defences to the local lords and communities, only taking a modest role in building and maintaining fortifications, and while France and the Empire remained in conflict with one another, maritime raids were common but an actual invasion of England seemed unlikely. Basic defences, based around simple blockhouses and towers, existed in the south west and along the Sussex coast, with a few more impressive works in the north of England, but in general the fortifications were very limited in scale. In 1533, Henry broke with Pope Paul III in order to annul the long standing marriage to his wife, Catherine of Aragon and remarry. Catherine was the aunt of Charles V, the Holy Roman Emperor, and he took the annulment as a personal insult. This resulted in France and the Empire declaring an alliance against Henry in 1538, and the Pope encouraging the two countries to attack England. An invasion of England appeared certain. In response, Henry issued an order, called a "device", in 1539, giving instructions for the "defence of the realm in time of invasion" and the construction of forts along the English coastline. As a consequence, Lord Russell inspected the coast along an anchorage known as Portland Roads, and concluded that two castles, Portland and Sandsfoot, should be constructed to protect it from naval attack. Work began that summer, with Oliver Lawrence acting as the royal paymaster for the project, and was completed by 1541, at a cost of £4,964. Thomas Mervin was appointed as captain, with a garrison of four gunners and two other men. In 1545, Mervin was replaced by John Leweston, who also took on responsibilities as the Lieutenant of Portland, along with a larger garrison of 13 men, paid for out of the proceeds of the recent Dissolution of the Monasteries. Attention shifted away from Portland, and a 1574 survey reported that the castle was in a poor condition, with similar concerns being repeated in 1583. Tensions with Spain grew and military attention focused on the threat to the south west of England. War broke out in 1585, and £228 was spent on renovating Portland Castle. A 1623 survey reported that the castle was equipped with three culverins, nine demi culverins and a saker, but that the fortifications had suffered badly from sea erosion and required extensive repairs. Fourteen years later, the castle had 15 guns and a garrison of a captain and 12 men. The castle was captured in 1643 by a group of Royalists who gained access by pretending to be Parliamentary soldiers. As the war turned against the King in the south west, Parliamentary forces besieged the castle for four months in 1644, and once again the following year. During the Interregnum, Portland Castle continued to be garrisoned and used a prison, with a unit of 103 men attached to it in 1651. Reports in 1702 and 1715 complained about the dilapidated condition of the fortification – the sea had washed away 112 feet (34 m) of its foundations – and the number of artillery pieces was reduced to seven. By 1779, the castle had a caretaker garrison of three men and eight guns, and reportedly had not been repaired in the previous 30 years. During the Napoleonic Wars, the castle's guns were increased to comprise six 24 pounder, six 12 pounders and two 9 pounder guns (10.9 kg, 5.4 kg and 4.1 kg respectively), but the fortification remained in a poor condition overall. John's son, Charles Manning, took over the house in 1834 and continued to develop it. Among the Mannings' work was the conversion of an older house alongside the main castle, which had once housed the master gunner, into a grander property, known today as the Captain's House. In the late 1840s, the Portland Roads were converted into an artificial harbour through the construction of a breakwater, and new forts were built on the Verne heights and the sea front to protect it, although the structure of the old castle itself was left untouched by the growing complex of forts. Charles died in 1869 and, amid ongoing invasion fears, the War Office took over the castle again for use as accommodation for commissioned officers, including as a house for the adjutant of the Verne Citadel.

20 ғасырлар

ХХ ғасырдың басында Соғыс және Жұмыс министрліктері қамалдың басқарылу жолдары туралы талқылаулар жүргізді. 1908 жылы Портленд "C" тізіміне енгізілді, бұл армияның тарихи мүлікті пайдалану және басқару құқығын сақтайтынын, бірақ Жұмыс министрлігінің жөндеу жұмыстарына қатысатынын білдірді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Портленд порты маңызды теңіз базасына айналды және қамал қару-жарақ сақтау орны ретінде қолданылды. Соғыстар арасында қамал қайтадан әскери тұрғын үйге айналды, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық және американдық әскерилердің тұруы мен кеңселері үшін пайдаланылды, қамалдың бір бөлігі тағы да қару-жарақ сақтауға қолданылды. Соғыстың алғашқы кезеңінде қамалдың жанына бетондық бекініс салынды, кейін ол бұзылды. Соғыстан кейін 1949 жылы Портленд қамалы Жұмыс министрлігіне берілді және 1955 жылы жұртшылыққа ашылды. Министрлік интерьерді 16 ғасырдағы түрімен көрсетуге шешім қабылдады және 19 және 20 ғасырлардағы көптеген қосымшалар мен өзгерістер алынып тасталды. 21 ғасырда қамалды «Ағылшын мұрасы» туристік нысан ретінде басқарады, 2010 жылы 22 207 келушіні қабылдады. Басты қамал Ұлыбритания заңдарымен I санаттағы ескерткіш ретінде қорғалады, ал капитан үйі II* санаттағы ғимарат ретінде қорғалады. 2023 жылы Портленд қамалына жылдық келушілердің ең көп саны – 30 000 адам жетті.

Сәулет

Қалдықтың жүрегі – мұнара, ені 37 метр, екі жағында екі қанаты бар орталық мұнара және алдыңғы жағында қару батареясы орналасқан, бұл элементтер теңізге қарайтын ерекше, желдеткіш пішіндес құрылымды құрайды. Мұны шамамен 15 метрлік қабырғалы аула қоршап тұр, ауланың екі жағында мұнараға қарап екі қару платформасы орналасқан. Капитанның үйі ауланың батыс жағында, ал Губернатордың бағы шығыс қабырғасының артында жатыр. Қалдыққа оңтүстік жағынан сыртқы қақпа арқылы кіруге болады, қақпаның үстінде II Карлдың елтаңбасы бейнеленген. Мұнара бастапқыда сумен толтырылған бекініс ормен қоршалған, содан кейін көпір салынған, қазір көпірдің тек ойықтары ғана сақталған. Қалдыққа қолданылатын мылтықтармен жақын қашықтықтан қорғану мүмкін болған, бірақ олардың мылтық тесіктері сол кезең үшін көне дизайнға ие болды, сондай-ақ, қамалдың арт жағына қосымша қорғау үшін бекініс ормен жабдықталған жер жұмыстары салынды. Мұнара екі қабаттан тұрады және ашлар Портленд тасынан салынған. Үлкен залдан артиллериялық бөлмелер мен қамалдың ас үйі орналасқан қанаттарға өтуге болады, соңғысы 16 ғасырға тән үлкен каминмен жабдықталған. Мұнараның алдында қару-жарақ бөлмесі орналасқан. Бұл екі қабатты қару батареясы болған, төменгі қабатында бес, ал бірінші қабатында төрт қаруға арналған амбразуралар салынған. Төменгі қабаттың амбразуралары қарудан шыққан түтінді шығаруға арналған тежеуіштермен жабдықталған. Алайда, бірінші қабаттағы қару платформасын құрайтын ағаш жабын және ішкі ағаш бөлімдері бұзылған, ал бөлме қазір ашық күйде. Бірінші қабатта жоғарғы зал мен капитанның бөлмесі орналасқан, ол 16 ғасырда қамалдың басшысы үшін тұру және жұмыс істеу орны ретінде пайдаланылған, ал 19 ғасырда асхана мен жатын бөлмесіне айналдырылған. Капитанның жеке бөлмесінің қарама-қарсы жағында екі қосымша жатын бөлмесі бар, олар қамалдың лейтенанты үшін арналған болуы мүмкін. Қазіргі Губернатордың бағы 2002 жылы бағбан Кристофер Брэдли Хоул тарапынан «Ағылшын мұрасы» объектілері бойынша жүргізілген жұмыстар бағдарламасының аясында құрылған. Теңіз тақырыбындағы бақта дөңгелек пішіндер басым, олар жанындағы қамалдың элементтерін еске түсіреді және жергілікті Портленд тасы қолданылған.

The heart of the castle is the keep, 120 feet (37 m) across, comprising a central tower with two wings on either side and a gun battery to the front, together forming an unusual, fan shaped design overlooking the sea. This is surrounded by a walled courtyard, approximately , with two gun platforms on either side of the keep. The Captain's House occupies the western side of the courtyard, and the Governor's Garden lies beyond the eastern wall. The castle is entered through an outer gateway on the southern side, surmounted by Charles II's coat of arms. The keep was originally protected by a moat, since filled in, with a drawbridge, of which only the slots now survive. The castle could have been protected at short range with hand guns, although the gunloops for these were of an antiquated design for the period, and a moated earthwork, , was subsequently built to the rear of the castle to provide additional protection. The keep is two storeys high, built of ashlar Portland stone. Off the great hall are wings holding the gunners' quarters and the castle's kitchen, the latter equipped with a large, 16th century fireplace. Running around the front of the keep is the gun room. This was originally a two storey gun battery with embrasures for five guns on the ground floor and four more above on the first floor, with the southern end of the ground floor subdivided into four barrack rooms. The ground floor embrasures were designed with vents to allow the smoke from the guns to escape. Both the wooden roof that formed the first floor gun platform and the internal wooden partitions have been dismantled, however, and the chamber is now open to the air. On the first floor is the upper hall and the captain's chamber, used in the 16th century as a living and working space by the castle's commander, and converted into a dining room and a bedroom in the 19th century. On the opposite side to the captain's private chamber are two other bedrooms, possibly originally for the use of the castle's lieutenant. The current Governor's Garden was created in 2002 by the horticulturist Christopher Bradley Hole, as part of a wider programme of work across English Heritage properties. The maritime themed garden features circular designs, echoing those in the adjacent castle, and uses local Portland stone.